औरंगाबाद जिल्हा

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
Disambig-dark.svg
औरंगाबाद
औरंगाबाद जिल्हा
महाराष्ट्र राज्याचा जिल्हा
MaharashtraAurangabadDistrict.png
महाराष्ट्रच्या नकाशावरील स्थान
देश भारत ध्वज भारत
राज्य महाराष्ट्र
विभागाचे नाव औरंगाबाद विभाग
मुख्यालय औरंगाबाद
तालुके खुलताबादऔरंगाबादसोयगांवसिल्लोडगंगापुरकन्नड़फुलंब्रीपैठणवैजापूर
क्षेत्रफळ १०,११० चौरस किमी (३,९०० चौ. मैल)
लोकसंख्या २८,९७,०१३ (२००१)
लोकसंख्या घनता २८६ प्रति चौरस किमी (७४० /चौ. मैल)
शहरी लोकसंख्या १०,८७,१५०
साक्षरता दर ६१.१५
प्रमुख शहरे पैठण, सिल्लोड, वेरूळ, अजिंठा-वेरूळची लेणी
जिल्हाधिकारी कुनाल कुमार
लोकसभा मतदारसंघ औरंगाबाद (लोकसभा मतदारसंघ), जालना (लोकसभा मतदारसंघ)
विधानसभा मतदारसंघ पैठण २.फुलंब्री ३.सिल्लोडऔरंगाबाद पश्चिमऔरंगाबाद पूर्वऔरंगाबाद मध्यकन्नडगंगापूरवैजापूर
खासदार चंद्रकांत खैरे (औरंगाबाद), रावसाहेब दानवे(जालना)
पर्जन्यमान ७३४ मिलीमीटर (२८.९ इंच)
संकेतस्थळ


हा लेख औरंगाबाद जिल्ह्याविषयी आहे. औरंगाबाद शहराच्या माहितीसाठी येथे टिचकी द्या

औरंगाबाद जिल्हा (अनेकवेळा औरंगाबादेस महाराष्ट्रातील युती सरकारने [ संदर्भ हवा ]संभाजीनगर म्हणून संबोधले होते.) महाराष्ट्र राज्यातील मराठवाडा विभागातील महत्त्वाचा जिल्हा आहे. औरंगाबाद शहरात मुंबई उच्च न्यायालयाचे खंडपीठ आहे तर जगप्रसिद्ध अजंठा-वेरूळ गुफा, बीबी का मकबरा, दौलताबाद देवगिरी किल्ला याच जिल्ह्यात आहेत. औरंगाबाद जिल्हा हा भारतातील एकमेव जिल्हा आहे ज्यात २ जगप्रसिद्ध हेरिटेज वास्तू(अजिंठा लेणी व वेरूळ लेण्या) आहेत[ संदर्भ हवा ]. जिल्ह्यातील पैठण हे ऐतिहासीक शहर पैठणी साड्यांसाठी प्रसिद्ध आहे. मुहम्मद तुघलकाने औरंगाबाद येथील दौलताबादेत आपली राजधानी वसवली होती (या मुळे औरंगाबाद हे एकेकाळी भारताची राजधानी होती असे म्हणण्यास हरकत नाही)[१].

बीबीका मकबरा

जिल्ह्याचे क्षेत्रफळ १०१०० चौ.कि.मी असून लोकसंख्या २८,९७,०१३ (२००१ जनगणना) इतकी आहे. जिल्ह्यातील प्रमुख पीके- कापूस, बाजरी, मका, तूर, मूग, ज्वारी, गहू जिल्ह्यातील प्रमुख नद्या- गोदावरी, तापी, पूर्णा

हवामान[संपादन]

हवामान तपशील: Aurangabad
महिना जानेवारी फेब्रुवारी मार्च एप्रिल मे जून जुलै ऑगस्ट सप्टेंबर ऑक्टोबर नोव्हेंबर डिसेंबर वर्ष
सरासरी कमाल °से (°फॅ) style="background:#FF5100;color:#000000; font-size:85%;text-align:center;

