फेब्रुवारी २८

फेब्रुवारी २८ हा ग्रेगरी दिनदर्शिकेनुसार वर्षातील ५९ वा किंवा लीप वर्षात ५९ वा दिवस असतो.

ठळक घटना

नववे शतक

• ८७० - काॉन्स्टँटिनोपलची चौथी परिषद समाप्त झाली, ज्यामुळे पूर्व आणि पश्चिम ख्रिश्चन चर्चमधील मतभेद अधिक वाढले.

चौदावे शतक

• १३२० - स्कॉटलंडच्या सरदारांनी आणि राजा रॉबर्ट द ब्रुसने स्वातंत्र्याची सनद असलेल्या 'ॲब्रोथचे घोषणापत्र' (Declaration of Arbroath) संकलित करण्यास सुरुवात केली.

सोळावे शतक

• १५२५ - स्पॅनिश काँकिस्तादोर एर्नान कोर्तेस याने ॲझटेक साम्राज्याचा शेवटचा सम्राट क्वाह्टेमॉक याला फाशी दिली.
• १५७४ - मेक्सिकोमध्ये स्पॅनिश इन्क्विझिशन मध्ये पहिल्यांदाच धार्मिक विरोधासाठी दोघांना जिवंत जाळण्यात आले.

सत्रावे शतक

• १६३८ - स्कॉटलंडमधील एडिनबरा येथे धर्मस्वातंत्र्यासाठी आणि राजाच्या हस्तक्षेपाविरोधात हजारो लोकांनी नॅशनल कोव्हेनंटवर स्वाक्षऱ्या केल्या.
• १६७० - छत्रपती शिवाजी महाराजांनी मुघलांच्या ताब्यातील पुरंदर किल्ला जिंकून घेण्याच्या मोहिमेची आखणी पूर्ण केली.

अठरावे शतक

• १७०० - स्वीडनने आपली स्वतंत्र स्वीडिश दिनदर्शिका स्वीकारली.
• १७१२ - छत्रपती राजाराम महाराजांचे पुत्र छत्रपती शिवाजी द्वितीय यांचे कोल्हापूर गादीवर वर्चस्व प्रस्थापित झाले.
• १७२८ - श्रीमंत बाजीराव पेशवे यांनी पालखेडच्या लढाईत हैदराबादच्या निजामाचा पराभव केल्यानंतर तहाच्या वाटाघाटी सुरू झाल्या.
• १७८४ - जॉन वेस्लीने मेथोडिस्ट चर्चची स्थापना केली.

एकोणिसावे शतक

• १८४९ - अमेरिकेच्या पूर्व आणि पश्चिम किनाऱ्यांमध्ये नियमित जहाजसेवा सुरू. न्यू यॉर्कहून निघालेले एस. एस. कॅलिफोर्निया हे जहाज ४ महिने व २१ दिवसांनी सान फ्रांसिस्कोला पोचले.
• १८५४ - रिपन, विस्कॉन्सिन येथे अमेरिकन रिपब्लिकन पार्टीची स्थापना झाली.
• १८६१ - कॉलोराडोला अमेरिकेच्या संयुक्त संस्थानांचा अधिकृत प्रदेश म्हणून मान्यता मिळाली.
• १८९७ - फ्रांसच्या सैन्याने मादागास्करची राणी रानाव्हलोना तिसरी हिला पदच्युत करून बेट फ्रेंच वसाहत घोषित केले.

