सप्टेंबर १९

सप्टेंबर १९ हा ग्रेगरी दिनदर्शिकेनुसार वर्षातील २६२ वा किंवा लीप वर्षात २६३ वा दिवस असतो.

ठळक घटना आणि घडामोडी

बारावे शतक

• ११८७ - सलादीनच्या मुस्लिम सैन्याने जेरुसलेमच्या ख्रिश्चन राज्यावर चढाई करून जेरुसलेम शहराचा वेढा सुरू केला.

चौदावे शतक

• १३५६ - शंभर वर्षांच्या युद्धादरम्यान पॉइटियर्सच्या लढाईत एडवर्ड (ब्लॅक प्रिन्स)च्या नेतृत्वाखालील इंग्रजी सैन्याने फ्रांसच्या सैन्याचा पराभव केला व फ्रांसचा राजा जॉन दुसऱ्याला बंदी बनवले.

सोळावे शतक

• १५४४ - फ्रांसचा राजा फ्रांस्वा पहिला आणि पवित्र रोमन सम्राट चार्ल्स पाचवा यांच्यात क्रेपीच्या तहावर स्वाक्षरी झाली, ज्यामुळे इटालियन युद्धाचा एक टप्पा संपला.

सतरावे शतक

• १६५७ - स्वीडन आणि पोलंड यांच्यातील युद्धादरम्यान वेहलाऊच्या तहावर शिक्कामोर्तब झाले, ज्याद्वारे प्रशियाच्या डचीला पोलंडच्या अधिपत्यातून स्वायत्तता मिळाली.
• १६७६ - बेकन्सच्या बंडादरम्यान नॅथॅनिएल बेकनच्या नेतृत्वाखालील बंडखोरांनी व्हर्जिनियाची वसाहती राजधानी जेम्सटाऊन शहर जाळून खाक केले.

अठरावे शतक

• १७७७ - अमेरिकन क्रांतिकारक युद्धादरम्यान साराटोगाच्या पहिल्या लढाईत ब्रिटिश सैन्याला मोठे नुकसान सहन करावे लागले.
• १७८३ - व्हर्साय येथे माँटगोल्फिये बंधूंनी गरम हवेच्या फुग्यात मेंढा, बदक आणि कोंबड्याला बसवून उड्डाणाची सर्वप्रथम चाचणी यशस्वीरीत्या पार पाडली.
• १७९६ - जॉर्ज वॉशिंग्टन यांनी आपला निरोपसंदेश प्रसिद्ध केला. यात त्यांनी अमेरिकन जनतेला राजकीय गटबाजी व परदेशी युतींपासून सावध राहण्याचा सल्ला दिला.

एकोणिसावे शतक

• १८९३ - न्यू झीलंडमध्ये गव्हर्नर लॉर्ड ग्लास्गो यांनी निवडणूक कायद्यावर स्वाक्षरी करून महिलांना मतदानाचा अधिकार प्रदान केला; महिलांना मतदानाचा अधिकार देणारा न्यू झीलंड हा जगातील पहिला देश ठरला.

विसावे शतक

• १९४४ - दुसऱ्या महायुद्धादरम्यान सोव्हिएत संघ आणि फिनलंड यांच्यात मॉस्को तहावर स्वाक्षऱ्या होऊन युद्धबंदी झाली.
• १९५२ - इंग्लंडच्या दौऱ्यावर गेलेल्या प्रसिद्ध अभिनेते चार्ली चॅप्लिन यांना अमेरिकेचे ॲटर्नी जनरल मॅकग्राने अमेरिकेत परतण्यासाठीचा पुनर्प्रवेश परवाना नाकारला.
• १९५७ - अमेरिकेने नेव्हाडा चाचणी क्षेत्रावर जगात प्रथमच पूर्णपणे भूमिगत झालेली अणूबॉम्ब चाचणी ('रेनियर' चाचणी) घेतली.
• १९५९ - अमेरिका दौऱ्यावर आलेल्या सोव्हिएत युनियनचे प्रमुख निकिता ख्रुश्चेव्ह यांना सुरक्षेच्या कारणास्तव कॅलिफोर्नियातील डिस्नीलँडला भेट देण्यास मनाई करण्यात आली.
• १९७६ - तुर्कस्तानचे तुर्किश एरलाइन्सचे बोईंग ७२७ बनावटीचे विमान इस्रार्टा शहराजवळ डोंगरावर कोसळून झालेल्या अपघातात १३५ प्रवासी ठार झाले.
• १९८३ - सेंट किट्स आणि नेव्हिस या कॅरिबियन बेटाला युनायटेड किंगडमपासून पूर्ण स्वातंत्र्य मिळाले.
• १९८५ - मेक्सिकोची राजधानी मेक्सिको सिटीमध्ये ८.० रिश्टर स्केल तीव्रतेचा विनाशकारी भूकंप झाला; ४०० हून अधिक इमारती कोसळल्या व सुमारे १०,००० लोकांचा मृत्यू झाला.
• १९८९ - यु.टी.ए. फ्लाइट ७७२ या फ्रेंच विमानावर लिबियन दहशतवाद्यांनी ठेवलेल्या बॉम्बचा नायजरच्या वाळवंटावर स्फोट होऊन विमानातील सर्व १७१ जण ठार झाले.

