भरतगड

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
भरतगड
नाव भरतगड
उंची ७५ मीटर
प्रकार गिरिदुर्ग
चढाईची श्रेणी सोपी.
ठिकाण सिंधुदुर्ग जिल्हा, महाराष्ट्र, भारत
जवळचे गाव सिंधुदुर्ग,सावंतवाडी,मसूरे
डोंगररांग
सध्याची अवस्था चांगली
स्थापना {{{स्थापना}}}


इतिहास[संपादन]

शिवाजीने येथे गड बांधण्याच्या दृष्टीने पहाणी केली होती. पण पाण्याची सोय न झाल्यामुळे त्यांनी हा प्रयत्न सोडून दिला. पुढे फोंड सावंतानी प्रयत्न केला. त्यांच्या प्रयत्नांना यश आले. गडावर पाणी मिळाल्यावर त्यांनी येथे किल्ला उभारला. पुढे १८१८ मधे इतर किल्ल्यांप्रमाणे हाही किल्ला इंग्रजांना मिळाला. तेव्हा गडावर अठरा तोफा असल्याची नोंद केलेली आढळते.

माहिती[संपादन]

गडमाथ्यावर मध्यभागी बालेकिल्ला अथवा परकोट आहे. या परकोटात जाण्यासाठी दोन बाजूंना दोन दरवाजे आहेत. त्यापैकी एक दरवाजा बुरजाला लागूनच आहे. दरवाजाच्या आत पहारेकर्‍यांची देवडी आहे. डावीकडील तटबंदीजवळच एक लहानसे मंदिर आहे. चौथर्‍यावर हे मंदिर देवसिद्ध महापुरुषाचे आहे असे म्हणतात. मंदिरासमोरच तुळशी वृंदावन केलेले आहे.

भरतगडाचे मुख्य आकर्षण म्हणजे २०० फूट खोल विहीर असे म्हटले जाते की, या विहिरीच्या तळाशी एक गुप्त दरवाजा आहे. या दरवाजातून थेट सिंधुदुर्ग किल्ल्यात जाता येते. भरतगडावरील एका मंदिराच्या शेजारीच एक मशीद आहे. इथूनच पुढे भगवंतगड आहे. भगवंतगड पाहण्यासाठी होडीने खाडी ओलांडून जाता येते.

डावीकडील तटबंदीमधे एक लहान दरवाजा आहे. याला चोर दरवाजा असेही म्हणतात. या दरवाजाच्या बाहेरील तटबंदीचा मोठा भाग सुटा होऊन ढासळला आहे.या बालेकिल्ल्यातून बाहेर पडून दक्षिण टोकावरील बुरजावर जाता येते. उत्तम बांधणीचा बुरूज पाहून पश्चिम टोकावर आल्यावर बालावल खाडीचे दृश्य दिसते. खाडीच्या पलीकडील तीरावर गर्द झाडीने झाकलेला भंगवतगड दिसतो.

कसे जाल?[संपादन]

मालवण पासून साधारण १६ कि.मी. अंतरावरील मसुरे येथे जाण्यासाठी गाडीमार्ग आहे. मुंबई-पणजी महामार्ग वरील कणकवली येथूनही रामगडमार्गे मसुरे पर्यंत गाडी मार्गाने येता येते. मसुरे गावापर्यंत मालवणकडून एस.टी. बसेसची सोय उपलब्ध आहे.

संदर्भ[संपादन]

हे सुद्धा पहा[संपादन]