पखवाज

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
Jump to navigation Jump to search


Wiki letter w.svg
कृपया स्वत:च्या शब्दात परिच्छेद लेखन करून या लेखाचा / विभागाचा विस्तार करण्यास मदत करा.
अधिक माहितीसाठी या लेखाचे चर्चा पान, विस्तार कसा करावा? किंवा इतर विस्तार विनंत्या पाहा.

पखवाज (हिंदीत पखावज) हे भारतात, व दक्षिण आशियात प्रचलित असणारे दोन तोंडांचे ढोलवर्गीय आडवे धरून वाजविण्याचे तालवाद्य आहे. पखवाजास मृदंग, गोमुखी, पणवानक अशी अन्य नावे आहेत. हिंदुस्तानी संगीतातील ध्रुपद गायन पद्धतीत साथीच्या वाद्यांमध्ये पखवाज हे हमखास आढळणारे तालवाद्य आहे. गायनाच्या साथीसोबतच भारतातील शास्त्रीय नृत्यांच्या संगीतसाथीतही पखवाजाचे महत्त्वाचे स्थान असते.काही प्रसिद्ध पखवाज वादकांची नावे श्री. विवेक पाटील, मुंबई, (गुगल सर्च - विवेक पाटील पखवाज प्लेयर) श्री. भवानी शंकर, अलाहाबाद.

'पखवाज' हा फारसी शब्द आहे.

पखवाजाच्या दोन तोंडांपैकी लहान तोंडाकडील बाजूस शाईपूड व मोठ्या बाजूला धुमपूड म्हणतात. पखवाजवादनाच्या हिंदुस्तानी व कर्नाटकी अश्या दोन प्रमुख शैली मानल्या जातात. मुख्यत्वेकरून पखवाजावर चौताल वाजविला जातो. चौतालाचे बोल हे खुले असतात. प्रसिद्ध वादक विवेक पाटील हे उत्तम एकल पखवाजवादन करतात.

संदर्भ[संपादन]


हेही पहा[संपादन]