भंडारा जिल्हा

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
हा लेख भंडारा जिल्ह्याविषयी आहे. भंडारा शहराच्या माहितीसाठी येथे टिचकी द्या


भंडारा जिल्ह्याचे स्थान
विदर्भाच्या नकाशात जिल्ह्याचे स्थान

भंडारा महाराष्ट्रातील एक जिल्हा आहे. जिल्हा राज्याच्या ईशान्य भागात आहे. भंडार्‍याची लोकसंख्या ११,९८,८१० आहे. जिल्ह्याचे क्षेत्रफळ ३७१६.६५ चौरस किलोमीटर आहे. हा जिल्हा तळ्यांसाठी व सुगंधी तांदुळाच्या जातींसाठी प्रसिद्ध आहे. याला तलावाचा जिल्हा म्हटले जाते. भंडार्‍यात ३,६४८ लहान लहान तळी आहेत.

हा जिल्हा वनसंपत्तीत व खनिजसंपत्तीत समृद्ध आहे. भंडारा शहर हे या जिल्ह्याचे मुख्यालय आहे.

भौगोलिक[संपादन]

जिल्ह्याची समुद्रसपाटीपासूनची सरासरी उंची २४४ मीटर (८०० फूट) आहे.

भंडारा जिल्ह्याच्या उत्तरेस बालाघाट जिल्हा (मध्य प्रदेश), पूर्वेस गोंदिया, दक्षिणेस चंद्रपूर तर पश्चिमेस नागपूर जिल्हा आहे. उत्तरेकडे सातपुडा पर्वताचा डोंगराळ भाग आहे. भंडारा जिल्ह्याचे क्षेत्रफळ ३७१६ चौरस किमी असून एकूण लोकसंख्या ११,३५,८३५ इतकी आहे. [१] या जिल्ह्यात लोहखनिज विपुल प्रमाणात असून प्रमुख पिके पुढीलप्रमाणे- तांदूळ, गहू, मिलेट (एक तृणधान्य). भंडारा जिल्हा हा महाराष्ट्राचे तांदूळ-आगार म्हणून प्रसिद्ध आहे. तांदळाच्या चिन्नोर, दुभराज, काळी कमोद या सुवासिक जाती प्रसिद्ध आहेत. भंडारा हा महाराष्ट्रातला सर्वात जास्त प्रमाणात तांदूळ पिकविणारा जिल्हा म्हणून प्रसिद्ध आहे.

वैनगंगा ही जिल्ह्यातील प्रमुख नदी आहे. या नदीचा जिल्ह्यातील प्रवाह उन्हाळ्यातसुद्धा कोरडा पडत नाही.

या जिल्ह्यात बावनथडी, चूलबंद, कन्हान, बाघ ही धरणे आहेत.

अर्थव्यवस्था[संपादन]

भंडार्‍यातील अर्थव्यवस्था मिश्र असून शेती आणि जंगले यांपासून मिळणार्‍या उत्पन्नावर आधारित आहे.

सामाजिक[संपादन]

नोर्गालिंग तिबेटन समझोता, हा तिबेटी समाज महाराष्ट्रमध्ये १९७२ पासून भंडारा जिल्ह्यात राहतो आहे. जवळपास १००० तिबेटी लोक नोर्गेलिंगमध्ये राहतात.

प्रेक्षणीय स्थळे[संपादन]

जिल्ह्यातील प्रेक्षणीय स्थळे - अंबागड किल्ला, कोरांबी देवीचे मंदिर

जिल्ह्यातील तालुके[संपादन]

बाह्य दुवे[संपादन]

  1. भंडारा एन.आय.सी आकडेवारी