चंद्रशेखर वेंकट रामन

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून


Wiki letter w.svg
कृपया स्वत:च्या शब्दात परिच्छेद लेखन करून या लेखाचा / विभागाचा विस्तार करण्यास मदत करा.
अधिक माहितीसाठी या लेखाचे चर्चा पान, विस्तार कसा करावा? किंवा इतर विस्तार विनंत्या पाहा.
चंद्रशेखर वेंकट रामन
[[Image:Sir CV Raman.JPG|220px| ]]
चंद्रशेखर वेंकट रामन
पूर्ण नाव चंद्रशेखर वेंकट रामन्‌
जन्म नोव्हेंबर ७, १८८८
तिरुचिरापल्ली, तामिळनाडू, भारत
मृत्यू नोव्हेंबर २१, १९७०
बंगळूर, कर्नाटक, भारत
निवासस्थान भारत Flag of India.svg
नागरिकत्व भारतीय
राष्ट्रीयत्व भारतीय Flag of India.svg
धर्म हिंदू
कार्यक्षेत्र भौतिकशास्त्र
कार्यसंस्था इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ सायन्स
प्रशिक्षण प्रेसिडेन्सी कॉलेज, चेन्नई
डॉक्टरेटकरता विद्यार्थी जी.एन्‌. रामचंद्रन्‌
ख्याती रामन् परिणाम
पुरस्कार Nobel prize medal.svg भौतिकशास्त्राचे नोबेल पारितोषिक
भारतरत्न
लेनिन शांतता पारितोषिक
वडील चंद्रशेखर अय्यर
आई पार्वती
पत्नी लोकासुंदरी
अपत्ये चंद्रशेखर, राधाकृष्णन
रामन यांची सही

चंद्रशेखर वेंकट रामन् (नोव्हेंबर ७, १८८८-नोव्हेंबर २१, १९७०) हे प्रसिद्ध भारतीय भौतिकशास्त्रज्ञ होते.

जीवन[संपादन]

रामन् यांचा जन्म तिरुचिरापल्ली आणि शिक्षण चेन्नई येथे झाले. त्यांनी कोलकाता विद्यापीठात १९१७-१९३३ भौतिकशास्त्राचे प्राध्यापक म्हणून काम केले. रामन्‌ हे काही काळ बंगलोरातही होते, १९४७ साली ते रामन संशोधन संस्थेचे संचालक झाले.

संशोधन[संपादन]

त्यांच्या रामन परिणाम (प्रकाशाचे मॉलिक्युलर स्कॅटरिंग) याशोधासाठी ते ओळखले जातात. १९३० चे भौतिकशास्त्राचे नोबेल पारितोषिक रामन् यांना मिळाले होते.झ

सन्मान[संपादन]

चंद्रशेखर वेंकट रामन यांच्या सन्मानार्थ भारतात दरवर्षी २८ फेब्रुवारीला राष्ट्रीय विज्ञान दिवस साजरा केला जातो. याच तारखेला रामन यांनी त्यांचा शोधनिबंध नेचर या मासिकात प्रसिद्धीसाठी पाठवला होता.[१]

सर सी.व्ही रामन यांच्या नावाने रँचो (रिसर्चर्स ॲन्ड नॅचरली क्लेव्हर ह्युमन ऑर्गनायझेशन) नावाची पुण्याची संस्था इ.स. २०११ सालापासून दरवर्षी डिसेंबरमध्ये ’सर सी.व्ही. रामन पुरस्कार’ देत असते. २०१५ सालच्या पुरस्काराचे मानकरी :
1. Aditya ashutosh Joshi (वैद्यकीय तंत्रज्ञान) <br 2. Dhruvin vyas 3. Gopal gadhvi ४. प्राची दुबळे (आदिवासी संगीत)
५. सुधीर पालीवाला (कचरा व्यवस्थापन)
६. रमेश बोतालजी (सांडपाणी व्यवस्थापन) ॑॑

संदर्भ आणि नोंदी[संपादन]

  1. अ. पां. देशपांडे (२ मार्च २०१२). "रोजच राष्ट्रीय विज्ञान दिन हवा!" (मराठी मजकूर). लोकप्रभा. १२ डिसेंबर २०१३ रोजी पाहिले. 

मायक्रॉसॉफ्ट एनकार्टा विश्वकोश, १९९९

बाह्यदुवे[संपादन]