एकविसावे शतक

• २००७ - दक्षिण आफ्रिकेत पार पडलेल्या पहिल्या ट्वेन्टी-२० विश्वचषक स्पर्धेत इंग्लंडविरुद्धच्या सामन्यात एकाच षटकात ६ षटकार मारण्याचा पराक्रम युवराज सिंगने केला; तसेच १२ चेंडूंत अर्धशतक करून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमधील सर्वात जलद अर्धशतकाचा विक्रम नोंदवला.

जन्म

• ८६ - अँटोनियस पायस, रोमन सम्राट.
• ८६६ - लिओ सहावा, बायझेंटाईन सम्राट.
• १५५१ - हेन्री तिसरा, फ्रांसचा राजा.
• १८६७ - श्रीपाद दामोदर सातवळेकर - चित्रकार, वेदविद्याविशारद आणि 'स्वाध्याय मंडळा'चे संस्थापक.
• १९११ - सर विल्यम गोल्डिंग - नोबेल पुरस्कार विजेते ब्रिटिश साहित्यिक ('लॉर्ड ऑफ द फ्लाईज'चे लेखक).
• १९२७ - डिक वेस्टकॉट, दक्षिण आफ्रिकेचा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळाडू.
• १९५३ - वेन क्लार्क, ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू.
• १९७४ - नईमुर रहमान, बांगलादेशचा माजी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळाडू व कर्णधार.

मृत्यू

• १३३९ - गो-दाइगो, जपानी सम्राट.
• १७१० - ओले ऱ्यॉमर, प्रकाश वेगाचे पहिले अचूक मापन करणारे डॅनिश खगोलशास्त्रज्ञ.
• १८८१ - जेम्स गारफील्ड, अमेरिकेचे २०वे राष्ट्राध्यक्ष.
• १९३५ - कॉन्स्टान्टीन त्सियाल्कोव्स्की, रशियन रॉकेटशास्त्र आणि अंतराळयांत्रिकीचे जनक.
• १९३६ - पंडित विष्णू नारायण भातखंडे - भारतीय हिंदुस्तानी शास्त्रीय संगीताचे आधुनिक संगीतशास्त्रज्ञ आणि पंडित.
• १९८७ - आयनार गेऱ्हाडसेन, नॉर्वेचे दीर्घकाळ सेवा बजावणारे माजी पंतप्रधान.
• २००१ - अनंतराव दामले, ऐतिहासिक 'प्रभात फिल्म कंपनी'चे संचालक व चित्रपट निर्माते.
• २००२ - प्रिया तेंडुलकर, मराठी व हिंदी चित्रपट-नाट्य अभिनेत्री, वाकपटू आणि निवेदिका.
• २००७ - दत्ता डावजेकर (डीडी) - प्रसिद्ध मराठी चित्रपट संगीतकार.

प्रतिवार्षिक पालन

• लष्कर दिन - चिले.
• स्त्री मतदान हक्क दिन - न्यू झीलंड.
• स्वातंत्र्य दिन - सेंट किट्स आणि नेव्हिस.

बाह्य दुवे

• बीबीसी न्यूजवर सप्टेंबर १९ च्या विशेष घटना (इंग्रजी मजकूर)

---

सप्टेंबर १७ - सप्टेंबर १८ - सप्टेंबर १९ - सप्टेंबर २० - सप्टेंबर २१ - सप्टेंबर महिना