शिवानंद शंकरगौडा पाटील

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
(शिवानंद पाटील या पानावरून पुनर्निर्देशित)


Wiki letter w.svg
कृपया स्वत:च्या शब्दात परिच्छेद लेखन करून या लेखाचा / विभागाचा विस्तार करण्यास मदत करा.
अधिक माहितीसाठी या लेखाचे चर्चा पान, विस्तार कसा करावा? किंवा इतर विस्तार विनंत्या पाहा.
शिवानंद शंकरगौडा पाटील
जन्म मार्च १३
राष्ट्रीयत्व भारतीय
नागरिकत्व भारतीय
पेशा तबलावादक , गायक
मूळ गाव पुणे
वडील शंकरगौडा
आई हिराबाई


शिवानंद शंकरगौडा पाटील. जन्म इचलकरंजी. वडील शंकरगौडा पाटील व आई हिराबाई कन्नड संगीत रंगभूमीवर नावाजलेलं जोडपं. प्रमुख नट व नटी म्हणून दोघे एणगी बाळप्पा ह्यांच्या 'कलावैभव नाटक मंडळी'तले कलाकार. एणगी बाळप्पा म्हणजे आपल्या 'ललित कलादर्श'च्या अण्णा पेंढारकरांसारखे. बहुतेक दोघेही समकालीन आणि संगीत रंगभूमीच्या पडत्या काळात कंपनी सांभाळून नेणारे. त्याअथीर् बघायचं, तर शिवानंदचा जन्म नाटक-बिऱ्हाडीच झाला. 'कलावैभव'मध्ये पाळणा हलला व शिवानंद अक्षरश: संगीताचं बाळकडू व नाटकाचे अनुभवाचे बालामृत पिऊनच लहानाचा मोठा झाला. त्याचं बालपण, शिक्षण वगैरे जिकडे कंपनी गेली, तिकडेच झालं.

कर्नाटक, महाराष्ट्र सीमा भागांत व धारवाड, बेळगांवमध्ये त्याने पुढचे संगीताचे धडे गिरवले चंदशेखर पुराणिकमठ व पं. बसवराज राजगुरू ह्यांच्याकडे. डॉ. गंगूबाई हनगलपण त्याला वात्सल्याने शिकवायच्या. त्या आजीसारखी सदैव त्याच्या पाठीशी उभ्या राहिल्या. मग शिवानंदने सांगली-मिरज (काणे बुवा) करत मुंबई गाठली. तो काळ संगीतनाटककंपन्यांचा पडता काळ होता. मराठी असो वा कन्नड, नाटक कंपन्यांची बिऱ्हाडं बंद होण्याच्या मार्गावर होती. त्यामुळे बालकलाकार म्हणून नावाजलेला शिवानंद अखेरीस मुंबईत आला व अक्षरश: दादरच्या एका बियर बारमध्ये त्याने मॅनेजर म्हणून कामाला सुरुवात केली.[ संदर्भ हवा ]

त्यानंतरच्या काळात शिवानंद रेल्वेत रुजू झाला. तिथे त्याला योजना भेटली. 'योजना प्रतिष्ठान'चा जन्मही कदाचित ह्याच काळातला. त्याचवेळी शिवानंदच्या आई-बाबांचा कर्नाटक सरकारच्या 'नाटक अकॅडमी'त सत्कार झाला. योजनाने पुढे जयस्वाल सरांच्या हाताखाली आर.पी.जी. (पूर्वाश्रमीची एच्.एम्.व्ही.)मध्ये प्रवेश केला व शिवानंद पाटीलचंच शिष्यत्व पत्करलं. त्याच सुमारास म्हणजे १९९२ च्या जुलै-ऑगस्टमध्ये राजगुरू निघाले होते अमेरिकेच्या दौऱ्यावर. पण झाल भलतंच! त्यांचा अकाली मृत्यू झाला.

शिवानंदचं रीतसर शिक्षण पं. जितेंद्र अभिषेकी, पं. यशवंतबुवा जोशी, काणेबुवा ह्यांच्याकडे चालूच होतं. दूरदर्शन आणि इतरत्र 'जय जय गौरीशंकर' इत्यादी संगीत नाटकंही सुरू होती. 'योजना प्रतिष्ठान'तफेर् राबविण्यात येणाऱ्या वैविध्यपूर्ण कार्यक्रमात पं. शिवानंद पाटील आवर्जून हिरीरीने भाग घ्यायचा. कधी गुरू म्हणून, कधी रंगकमीर् म्हणून शिवानंदने सलग दहा वर्षं राजगुरू स्मृती आयोजित केली होती. आषाढी एकादशीनिमित्त शिवाजी मंदिर व 'योजना प्रतिष्ठान'तफेर् 'कानडा वो विठ्ठलु' कार्यक्रम जल्लोषात सादर केला जायचा. भक्तजनांचा त्याला चांगला प्रतिसाद मिळायचा.

अलीकडे मोहन वाघांच्या 'चंदलेखा'ची निमिर्ती असलेल्या 'शतजन्म शोधिताना' या नाटकात शिवानंद प्रमुख भूमिकेत दिसला.[ संदर्भ हवा ]

त्यानं केलेली संगीताची सेवा लक्षात घेऊनच त्याला आजवर कर्नाटक सरकारचा संगीतसन्मान, मुंबई कर्नाटक संघातफेर् कन्नड व मराठी भाषा बांधवांसाठी देण्यात येणारा आद्य सन्मान मिळाला होता. 'दीनानाथ मंगेशकर प्रतिष्ठान'तफेर्ही एप्रिल २०११ महिन्यात त्याचा सन्मान झाला होता.[ संदर्भ हवा ]

संदर्भ[संपादन]