वाशिम जिल्हा

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
(वाशीम जिल्हा या पानावरून पुनर्निर्देशित)
वाशीम जिल्हा
वाशीम जिल्हा
महाराष्ट्र राज्यातील जिल्हा
वाशिम जिल्हा चे स्थान
महाराष्ट्र मधील स्थान
देश भारत ध्वज भारत
राज्य महाराष्ट्र
विभागाचे नाव अमरावती विभाग
मुख्यालय वाशीम
तालुके कारंजामंगरुळपीरमानोरामालेगावरिसोडवाशीम तालुका
क्षेत्रफळ
 - एकूण ५,१५० चौरस किमी (१,९९० चौ. मैल)
लोकसंख्या
-एकूण ११,९६,७१४ (२०११)
-साक्षरता दर ८१.७%
-लिंग गुणोत्तर १.०७ /
प्रशासन
-लोकसभा मतदारसंघ यवतमाळ-वाशीम
-विधानसभा मतदारसंघ कारंजारिसोडवाशीम
-खासदार भावना पुंडलिकराव गवळी
पर्जन्य
-वार्षिक पर्जन्यमान ७५० मिलीमीटर (३० इंच)
संकेतस्थळ


हा लेख वाशीम जिल्ह्याविषयी आहे. वाशीम शहराच्या माहितीसाठी येथे टिचकी द्या
विदर्भाच्या नकाशात जिल्ह्याचे स्थान

वाशीम भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील एक जिल्हा आहे. हा जिल्हा जुलै १ १९९८ रोजी स्थापन झाला. जिल्ह्याची लोकसंख्या १०,२०,२१६ इतकी आहे. वाशीम जिल्ह्याचे प्रशासकीय मुख्यालय वाशीम शहर आहे. ही वाकाटकांची राजधानी होती. वाशीम शहराचे प्राचीन नाव वत्सगुल्म आहे. जिल्ह्यातील मुख्य पिके- सोयाबीन, गहू, ज्वारी, बाजरी, तूरकापूस,ऊस,हळद ही आहेत.

तालुके[संपादन]

  1. कारंजा
  2. मंगरुळपीर
  3. मानोरा
  4. मालेगाव
  5. रिसोड
  6. वाशीम

पर्यटनस्थळे[संपादन]

नेतंसा येथील राजा रामचंद्र यांनी स्थापित केलेले काच नदीवरील प्रभू शंकराचे मंदिर अगदी निसर्गरम्य आहे. श्री संत अमरदास बाबा मंदिर ऋषीवट (रिसोड), श्री पिंगळाशी देवी (रिसोड),श्री सितलामाता मंदिर (रिसोड),आप्पास्वामी मंदिर (रिसोड), बालाजी मंदिर (वाशिम), श्री रेणुकामाता देवाळा, श्री मध्यमेश्वर मंदिर, श्री क्षेत्र पोहरादेवी, पद्मतीर्थ शिवमंदिर, गणपती मंदिर हिवरा (नवसाचा गणपती) नृसिंह सरस्वती मंदिर (कारंजा), सखाराम महाराज मंदिर (लोणी), चामुंडा देवी वाशिम, गोंदेश्वर बालाजी मंदिर वाशिम,श्री जानगीर महाराज संस्थान शिरपूर जैन (मालेगाव), जैन मंदिर शिरपूर जैन (मालेगाव)

तालुक्यातील धार्मिक स्थळे[संपादन]

  1. कारंजा: गुरूमंदिर,जैन मंदिर,राम मंदिर
  2. रिसोड: श्री सितला मंदिर
  3. मंगरूळनाथ: श्री बिरबलनाथ महाराज मंदिर

भूगोल[संपादन]

वाशीम जिल्हाच्या पूर्वेस यवतमाळ, उत्तरेस अकोला, ईशान्येस अमरावती, पश्चिमेस बुलढाणा आणि दक्षिणेस हिंगोली हे जिल्हे आहेत. पैनगंगा ही जिल्ह्यातील मुख्य नदी आहे. कास ही तिची मुख्य उपनदी आहे. कास नदी पैनगंगेस मसला पेन या गावा जवळ मिळते. अडाण नदी वाशीम तालुक्यात उगम पावते आणि मंगरुळपीरमानोरा तालुक्यातून वाहते. वाशीम हे खांडवा-पूर्णा रेल्वेमार्गावरील एक स्थानक आहे.

साहित्य - संस्कृती[संपादन]

वाशिम जिल्ह्यातील अनेक प्रतिभावंतानी विविध क्षेत्रात वाशीम जिल्ह्याचे नाव लौकिक केले असून साहित्य व संस्कृतीचा त्याला एक समृद्ध वारसा लाभला. साहित्य क्षेत्रात बाबाराव मुसळे, नारायण कुलकर्णी कवठेकर , नामदेव कांबळे , एकनाथ पवार , शेषराव धांडे, चाफेश्वर गांगवे अशा अनेक कवी, साहित्यिकांची नामावली आहे.

संदर्भ[संपादन]

वाशीम.एनआयसी.इन