छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
Jump to navigation Jump to search
Indian Railways Suburban Railway Logo.svg
छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस

मध्य रेल्वे टर्मिनस
मुंबई उपनगरी रेल्वे टर्मिनस
Chhatrapati Shivaji Terminus (formerly Victoria Terminus) - Lit up on Republic Day 2015 - Trail Lights.jpg
स्थानक तपशील
पत्ता डॉ. दादाभाई नौरोजी मार्ग (हॉर्नबी रोड) मुंबई
गुणक 18°56′24″N 72°50′07″E / 18.94°N 72.8353°E / 18.94; 72.8353
मार्गिका मध्य, हार्बर
फलाट 22
इतर माहिती
उद्घाटन मे १८८८
विद्युतीकरण होय
संकेत CSTM,ST
मालकी रेल्वे मंत्रालय, भारतीय रेल्वे
विभाग मध्य रेल्वे
सेवा
मागील स्थानक   मुंबई उपनगरी रेल्वे   पुढील स्थानक
टर्मिनसमध्य
मार्गे कल्याण
टर्मिनसहार्बर
मार्गे अंधेरी किंवा पनवेल
स्थान
छत्रपती शिवाजी टर्मिनस is located in मुंबई
छत्रपती शिवाजी टर्मिनस
छत्रपती शिवाजी टर्मिनस
मुंबईमधील स्थान
छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनसची ऐतिहासिक इमारत

छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस (सीएसएमटी), आधीचे नाव छत्रपती शिवाजी टर्मिनस (सीएसटी), व्हिक्टोरिया टर्मिनस (व्हीटी), बोरीबंदर हे मुंबई शहरामधील एक ऐतिहासिक व सर्वात मोठे रेल्वे स्थानक आहे. ते युनेस्कोचे जागतिक वारसा स्थान आणि त्यासोबत मध्य रेल्वेचे मुख्यालय आहे. मुंबईच्या बोरीबंदर भागात असलेले हे स्थानक बोरीबंदर स्थानकाच्या जागेवर इ.स. १८८७ मध्ये व्हिक्टोरिया राणीच्या राज्याभिषेकाच्या सुवर्णजयंतीनिमित्त बांधण्यात आले.

येथे १८ फलाट असून फलाट क्र. १ ते ७ हे मुंबई उपनगरी मार्गिकेवरील स्थानकाचे आहेत.

फलाट क्र. ८ ते १८ हे मुख्य मार्गिकेवरील असून तेथून लांब पल्ल्याच्या पॅसेंजर / जलद गाड्या मार्गस्थ होतात.

छशिमट वरून सुटणाऱ्या रेल्वेगाड्यांची यादी[संपादन]

क्रमांक आगगाडीचे नाव गंतव्यस्थान कधी सुटण्याची वेळ
११०९३ महानगरी एक्सप्रेस वाराणसी रोज ००:१०
५११५३ भुसावळ पॅसेंजर भुसावळ रोज ०५:२५
२२१०५ इंद्रायणी एक्सप्रेस पुणे रोज ०५:४०
१२८५९ गीतांजली एक्सप्रेस हावडा रोज ०६:००
१७६१७ तपोवन एक्सप्रेस नांदेड रोज ०६:१५
१२१२७ इंटरसिटी एक्सप्रेस पुणे रोज ०६:४०
११००७ डेक्कन एक्सप्रेस पुणे रोज ०७:००
१०१०३ मांडवी एक्सप्रेस मडगांव रोज ०७:१०
११३०१ उद्यान एक्सप्रेस बंगळूर सिटी रोज ०८:०५
१२५३४ पुष्पक एक्सप्रेस लखनऊ रोज ०८:२०
११०२९ कोयना एक्सप्रेस छत्रपती शाहू महाराज टर्मिनस कोल्हापूर रोज ०८:४०
१२३६२ आसनसोल एक्सप्रेस आसनसोल बुध ११:०५
१२८६९ हावडा एक्सप्रेस हावडा रवि ११:०५
१६३५१ बालाजी एक्सप्रेस (तिरुपती मार्गे) नागरकोईल मंगळ, शनि १२:१०
१६३३१ तिरुअनंतपुरम एक्सप्रेस तिरुअनंतपुरम सोम १२:१०
१६३३९ नागरकोविल एक्सप्रेस नागरकोईल रवि, बुध, गुरु, शुक्र १२:१०
१७०३१ हैदराबाद एक्सप्रेस हैदराबाद रोज १२:४५
१२१८८ जबलपूर गरीबरथ एक्सप्रेस जबलपूर मंगळ, गुरु, शनि १३:३०
११०४१ चेन्नई एक्सप्रेस चेन्नई रोज १४:००
१२५९८ गोरखपूर जनसाधारण एक्सप्रेस गोरखपूर बुध १४:२०
११००९ सिंहगड एक्सप्रेस पुणे रोज १४:३०
१२१३९ नागपूर सेवाग्राम एक्सप्रेस नागपूर रोज १५:००
१२१३९-स्लिप सेवाग्राम लिंक एक्सप्रेस बल्लारशाह रोज १५:००
११०१९ भुवनेश्वर कोणार्क एक्सप्रेस भुवनेश्वर रोज १५:१०
१५१०२ छपरा जनसाधारण एक्सप्रेस छपरा शुक्र १५:३५
१६३८१ जयंती जनता एक्सप्रेस कन्याकुमारी रोज १५:४५
१२१२५ प्रगती एक्सप्रेस पुणे रोज १६:२५
११४०१

