विकिपीडिया:दिनविशेष/मे
मे १: कामगार दिन, महाराष्ट्र दिन, गुजरात दिन
- १९६० - द्वैभाषिक मुंबई राज्याचे विभाजन होऊन महाराष्ट्र आणि गुजरात ही दोन राज्ये निर्माण केली गेली.
जन्म:
मृत्यू:
मे २:
- १५५९ - जॉन नॉक्स स्कॉटलंडला परतला व त्याने तेथे प्रोटेस्टंट सुधारणेची सुरूवात केली.
- १९४५ - दुसरे महायुद्ध: नाझी सेनापतीने सोव्हियेत सेनेसमोर शरणागती पत्कारली व बर्लिनची लढाई संपुष्टात आली.
- १९९५ - क्रोएशिया स्वातंत्र्ययुद्धात सर्बियन सेनेने झाग्रेबवर रॉकेट हल्ला केला.
जन्म:
मे ३:
- १४९४ - क्रिस्टोफर कोलंबसला पहिल्यांदा जमैकाचा किनारा दिसला.
- १९१३ - पहिला भारतीय मूक चित्रपट राजा हरिश्चंद्र मुंबईत प्रदर्शित झाला.
जन्म:
मृत्यू:
मे ४:
जन्म:
- ११३१ - महात्मा बसवेश्वर, मध्यकालीन थोर समाजसुधारक.
- १६४९ - छत्रसाल बुंदेला, बुंदेलखंडचा राजा.
- १९२९ - ऑड्रे हेपबर्न, ब्रिटीश अभिनेत्री.
मृत्यू:
मे ५:
जन्म:
मृत्यू:
- १८२१ - नेपोलियन बोनापार्ट, फ्रांसचा सम्राट.
मे ६:
जन्म:
- १८५६ - सिग्मंड फ्रॉइड, मानसशास्त्रज्ञ
- १८६१ - मोतीलाल नेहरू, भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक.
- १९४० - अबान मिस्त्री महिला तबला वादक, गायिका आणि संगीतज्ञ
- १९५३ - टोनी ब्लेअर - इंग्लंड मधील राजकारणी
मृत्यू:
- १५८९ - तानसेन, संगीतसम्राट
- १९२२ - छत्रपती शाहू महाराज, कोल्हापूरच्या भोसले घराण्याचे राजे व मराठी समाजसुधारक
- १९६६ - रघुनाथ पुरुषोत्तम परांजपे, समाजसुधारक आणि शिक्षणतज्ज्ञ
मे ७:
._Старо-індійська_елегія_Калідаси._1928._Малюнок_№2.jpg)
जन्म:
- १८६१ - रवींद्रनाथ टागोर, जगद्विख्यात कवी, कलावंत आणि तत्त्वचिंतक.
- १८८० - डॉ. पांडुरंग वामन काणे, कायदेपंडित आणि धर्मशास्त्राचे अभ्यासक, भारतरत्न.
- १९२३ - आत्माराम भेंडे, मराठी अभिनेता, दिग्दर्शक, लेखक.
मृत्यू:
- २००२ - दुर्गाबाई भागवत मराठी लेखिका, लोकसंस्कृती तसेच लोकसाहित्याच्या संशोधक, लेखन-विचार-स्वातंत्र्याच्या पुरस्कर्त्या.
- १८९९ - क्रांतिकारी वासुदेव चाफेकर यांना फाशी.
- १९३३ - महात्मा गांधींचे २१ दिवसांचे उपोषण चालू.
मृत्यू:
मे ९:
जन्म:
- १८१४ - दादोबा पांडुरंग तर्खडकर, मराठी व इंग्रजी व्याकरणकार, ग्रंथकार.
- १८६६ - नामदार गोपाळ कृष्ण गोखले, थोर समाजसेवक.(चित्रित)
मृत्यू:
- १९५९ - कर्मवीर भाऊराव पाटील, रयत शिक्षण संस्थेचे संस्थापक.
- १९९८ - तलत मेहमूद, हिंदी चित्रपट पार्श्वगायक.
- १८५७ - भारतीय सैनिकांनी इंग्रजांविरुद्ध केलेल्या उठावाने अठराशे सत्तावनच्या स्वातंत्र्यसमराची सुरुवात.
जन्म:
मृत्यु:
- १९९८ - सुप्रसिद्ध पत्रकार व संपादक यदुनाथ थत्ते.
मे ११: राष्ट्रीय तंत्रज्ञान दिन
- १८८८ - मुंबईच्या मांडवी भागातील कोळीवाडा येथे समाजसुधारक जोतिबा फुले यांना 'महात्मा' ही पदवी देण्यात आली.