विसावे शतक

• १९०९ - रणावीण स्वातंत्र्य कोणा मिळाले ही कवी गोविंद यांची कविता व अन्य ब्रिटिशविरोधी साहित्य प्रकाशित केल्याबद्दल बाबाराव सावरकर यांना अटक करण्यात आली.
• १९२२ - इजिप्तला युनायटेड किंग्डम कडून औपचारिक स्वातंत्र्य मिळाले.
• १९२८ - सर सी. व्ही. रामन यांनी रामन प्रभावाचा (Raman Effect) शोध लावला. हा दिवस भारतात राष्ट्रीय विज्ञान दिवस म्हणून साजरा केला जातो.
• १९३१ - सी. व्ही. रामन यांनी लावलेल्या शोधाला औपचारिकरित्या 'रामन इफेक्ट' असे नाव देण्यात आले.
• १९३५ - वॉलेस केरोथर्सने 'ड्युपोंट' कंपनीत नायलॉनचा शोध लावला.
• १९४० - बास्केटबॉल खेळ प्रथमच दूरचित्रवाणीवर थेट प्रक्षेपित करण्यात आला.
• १९४७ - तैवानमध्ये आंदोलकांवर पोलिसांचा गोळीबार झाला; यात हजारो नागरिक ठार झाले (२२८ निदर्शने).
• १९४८ - ब्रिटिशांची शेवटची सैन्यतुकडी ('सोमरसेट लाइट इन्फंट्री') मुंबईहून जहाजाने भारत सोडून मायदेशी परतली.
• १९७५ - लंडनमधील मूअरगेट स्थानकात भुयारी रेल्वे भीषण अपघातात ४३ जण ठार झाले.
• १९८६ - स्वीडनचे पंतप्रधान ओलोफ पाल्मे यांची स्टॉकहोममध्ये गोळ्या झाडून हत्या करण्यात आली.
• १९९३ - वेको, टेक्सास येथील ब्रांच डेव्हिडयन पंथाच्या वसाहतीवर अमेरिकन पोलिसांनी धाड घातली; भीषण गोळीबारात ४ एजंट व ६ अनुयायी ठार झाले.
• १९९७ - उत्तर इराणमध्ये ६.१ तीव्रतेच्या भूकंपामुळे १,१०० हून अधिक लोकांचा मृत्यू झाला.

एकविसावे शतक

• २००१ - अमेरिकेच्या वॉशिंग्टन राज्यात निसक्वाली येथे ६.८ तीव्रतेचा विनाशकारी भूकंप झाला.
• २००२ - गुजरातमध्ये जातीय दंगल भडकली; नरोडा पाटिया हत्याकांडात ९७ तर गुलबर्गा सोसायटीत एहसान जाफरी यांच्यासह ६९ जणांची हत्या झाली.
• २०१३ - पोप बेनेडिक्ट सोळाव्याने आपल्या पदाचा राजीनामा दिला. गेल्या ६०० वर्षांत राजीनामा देणारे ते पहिले पोप ठरले.

जन्म

• १५३३ - मीशेल द मोंतेन, फ्रेंच निबंधकार आणि विचारवंत.
• १८४४ - उमर मख्तार, लिबियाचे स्वातंत्र्यसैनिक व आक्रमक इटालियन सत्तेविरुद्धच्या लढ्याचे नेते.
• १८७३ - सर जॉन सायमन, ब्रिटिश राजकारणी आणि सायमन कमिशन या आयोगाचे अध्यक्ष.
• १८९७ - डॉ. शंकर दामोदर पेंडसे, मराठी साहित्यिक आणि तत्त्वज्ञानाचे अभ्यासक.
• १९०१ - लीनस कार्ल पॉलिंग, दोनदा नोबेल पारितोषिक (रसायनशास्त्र व शांतता) विजेते अमेरिकन शास्त्रज्ञ.
• १९१३ - पंडित नरेंद्र शर्मा, प्रसिद्ध हिंदी कवी, गीतकार आणि 'महाभारत' मालिकेचे सल्लागार.
• १९२६ - स्वेतलाना अलिलुयेवा, जोसेफ स्टालिन यांची मुलगी आणि लेखिका.
• १९२७ - कृष्णकांत, भारताचे १०वे उपराष्ट्रपती आणि आंध्र प्रदेशचे माजी राज्यपाल.
• १९२९ - रंगास्वामी श्रीनिवासन, भारतीय-अमेरिकन शास्त्रज्ञ आणि 'लासिक' (LASIK) आय सर्जरी तंत्रज्ञानाचे सह-संशोधक.
• १९३५ - क्लाइव्ह हाल्से, दक्षिण आफ्रिकेचा वेगवान गोलंदाज.
• १९४४ - रवींद्र जैन, प्रसिद्ध भारतीय अंध संगीतकार, गीतकार आणि गायक.
• १९४६ - ग्रॅहाम व्हिवियन, न्यू झीलंडचा कसोटी क्रिकेट खेळाडू.
• १९४७ - दिग्विजय सिंह, मध्य प्रदेशचे माजी मुख्यमंत्री आणि काँग्रेसचे वरिष्ठ नेते.
• १९४७ - विजय बहुगुणा, उत्तराखंडचे माजी मुख्यमंत्री.
• १९५१ - करसन घावरी, भारतीय अष्टपैलू क्रिकेट खेळाडू आणि गोलंदाज.
• १९५३ - पॉल क्रुगमॅन, नोबेल पारितोषिक विजेते अमेरिकन अर्थशास्त्रज्ञ आणि लेखक.
• १९६९ - यू. श्रीनिवास, प्रसिद्ध भारतीय मॅन्डोलिन वादक आणि पद्मश्री विजेते.
• १९७१ - परमजीत सिंह, भारतीय धावपटू (ज्यांनी ४०० मीटर शर्यतीत मिल्खा सिंह यांचा राष्ट्रीय विक्रम मोडला).
• १९७५ - अझहर महमूद, पाकिस्तानी-ब्रिटिश अष्टपैलू क्रिकेट खेळाडू.
• १९७८ - राणा नवेद-उल-हसन, पाकिस्तानी क्रिकेट गोलंदाज.
• १९७८ - यासिर हमीद, पाकिस्तानी क्रिकेट फलंदाज.
• १९९० - एडन ॲशले, अमेरिकन अभिनेत्री.