नागपूर नंदीग्राम एक्सप्रेस (नांदेड मार्गे)

नागपूर रोज १६:३५
१२१२३ डेक्कन क्वीन पुणे रोज १७:१०
१२२६१ हावडा दुरांतो एक्सप्रेस हावडा रवि, मंगळ, बुध, गुरु १७:१५
११०२३ सह्याद्री एक्सप्रेस छत्रपती शाहू महाराज टर्मिनस, कोल्हापूर रोज १७:५०
१२१०९ पंचवटी एक्सप्रेस मनमाड रोज १८:१५
१२१०५ गोंदिया विदर्भ एक्सप्रेस गोंदिया रोज १९:१०
१२१३७ पंजाब मेल फिरोजपूर रोज १९:४०
१२१११ अमरावती अंबा एक्सप्रेस अमरावती रोज २०:०५
१२२८९ नागपूर दुरांतो एक्सप्रेस नागपूर रोज २०:१५
१७४११ कोल्हापूर महालक्ष्मी एक्सप्रेस छत्रपती शाहू महाराज टर्मिनस, कोल्हापूर रोज २०:२३
१२८०९ हावडा मेल (नागपूर मार्गे) हावडा रोज २०:३५
२२१०७ लातूर एक्सप्रेस लातूर रोज २१:००
१७०५७ सिकंदराबाद देवगिरी एक्सप्रेस सिकंदराबाद रोज २१:१०
११३०५ सोलापूर एक्सप्रेस सोलापूर गुरु सोडून २१:२०
१२३२२ हावडा मेल (अलाहाबाद मार्गे) हावडा रोज २१:३०
१२७०१ हैदराबाद हुसेनसागर एक्सप्रेस हैदराबाद रोज २१:५०
१२१३३ मंगळूर एक्सप्रेस मंगळूर रोज २२:००
१२११५ सोलापूर सिद्धेश्वर एक्सप्रेस सोलापूर रोज २२:४५
५१०२९ विजापूर जलद पॅसेंजर विजापूर रवि, सोम, मंगळ, बुध २२:५५
५१०२७ पंढरपूर जलद पॅसेंजर पंढरपूर गुरु, शुक्र, शनि २२:५५
५१०३३ साईनगर शिर्डी जलद पॅसेंजर साईनगर शिर्डी रोज २२:५५
१०१११ मुंबई छत्रपती शिवाजी टर्मिनस मडगांव कोकण कन्या एक्सप्रेस मडगांव रोज २३:०५
११०५७ अमृतसर पठाणकोट एक्सप्रेस अमृतसर रोज २३:३०
११०५७-स्लिप धुळे लिंक एक्सप्रेस धुळे रोज २३:३०
११०२७ चेन्नई मेल चेन्नई रोज २३:४५

महाराष्ट्राचे आश्चर्य[संपादन]

महाराष्ट्राच्या ७ आश्चर्यांपैकी छत्रपती शिवाजी टर्मिनस हे एक आश्चर्य ठरले आहे.[१] महाराष्ट्रातील अद्भुत आणि देखण्या सात आश्चर्यांची जून २०१३ मध्ये घोषणा करण्यात आली. शांती-सद्भावनेचे प्रतीक ग्लोबल पॅगोडा, मुंबईच्या मध्य रेल्वेचे मुख्यालय सीएसटी स्टेशन, मध्ययुगीन काळातील एक अभेद्य किल्ला दौलताबादचा किल्ला, पश्चिम घाटातील कास पठार, स्वराज्याची पहिली राजधानी रायगड किल्ला, बुलढाण्यातील लोणार सरोवर, औरंगाबादमधील अजिंठा लेणी ही महाराष्ट्राची सात आश्चर्ये आहेत.

जगभरातून मिळालेल्या २२ लाख मतांच्या आधारावर महाराष्ट्रातील सात आश्चर्य निवडली गेली आहेत.

जागतिक स्तरावर जशी सात आश्चर्ये निवडली गेली, त्याच धर्तीवर ‘एबीपी माझा’ने महाराष्ट्रातूनही सेव्हन वंडर्स ऑफ महाराष्ट्रा कार्यक्रमाच्या माध्यमातून सात आश्चर्य निवडली. डॉ. जगदीश पाटील, डॉ. अरुण टिकेकर, राजीव खांडेकर, श्री. अरविंद जामखेडकर, डॉ. निशिगंधा वाड, श्री. विकास दिलावरी, श्री. व्ही. रंगनाथन या सात ज्युरींने निवडलेल्या १४ आश्चर्यांपैकी सात वंडर्सची निवड करण्यात आली.

बाह्य दुवे[संपादन]

  1. ^ महाराष्ट्रातील सात आश्चर्यांची घोषणा