- १८८७ - गोव्याला स्वतंत्र राज्याचा दर्जा मिळाला.
- १९९८ - भारताने राजस्थानातील पोखरण येथे पोखरण २ हे परमाणुपरीक्षण केले.
जन्म:
- १८९५ - जे. कृष्णमूर्ती, भारतीय विचारवंत व तत्त्वज्ञ.
- १९९१४ - ज्योत्स्ना भोळे, गायिका व संगीत रंगभूमीवरील अभिनेत्री.
- इ.स. १९४९ - सयामचे नाव बदलून थायलंड करण्यात आले.
- इ.स. १९५२ - प्रजासत्ताक भारताचे पहिले संसदीय अधिवेशन सुरू.
जन्म :
- इ.स. १८२० - फ्लॉरेन्स नाइटिंगेल (चित्रित), आधुनिक शुश्रूषाशास्त्राच्या संस्थापिका; ब्रिटिश परिचारिका.
- इ.स. १९३३ - नंदकुमार महादेव नाटेकर, भारतीय बॅडमिंटनपटू.
मे १३: राष्ट्रीय एकता दिन, जागतिक ताणतणाव दिन
जन्म:
- १९०५ - भारताचे पाचवे राष्ट्रपती फक्रुद्दीन अली अहमद (चित्रित) यांचा जन्म.
मृत्यू:
- १९९६ - भाऊराव ऊर्फ मधुकर दत्तात्रेय देवरस, राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे सरसंघचालक
- २००१ - रासिपुरम कृष्णस्वामी उर्फ आर. के. नारायण
- २०१८ - जॉर्ज सुदर्शन, पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते भारतीय भौतिकशास्त्रज्ञ
जन्म:
मृत्यू:
- १९२३ - नारायण गणेश चंदावरकर, अखिल भारतीय काँग्रेसच्या आद्य संस्थापकांपैकी एक, कायदेपंडित व समाजसुधारक.
- १९६३ - डॉ. रघुवीर, वैदिक, संस्कृत, तिबेटी, चिनी, मंगोलियन इत्यादी भाषांचे जाणकार आणि कोशकार.
जन्म:
- १८१७ - देवेंद्रनाथ टागोर, बंगाली समाजसुधारक.
- १९१४ - तेनसिंग नोर्गे,(चित्रित), एडमंड हिलरीसह एव्हरेस्ट वर प्रथम चढाई करणारा.
मृत्यू:
- १९९३ - फील्डमार्शल के. एम. करिअप्पा, स्वतंत्र भारताचे पहिले लष्करप्रमुख.
- १९९४ - पी. सरदार, चित्रकार व दिनदर्शिका चित्र निर्माते.
- १९७५ - सिक्कीममधील जनतेने कौल दिल्यावर भारताने सिक्कीमला देशाचा भाग करुन घेतले.
जन्म:
- १९२६ - माणिक वर्मा, शास्त्रीय तसेच सुगम संगीतात लोकप्रिय असलेल्या गायिका.
- १९३१ - नटवर सिंग (चित्रित), भारतीय परराष्ट्र मंत्री (२००४-०५).
मृत्यू:
- १९५० - अण्णासाहेब लठ्ठे, कोल्हापूर संस्थानचे दिवाण व खरे मंत्रिमंडळातील अर्थमंत्री.
- १९९४ - माधव मनोहर, मराठी लेखक आणि समीक्षक.
मागील दिनविशेष: मे १५ - मे १४ - मे १३
- इ.स. १८६५ - आंतरराष्ट्रीय दूरसंचार संघ (ITU) स्थापन झाला.
मृत्यू:
- इ.स. १८४६ - बाळशास्त्री जांभेकर, मराठी वृत्तपत्र व्यवसायाचे जनक, दर्पणकार.
- इ.स. १९७२ - रघुनाथ कृष्ण फडके, शिल्पकार.
- इ.स. २००४ - कमिला तय्यबजी (चित्रित), वकील व समाजसेविका.
- इ.स. २०२३ - एस.पी. हिंदुजा, भारतीय वंशाचे ब्रिटिश व्यावसायिक
जन्म:
- १९३३ - एच. डी. देवेगौडा, भारताचे तेरावे पंतप्रधान. (चित्रित)
मृत्यू:
- १९८६ - कानरू लक्ष्मण राव, स्थापत्य अभियंता.
- १९९७ - कमलाबाई रघुनाथराव गोखले, भारतीय चित्रपटसृष्टीतील प्रथम स्त्री-कलाकार.
