मच्छिंद्रनाथ

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
Jump to navigation Jump to search
आद्यनाथाचार्य चैतन्य श्री मत्स्येंद्रनाथ जी
Swami Machindranath Mitmita Mandir.gif
धर्म: हिंदू,

श्रीमद भागवतात उल्लेख केल्या प्रमाणे श्री वृषभ देवांच्या शंभर पैकी "नऊ नारायण " त्यातील कवी नारायणाचे प्रथम अवतार असलेले श्री मत्स्येंद्रनाथ जी होय . श्री नवनाथ कथासार या मालू कवी विरचित दृष्टांत स्वरूप ग्रंथात उल्लेखित केल्याप्रमाणे कवी नारायणांनी मत्स्याच्या पोटी अवतार धारण केला आणि " श्री मत्स्येंद्र " हे नाम धारण केले . श्री मत्स्येंद्रनाथ जी हे नाथ पंथाचे आद्य नाथाचार्य होत . कौल मताचे व हठयोगाचे विवरण करणाऱ्या प्राचीनतम ग्रंथांपैकी एक असणाऱ्या कौलज्ञाननिर्णय नावाच्या संस्कृत ग्रंथाचे जनकत्व विद्वानांच्या मतांनुसार त्यांच्याकडे जाते.[ संदर्भ हवा ] मध्ययुगातील भक्तिचळवळींमध्ये प्रमुख भूमिका बजावणाऱ्या नाथ संप्रदायाचे ते संस्थापक मानले जातात.[ संदर्भ हवा ]

मंदिरे[संपादन]

  • आद्य नाथाचार्य चैतन्य श्रीमत्स्येंद्रनाथजी संजीवन समाधी मंदिर, श्रीक्षेत्र मायंबा , (जि. बीड, महाराष्ट्र)
  • मच्छिंद्रनाथ मंदिर, मिटमिटा, औरंगाबाद, महाराष्ट्र
  • मच्छिंद्रनाथ मंदिर वढोदा.ता.मुक्ताईनगर.जि.जळगांव425327
  • मच्छिंद्रनाथ मंदिर, कीलेमच्छिंद्र गड ता.वाळवा जि.सांगली
नवनाथ
मच्छिंद्रनाथगोरक्षनाथगहिनीनाथजालिंदरनाथकानिफनाथभर्तरीनाथरेवणनाथनागनाथचरपटीनाथ