भारतीय प्रौद्योगिकी संस्थान मुंबई

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
(भारतीय तंत्रज्ञान संस्था, मुंबई या पानावरून पुनर्निर्देशित)
भारतीय प्रौद्योगिकी संस्थान मुंबई
Iitbmlogo.JPG
ब्रीदवाक्य ज्ञानम्‌ परमम्‌ ध्येयम् (ज्ञानप्राप्ती हेच माझे मुख्य ध्येय आहे)
स्थापना इ.स. १९५८
संस्थेचा प्रकार शिक्षण व संशोधन
मिळकत
कर्मचारी ५६५
Rector
कुलपती
अध्यक्ष प्रो. देवांग खाखर
संचालक
Principal
कुलगुरू
Dean
Faculty
विद्यार्थी
पदवी ३४००
पदव्युत्तर ४६००
स्नातक
स्थळ मुंबई, महाराष्ट्र, भारत
आवार शहरी, ५५०एकर , उत्तर-मध्य मुंबई
रंग
मानचिन्ह
संलग्न
संकेतस्थळ www.iitb.ac.in

भारतीय प्रौद्योगिकी संस्थान मुंबई (इंग्रजी: Indian Institute of Technology, Mumbai) ही मुंबई, महाराष्ट्र येथे असलेली भारतातील एक नामांकित तंत्रशिक्षणसंस्था आहे.

इतिहास[संपादन]

पंडित जवाहरलाल नेहरू यांनी मार्च १० इ.स. १९५९ रोजी पवईमध्ये या संस्थेचा पाया घातला. भारतीय तंत्रज्ञान संस्था मुंबई हि भारतातील पहिली तंत्रज्ञान संस्था आहे जी विदेशाच्या मदतीने उभारण्यात आली. युनेस्को कडून रशियन रूबेल्स च्या स्वरूपात निधी मिळवण्यात आला होता. १९६१ मध्ये ह्या संस्थेस "राष्टीय महत्वाची संस्था" असा दर्जा देण्यात आला. तेंव्हा पासून भारतीय तंत्रज्ञान संस्था मुंबई हि उत्तरोत्तर वाढून जगातील एक नामांकित तंत्रज्ञान संस्था म्हणून नावारूपास आली आहे. 

हि संस्था तंत्रज्ञान शिक्षण आणि संशोधन ह्या बाबतीत जगामध्ये पथदर्शी म्हणून ओळखली जाते. येथून उत्तीर्ण होऊन बाहेर पडणाऱ्या अत्यंत प्रतिभाशाली पदवी व पदव्युत्तर विद्यार्थ्यांमुळे ह्या संस्थेकडे देशातील उत्तम विध्यार्थी आकर्षित होतात. संस्थेतील संशोधन व क्रमिक अभ्यासक्रम हा दर्जेदार प्राध्यापकांकडून केला जातो. ह्या पैकी बरेच प्राध्यापक हे जागतिक स्तरावर नावाजलेले आहेत. 

परिसर[संपादन]

'भारतीय प्रौद्योगिकी संस्थान मुंबई' संस्थेची मुख्य इमारत, मुंबई

मुंबईच्या पवई ह्या उपनगरात संस्था वसली आहे. मुंबईच्या मध्यभागही असूनही निसर्गाच्या अगदी जवळ असल्यामुळे येथे राहणाऱ्यांना शहरी जीवन व निसर्गरम्य जीवन अनुभवता येते. हा परिसर पूर्णतः रहिवासी असल्यामुळे, सर्व विद्यार्थी हे एकूण १५ वसतिगृहांमध्ये राहतात, ज्यामध्ये जेवणाची उत्तम सोय उपलब्ध आहे. परिसरात खेळाच्या व इतर क्रियांसाठी उत्तम मैदाने व सुविधा उपलब्ध आहेत. 

परिसर
  1. पवई तलाव
  2. पद्मावती देवीचे मंदिर

प्रशासन[संपादन]

शैक्षणिक[संपादन]

विभाग[संपादन]

भारतीय तंत्रज्ञान संस्था, मुंबई येथे १२ विभाग आहेत.ते खालीलप्रमाणे.

  1. वयुअवकाश अभियांत्रीकी
  2. रसायन अभियांत्रीकी
  3. रसायन शास्त्र
  4. स्थापत्य अभियांत्रीकी
  5. संगणक विज्ञान व अभियांत्रीकी
  6. पृथ्वी विज्ञान
  7. विद्युत अभियांत्रीकी
  8. मानविकी एवं सामाजिक विज्ञान
  9. औद्योगिक अभिकल्प केंद्र (IDC)
  10. गणित
  11. यान्त्रिक अभियांत्रीकी
  12. धातु अभियंत्रण एवं पदार्थ विज्ञान
  13. भौतिकशास्त्र
  14. उर्जा विज्ञान व अभियांत्रीकी

संस्थाना मध्ये निम्नलिखित शैक्षणिक विभाग ही आहेत.

केंद्रे[संपादन]

भारतीय तंत्रज्ञान संस्था, मुंबई येथे ११ अन्तरा विषयक केंद्रे आहेत

  1. ग्रामीण क्षेत्रांकारिता पर्यायी तत्राद्यान केंद्र

विद्यालय[संपादन]

शैलेश ज.मेहता व्यवस्थापन विद्द्यालय

३ विद्यालये आहेत.

संशोधन आणि विकास[संपादन]

प्रसिद्ध माजी विद्यार्थी[संपादन]

कार्यक्रम (Events, Students Activity)[संपादन]

  1. टेकफेस्ट
  2. मुडईंडिगो
  3. झायफर
  4. युरेका
  5. ऑव्हेन्यू

बाह्य दुवे[संपादन]