सप्टेंबर २३
Appearance
सप्टेंबर २३ हा ग्रेगरी दिनदर्शिकेनुसार वर्षातील २६६ वा किंवा लीप वर्षात २६७ वा दिवस असतो.
ठळक घटना आणि घडामोडी
[संपादन]नववे शतक
[संपादन]- ८५५ - इजिप्तमधील तन्निस् शहर पूर्व रोमन साम्राज्याच्या (बायझंटाईन) नौदलाने ताब्यात घेतले.[१]
दहावे शतक
[संपादन]- ९५१ - ऑटो पहिला याने स्वतःला इटलीचा राजा घोषित केले, ज्यामुळे पुढे पवित्र रोमन साम्राज्याचा पाया मजबूत झाला.[२]
अकरावे शतक
[संपादन]- १०६६ - नॉर्वेचा राजा हॅराल्ड हार्डराडा याने इंग्लंडवर आक्रमण करून फुलफोर्डच्या लढाईत विजय मिळवला.[३]
बारावे शतक
[संपादन]- ११२२ - पॉप कॅलिक्सटस दुसरा आणि रोमन सम्राट हेन्री पाचवा यांच्यात वर्म्सचा तह येउन चर्च आणि रोमन सम्राट यांच्यातील वाद संपुष्टात आला.[४]
तेरावे शतक
[संपादन]- १२२२ - इटलीमधील पादोव्हा विद्यापीठ स्थापन झाले, जे जगातील सर्वात जुन्या विद्यापीठांपैकी एक मानले जाते.[५]
चौदावे शतक
[संपादन]- १३३८ - इंग्लंड आणि फ्रांस यांच्यातील शंभर वर्षांच्या युद्धातील ॲर्नेमुइडनची लढाईत पहिल्यांदा नौदल युद्धात तोफांचा वापर करण्यात आला.[६]
पंधरावे शतक
[संपादन]- १४५९ - इंग्लंडमध्ये वॉर ऑफ द रोझेस दरम्यान ब्लॉअर हीथची लढाई.[७]
सोळावे शतक
[संपादन]- १५६१ - स्पेनचा राजा फिलिप दुसरा याने आपल्या साम्राज्याची राजधानी माद्रिद येथे हलवली.[८]
सतरावे शतक
[संपादन]- १६०८ - मराठा राज्याचे संस्थापक छत्रपती शिवाजी महाराज यांचे वडील शहाजीराजे भोसले यांनी विजापूर सल्तनतीच्या सेवेत असताना कर्नाटकातील मोहिमेत महत्त्वपूर्ण लष्करी यश मिळवले.[९]
- १६४२ - इंग्लंडमध्ये पॉविक ब्रिजच्या लढाईपासून इंग्लिश यादवी युद्धाला तोंड फुटले.[१०]
अठरावे शतक
[संपादन]- १७३९ - रशिया आणि ऑटोमन साम्राज्य यांच्यात बेलग्रेडचा तहानिशी युद्ध संपले.[११]
- १७९९ - अहमदनगर आणि आसपासच्या परिसरावर मराठा प्रशासनाने महसूल रचनेत सुधारणा अंमलात आणल्या.[१२]
एकोणिसावे शतक
[संपादन]- १८०३ - दुसऱ्या इंग्रज-मराठा युद्धादरम्यान जालना जिल्ह्यातील असाय येथे मराठा फौज आणि आर्थर वेलेस्ली यांच्या नेतृत्वाखालील ब्रिटिश सैन्यात तुंबळ युद्ध झाले.[१३]
- १८४६ - जर्मनीच्या जोहान गॉटफ्रीड गाले यांनी नेपच्यूनचा शोध लावला.[१४]
- १८५७ - १८५७ च्या स्वातंत्र्यलढ्यात महाराष्ट्रातील खानदेश आणि अहमदनगर भागात भिल्ल आणि कोळी समाजाच्या क्रांतिकारकांनी ब्रिटिशांविरुद्ध मोठा उठाव केला.[१५]