"|29.7
(85.5)

style="background:#FF3E00;color:#000000; font-size:85%;text-align:center;

"|32.5
(90.5)

style="background:#FF2500;color:#000000; font-size:85%;text-align:center;

"|36.1
(97)

style="background:#FF1100;color:#FFFFFF; font-size:85%;text-align:center;

"|39.0
(102.2)

style="background:#FF0B00;color:#FFFFFF; font-size:85%;text-align:center;

"|39.9
(103.8)

style="background:#FF2D00;color:#000000; font-size:85%;text-align:center;

"|34.9
(94.8)

style="background:#FF4D00;color:#000000; font-size:85%;text-align:center;

"|30.3
(86.5)

style="background:#FF5500;color:#000000; font-size:85%;text-align:center;

"|29.1
(84.4)

style="background:#FF4C00;color:#000000; font-size:85%;text-align:center;

"|30.4
(86.7)

style="background:#FF3D00;color:#000000; font-size:85%;text-align:center;

"|32.6
(90.7)

style="background:#FF4900;color:#000000; font-size:85%;text-align:center;

"|30.9
(87.6)

style="background:#FF5400;color:#000000; font-size:85%;text-align:center;

"|29.3
(84.7)

style="background:#FF3B00;color:#000000; font-size:85%;text-align:center;
border-left-width:medium"|३२.८९
(९१.२१)
सरासरी किमान °से (°फॅ) style="background:#FFBC79;color:#000000; font-size:85%;text-align:center;

"|14.2
(57.6)

style="background:#FFAD5C;color:#000000; font-size:85%;text-align:center;

"|16.3
(61.3)

style="background:#FF9226;color:#000000; font-size:85%;text-align:center;

"|20.2
(68.4)

style="background:#FF7A00;color:#000000; font-size:85%;text-align:center;

"|23.7
(74.7)

style="background:#FF7400;color:#000000; font-size:85%;text-align:center;

"|24.6
(76.3)

style="background:#FF7F00;color:#000000; font-size:85%;text-align:center;

"|23.0
(73.4)

style="background:#FF8710;color:#000000; font-size:85%;text-align:center;

"|21.8
(71.2)

style="background:#FF8C1A;color:#000000; font-size:85%;text-align:center;

"|21.1
(70)

style="background:#FF8D1C;color:#000000; font-size:85%;text-align:center;

"|20.9
(69.6)

style="background:#FF962D;color:#000000; font-size:85%;text-align:center;

"|19.7
(67.5)

style="background:#FFAC5A;color:#000000; font-size:85%;text-align:center;

"|16.4
(61.5)

style="background:#FFBD7C;color:#000000; font-size:85%;text-align:center;

"|14.0
(57.2)

style="background:#FF962E;color:#000000; font-size:85%;text-align:center;
border-left-width:medium"|१९.६६
(६७.३९)
वर्षाव मिमी (इंच) 2.2
(0.087)
2.9
(0.114)
5.1
(0.201)
6.3
(0.248)
25.5
(1.004)
131.4
(5.173)
167.0
(6.575)
165.0
(6.496)
135.3
(5.327)
52.6
(2.071)
29.3
(1.154)
8.4
(0.331)
७३१
(२८.७८)
संदर्भ: IMD[मृत दुवा]

सीमा[संपादन]

जिल्ह्याच्या पूर्वेस जालना जिल्हा, पश्चिमेस नाशिक जिल्हा, दक्षिणेस बीड जिल्हा आणि अहमदनगर जिल्हा तर उत्तरेस जळगाव जिल्हा आहे.

जिल्ह्यातील पर्यटनस्थळे[संपादन]

हे सुद्धा पहा

जिल्ह्यातील तालुके[संपादन]

संदर्भ[संपादन]

  1. इंडियाट्रेवेलाईट-औरंगाबाद