मृत्यू

• १५२५ - क्वाह्टेमॉक, ॲझटेक साम्राज्याचा शेवटचा सम्राट.
• १५७२ - महाराणा उदयसिंह, मेवाडचे शासक आणि उदयपुर शहराचे संस्थापक व महाराणा प्रताप यांचे वडील.
• १६४८ - क्रिस्चियन चौथा, डेन्मार्क आणि नॉर्वेचा राजा.
• १८६९ - आल्फोन्स द लामार्टीन, फ्रेंच कवी, लेखक आणि राजकारणी.
• १९२५ - फ्रेडरिक एबर्ट, जर्मनीचे पहिले राष्ट्राध्यक्ष.
• १९२६ - गोविंद त्र्यंबक दरेकर (कवी गोविंद), मराठी कवी आणि शाहीर.
• १९३६ - कमला नेहरू, स्वातंत्र्यसैनिक आणि पंडित जवाहरलाल नेहरू यांच्या पत्नी.
• १९४१ - आल्फोन्सो तेरावा, स्पेनचा राजा.
• १९६३ - डॉ. राजेंद्र प्रसाद, भारताचे पहिले राष्ट्रपती आणि स्वातंत्र्यसैनिक.
• १९६६ - उदयशंकर भट्ट, हिंदी साहित्यिक, नाटककार व कवी.
• १९७९ - पाउल आल्वेर्डेस, जर्मन कवी व कादंबरीकार.
• १९८६ - ओलोफ पाल्मे, स्वीडनचे पंतप्रधान.
• १९९८ - राजा गोसावी, प्रसिद्ध मराठी चित्रपट व नाट्य अभिनेते.
• १९९९ - भगवंतराव श्रीपतराव पंतप्रतिनिधी, औंध संस्थानाचे शेवटचे राजे व मुत्सद्दी.
• २००३ - फिदेल सांचेझ हर्नान्देझ, एल साल्वादोरचे माजी राष्ट्राध्यक्ष.
• २००६ - ओवेन चेंबरलेन, नोबेल पारितोषिक विजेते अमेरिकन भौतिकशास्त्रज्ञ.
• २०१६ - जॉर्ज केनेडी, ऑस्कर पारितोषिक विजेते अमेरिकन अभिनेते.

प्रतिवार्षिक पालन

• शांति स्मृति दिन - तैवान.
• राष्ट्रीय विज्ञान दिवस - भारत.
• नशाबंदी/व्यसनमुक्ती दिवस - भारत.

बाह्य दुवे

• बीबीसी न्यूजवर फेब्रुवारी २८ च्या विशेष घटना (इंग्रजी मजकूर)

---

फेब्रुवारी २६ - फेब्रुवारी २७ - फेब्रुवारी २८ - फेब्रुवारी २९ - मार्च १ - फेब्रुवारी महिना