- इ.स. १५३६ - इंग्लंडचा राजा हेन्री आठव्याची दुसरी बायको अॅन बुलिनचा व्यभिचाराबद्दल शिरच्छेद.
- इ.स. १९७१ - सोवियेत संघाने मार्स २ (टपाल तिकीट चित्रित) या अंतराळयानाचे प्रक्षेपण केले.
जन्म:
- इ.स. १९१३ - नीलम संजीव रेड्डी, भारताचे सहावे राष्ट्रपती
- इ.स. १९३४ - रस्किन बाँड, भारतीय लेखक
- इ.स. १९३८ - गिरीश कर्नाड, प्रसिद्ध नाटककार, दिग्दर्शक आणि कलाकार
मृत्यू:
- इ.स. १९०४ - जमशेदजी टाटा, आधुनिक औद्योगिक भारताचे शिल्पकार व टाटा उद्योग समूहाचे संस्थापक
- इ.स. १९५८ - सर जदुनाथ सरकार, नामवंत इतिहासकार
- इ.स. २००८ - विजय तेंडुलकर, मराठी साहित्यिक.
मागील दिनविशेष: मे १८ - मे १७ - मे १६
- इ.स. १४९८ - वास्को द गामाने आफ्रिका खंडाला वळसा मारून भारतात येण्याचा सागरी मार्ग शोधला व कोळिकोड येथे पोहचला.
- इ.स. २०२२ - जवळपास ३ महिन्यांच्या युद्धानंतर (चित्रित) रशियाने युक्रेनच्या मरिउपोल शहरावर ताबा मिळवला.
जन्म:
- इ.स. १८५० - विष्णुशास्त्री चिपळूणकर, आधुनिक मराठी गद्याचे जनक व ग्रंथकार
मृत्यू:
- इ.स. १७६६ - मल्हारराव होळकर, इंदूर संस्थानचे संस्थापक
- इ.स. १९३२ - बिपिनचंद्र पाल, भारतीय स्वातंत्र्य लढ्यातील बंगाली नेते
- इ.स. १९९४ - कासू ब्रह्माणंद रेड्डी, महाराष्ट्राचे माजी राज्यपाल
- इ.स. २००० - एस. पी. गोदरेज, उद्योगपती
मागील दिनविशेष: मे १९ - मे १८ - मे १७
- इ.स. १८५१ – कोलंबियामध्ये गुलामगिरी संपुष्टात आणली गेली.
- इ.स. १९९१ - राजीव गांधी, भारताचे माजी पंतप्रधान यांची श्रीपेराम्बदुर येथे हत्या (स्मारक चित्रित).
जन्म:
- इ.स. १९२८ - ज्ञानेश्वर नाडकर्णी, कलासमीक्षक व लेखक.
मृत्यू:
- इ.स. १९७३ - बाळकृष्ण ढवळे, मराठी मुद्रण व प्रकाशन क्षेत्रातील व्यावसायिक.
- इ.स. २००२ - सुलतान अहमद, चित्रपट-निर्माते व दिग्दर्शक.
- इ.स. २०२१ - सुंदरलाल बहुगुणा भारतीय पर्यावरणवादी
मागील दिनविशेष: मे २० - मे १९ - मे १८
मे २२: आंतरराष्ट्रीय जैवविविधता दिन
.jpg)
- इ.स. १९०६ - राइट बंधूंना त्यांचे "उडणाऱ्या यंत्र" या साठी पेटंट (चित्रित) देण्यात आला.
- इ.स. १९९० - उत्तर येमेन व दक्षिण येमेन यांचे येमेनचे प्रजासत्ताक या नावाने एकत्रीकरण झाले.
जन्म:
- इ.स. १७७२ - राजा राममोहन रॉय, आधुनिक भारतातील अग्रगण्य धर्मसुधारक, समाजसुधारक आणि ब्राह्मो समाजाचे संस्थापक.
- इ.स. १८७१ - विष्णू वामन बापट, संस्कृत-मराठी अनुवादक.
मृत्यू:
- इ.स. १९९१ - श्रीपाद अमृत डांगे, साम्यवादी नेता व कामगार पुढारी.
- इ.स. २००३ - डॉ. नित्यनाथ ऊर्फ नीतू मांडके, हृदयरोगतज्ञ.
मागील दिनविशेष: मे २१ - मे २० - मे १९
[ चित्र हवे ]
जन्म:
- १८९६ - केशवराव भोळे, मराठी संगीत समीक्षक, संगीतकार, संगीत दिग्दर्शक, लेखक.