- १८८४ - महात्मा फुले यांचे सहकारी रावबहादूर नारायण मेघाजी लोखंडे यांनी बाँबे मिल हँड्स असोसिएशन ही गिरणी कामगार संघटना स्थापन केली. संघटित कामगार चळवळीची ही सुरुवात होय.[१६]
विसावे शतक
[संपादन]- १९१८ - पहिल्या महायुद्धातील हैफाच्या लढाईत भारतीय घोडदळाने इस्रायलमधील हैफा शहर ओस्मानी साम्राज्याकडून जिंकून घेतले.[१७]
- १९३२ - इब्न सौद यांनी सौदी अरेबियाच्या एकात्मिक राज्याची स्थापना केली.[१८]
- १९५५ - पाकिस्तानमध्ये कराची येथे आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर मोठी सुधारणा करून ते पूर्ण क्षमतेने सुरू करण्यात आले.[१९]
- १९६५ - १९६५ चे भारत-पाकिस्तान युद्ध: संयुक्त राष्ट्रसंघाच्या आवाहनानुसार भारत आणि पाकिस्तान दरम्यान युद्धबंदी लागू झाली.[२०]
- १९८३ - गल्फ एर उड्डाण ७७१ मध्ये दहशतवाद्यांनी ठेवलेल्या बॉम्बचा स्फोट होऊन ११२ प्रवासी मारले गेले.[२१]
एकविसावे शतक
[संपादन]- २००२ - महाराष्ट्रात दुष्काळग्रस्त भागासाठी जलसंधारण आणि पाण्याचे पुनर्भरण यांवर व्यापक धोरणात्मक निर्णय घेण्यात आले.[२२]
- २००४ - ज्याँ कॅरिबीयन चक्रीवादळामुळे हैतीमध्ये ३,००० हून अधिक लोकांचा मृत्यू झाला.[२३]
- २००८ - अँड्रॉइड (प्रणाली) ची पहिली आवृत्ती (अँड्रॉइड १.०) व्यावसायिक रीतीने सादर करण्यात आली.[२४]
- २०११ - संयुक्त राष्ट्रांच्या महासभेत पॅलेस्टाईनला स्वतंत्र राज्याचा दर्जा देण्याबाबतचा प्रस्ताव सादर करण्यात आला.[२५]
जन्म
[संपादन]- ६३ - ऑगस्टस सीझर, रोमन सम्राट.
- ११६१ - ताकाकुरा, जपानी सम्राट.
- १२१५ - कुब्लाई खान, मोंगोल सेनापती.
- १७१३ - फर्डिनांड सहावा, स्पेनचा राजा.
- १७७१ - कोकाकु, जपानी सम्राट.
- १८६१ - रॉबर्ट बोश, जर्मन उद्योगपती.
- १८९० - फ्रीडरीश पॉलस, जर्मन सेनापती.
- १९११ - राप्पल संगमेश्वर कृष्णन, भारतीय भौतिकशास्त्रज्ञ.
- १९१४ - ओमर अली सैफुद्दीन तिसरा, ब्रुनेईचा राजा.
- १९१५ - क्लिफर्ड शुल, नोबेल पारितोषिक विजेता अमेरिकन भौतिकशास्त्रज्ञ.
- १९२० - भालबा केळकर, मराठी लेखक, नाट्यअभिनेते.
- १९३० - रे चार्ल्स, अमेरिकन संगीतकार.
- १९३९ - हेन्री ब्लोफेल्ड, इंग्लिश क्रिकेट समालोचक.
- १९४३ - तनुजा, हिंदी चित्रपट अभिनेत्री.
- १९४९ - ब्रुस स्प्रिंग्स्टीन, अमेरिकन संगीतकार.
- १९५० - डॉ. अभय बंग.
- १९५७ - कुमार शानू, पार्श्वगायक.
- १९६१ - विली मॅककूल, अमेरिकन अंतराळवीर.
- १९५७ - मोइन खान, पाकिस्तानी क्रिकेट खेळाडू.
मृत्यू
[संपादन]- १९६४ - भार्गवराव विठ्ठल ऊर्फ मामा वरेरकर, नाटककार.
- १९९९ - गिरीश घाणेकर - मराठी चित्रपट, जाहिरातपट निर्माते.
