कान्होपात्रा

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
Jump to navigation Jump to search
कान्होपात्रा
Kanhopatra.svg
जन्म इ.स.चे १५ वे शतक
मंगळवेढा, महाराष्ट्र
निर्वाण इ.स.चे १५ वे शतक
पंढरपूर, महाराष्ट्र
संप्रदाय वारकरी संप्रदाय
भाषा मराठी
साहित्यरचना अभंग
संबंधित तीर्थक्षेत्रे पंढरपूर
विशेष माहिती मंगळवेढ्याच्या शामा नामक गणिकेची मुलगी पण पुर्वपुंण्याई मुळे लहानपणापासूनच भक्तीरसात रममाण होती.

(हा लेख कान्होपात्रा या मराठी संत-कवयित्रीविषयी आहे; कान्होपात्रा या नाट्य-अभिनेत्रीसाठी कान्होपात्रा किणीकर उघडा).

सामान्य कुटुंबात जन्मालाआलेल्या आणि विठ्ठलभक्तिपर अभंगरचना करणार्‍या कान्होपात्रा या इ.स.च्या १५ व्या शतकातील वारकरी संप्रदायातील एक महत्त्वाच्या संत कवयित्री होत्या.. पंढरपूर जवळच्या मंगळवेढा येथे त्यांचे वास्तव्य होते. बिदरच्या बादशहाने मागणी घातली म्हणून कान्होपात्रा यांनी पंढरपूरला विठ्ठलचरणी डोके ठेवून प्राण सोडले.

अभंग[संपादन]

कान्होपात्रा यांचे ३३ अभंग ’सकल संत गाथा’ या ग्रंथात समाविष्ट झाले आहेत.

चरित्र[संपादन]

  • कान्होपात्रा यांचे इ.स. १७७७मध्ये बसवलिंग यांनी लिहिलेले एक ओवीबद्ध चरित्र जानेवारी २०१५मध्ये सापडले आहे.

कान्होपात्रा वर विजय यांगाल्वर यांचे संत

नाटक-चित्रपट[संपादन]

  • संत कान्होपात्रा (नाटक, १९३१, लेखक - ना.वि. कुलकर्णी; संगीत मास्टर कृष्णराव). या नाटकाचा पहिला प्रयोग १९ नोव्हेंबर १९३१ रोजी झाला होता.
  • कान्होपात्रा (चित्रपट, १९३७; दिग्दर्शक भालजी पेंढारकर)

संत कान्होपात्रा नाटकातील गाणी[संपादन]

  • अगा वैकुंठीच्या राया
  • अवघाचि संसार सुखाचा
  • अशी नटे ही चारुता
  • जोहार मायबाप जोहार
  • दीन पतित अन्यायी
  • देवा धरिले चरण
  • धाव घाली विठू आता
  • नुरले मानस उदास
  • पति तो का नावडे
  • पतित तू पावना
  • शर लागला तुझा गे