- २००४ - डॉ. राजा रामण्णा शास्त्रज्ञ, अणुऊर्जा आयोगाचे ४ थे अध्यक्ष
प्रतिवार्षिक पालन
[संपादन]बाह्य दुवे
[संपादन]- बीबीसी न्यूजवर सप्टेंबर २३ च्या विशेष घटना (इंग्रजी मजकूर)
सप्टेंबर २१ - सप्टेंबर २२ - सप्टेंबर २३ - सप्टेंबर २४ - सप्टेंबर २५ - सप्टेंबर महिना
- ↑ इजिप्तचा मध्ययुगीन इतिहास. पुणे: ओरिएंटल रिसर्च इन्स्टिट्यूट.
- ↑ युरोपचा मध्ययुगीन इतिहास. युनिव्हर्सिटी ऑफ ऑक्सफर्ड प्रेस.
- ↑ ब्रिटिश इतिहासातील महत्त्वाच्या लढाया. कॅम्ब्रिज युनिव्हर्सिटी प्रेस.
- ↑ मध्ययुगीन युरोपातील राजकीय व धार्मिक संस्था. हेरिटेज पब्लिकेशन.
- ↑ युरोपातील शैक्षणिक इतिहास. विद्यापीठ अनुदान आयोग केंद्र.
- ↑ मध्ययुगीन युद्धशास्त्र आणि तंत्रज्ञान. नॅशनल बुक ट्रस्ट.
- ↑ ब्रिटनचा राजकीय इतिहास. म्यॅकमिलन पब्लिशर्स.
- ↑ स्पॅनिश साम्राज्याचा उदय आणि अस्त. प्राच्यविद्या संशोधन मंदिर.
- ↑ वा. सी. बेंद्रे. छत्रपती शिवाजी महाराज आणि मराठा इतिहास. लोकवाङ्मय गृह.
- ↑ ब्रिटनचे गृहयुद्ध. इतिहास संशोधन संस्था.
- ↑ ऑटोमन साम्राज्याचा इतिहास. डेक्कन कॉलेज रिसर्च इन्स्टिट्यूट.
- ↑ व्ही. के. राजवाडे. मराठ्यांच्या इतिहासाची साधने. भारत इतिहास संशोधक मंडळ.
- ↑ ग. ह. खरे. इंग्रज-मराठा युद्धे. भारत इतिहास संशोधक मंडळ.
- ↑ "खगोलशास्त्र आणि ग्रहांचा शोध". मराठी विश्वकोश. 2026-06-08 रोजी मूळ पान पासून संग्रहित. 2026-09-22 रोजी पाहिले.
- ↑ डॉ. न. र. फाटक. महाराष्ट्रातील स्वातंत्र्यलढ्याचा इतिहास. महाराष्ट्र राज्य साहित्य आणि संस्कृती मंडळ.
- ↑ "भारतातील कामगार चळवळ आणि नारायण मेघाजी लोखंडे". मराठी विश्वकोश. 2026-05-17 रोजी मूळ पान पासून संग्रहित. 2026-09-22 रोजी पाहिले.
- ↑ प्रथम महायुद्ध आणि भारतीय सैन्य. भारत सरकार संरक्षण मंत्रालय प्रकाशने.
- ↑ मध्यपूर्वेचा आधुनिक इतिहास. एशिया पब्लिशिंग हाऊस.
- ↑ दक्षिण आशियाचा राजकीय आणि आर्थिक इतिहास. युनिव्हर्सिटी ऑफ मुंबई.
- ↑ बी. एम. कौल. भारत-पाक युद्ध आणि मुत्सद्देगिरी. नॅशनल पब्लिकेशन्स.
- ↑ आंतरराष्ट्रीय दहशतवाद आणि नागरी हवाई वाहतूक. हिमालया पब्लिशिंग हाऊस.
- ↑ महाराष्ट्रातील जलसंपदा व पर्यावरण विकास. जलसंपदा विभाग, महाराष्ट्र शासन.
- ↑ जागतिक हवामान बदल आणि नैसर्गिक आपत्ती. पर्यावरण आणि जलवायू परिवर्तन मंत्रालय.
- ↑ "संगणक व माहिती तंत्रज्ञान विकास". मराठी विश्वकोश. [permanent dead link]
- ↑ संयुक्त राष्ट्रे आणि आंतरराष्ट्रीय वाद. ओरिएंटल लाँगमन.