- इ.स. १८४४ - सॅम्युएल मॉर्स (चित्रित) याने तारयंत्र वापरून अमेरिकन कॅपिटल, वॉशिंग्टन डी.सी. येथून बाल्टिमोरला पहिला संदेश पाठवला.
- इ.स. १९४१ - दुसऱ्या महायुद्धात नाझी जर्मनीच्या बिस्मार्क युद्धनौकेने युनायटेड किंग्डमच्या एच.एम.एस. हूड या युद्धनौकेला बूडवले.
- इ.स. २०१९ - सुरत येथील एका व्यावसायीक केंद्रातील आगेत शिकवणी वर्गातील २२ विद्यार्थी मरण पावले.
जन्म:
- इ.स. १८९९ - काझी नजरूल इस्लाम, क्रांतीवादी बंगाली मुस्लिम कवी आणि हिंदू-मुस्लिम ऐक्याचे प्रभावी समर्थक.
- इ.स. १९२४ - रघुवीर भोपळे, आंतरराष्ट्रीय कीर्तीचे जादूगार.
मृत्यू:
- इ.स. १९९९ - गुरू हनुमान उर्फ विजयपाल लालाराम, आंतरराष्ट्रीय कीर्तीचे कुस्ती मार्गदर्शक.
- इ.स. २००० - मजरुह सुलतानपुरी, गीतकार आणि उर्दू शायर.
मागील दिनविशेष: मे २३ - मे २२ - मे २१
- इ.स.पू. २४० - हॅले धूमकेतू दिसल्याची पहिली लिखीत नोंद चिनी खगोलशास्त्रज्ञांनी केली.
- इ.स. १९५५ - जॉर्ज बॅन्ड आणि जो ब्राऊन यांच्या पथकाने दार्जीलिंगहून सुरुवात करत जगातील उंचीनुसार तिसरे शिखर कांचनजंगा हे प्रथमच सर केले. (नकाशा चित्रित)
जन्म::
- इ.स. १८०३ - राल्फ वाल्डो एमर्सन, अमेरिकन लेखक व तत्त्वज्ञानी.
- इ.स. १९०७ - उ नु, म्यानमारचा राजकारणी.
- इ.स. १९३६ - रुसी सुरती, भारतीय क्रिकेट खेळाडू.
मृत्यू:
- इ.स. १९२४ - आशुतोष मुखर्जी, बंगालचे शिक्षणतज्ज्ञ.
- इ.स. १९९९ - डॉ. बी. डी. टिळक, पुण्याच्या राष्ट्रीय रासायनिक प्रयोगशाळेचे माजी संचालक, शास्त्रज्ञ.
- इ.स. २००१ - नीला घाणेकर, गायिका.
मागील दिनविशेष: मे २४ - मे २३ - मे २२
- इ.स. १२९३ - कामाकुरा, जपान येथील भूकंपात २३,००० लोक मरण पावले.
- इ.स. १९८६ - युरोपीय संघातील देशांनी युरोपचा झेंडा स्वीकारला.
- इ.स. २०१४ - भाजपचे नेतृत्व करत नरेंद्र मोदी यांनी प्रधानमंत्री म्हणून शपथ घेतली (समारंभ चित्रित).
जन्म:
- इ.स. १८८५ - राम गणेश गडकरी, मराठी नाटककार, कवी आणि विनोदी लेखक.
- इ.स. १९०६ - बेंजामिन पिअरी पाल, आंतरराष्ट्रीय कीर्तीचे भारतीय कृषी वैज्ञानिक व संशोधक.
- इ.स. १९३७ - मनोरमा, तमिळ अभिनेत्री.
मृत्यू:
- २००० - प्रभाकर शिरुर, चित्रकार.
मागील दिनविशेष: मे २५ - मे २४ - मे २३
.jpg)
- १७०३ - झार पीटर द ग्रेटने सेंट पीटर्सबर्ग (चित्रित) शहराची स्थापना केली.
- १८१३ - अमेरिकेच्या सैन्याने कॅनडातील फोर्ट जॉर्ज किल्ला जिंकला.
जन्म:
- १९३८ - डॉ. भालचंद्र वनाजी नेमाडे, आघाडीचे कादंबरीकार, कवी, मर्मग्राही समीक्षक.
- १९६२ - रवी शास्त्री, भारतीय क्रिकेट खेळाडू
मृत्यू:
- १९६४ - पंडित जवाहरलाल नेहरू, स्वतंत्र भारताचे पहिले पंतप्रधान.
- १९८६ - प्रा. अरविंद मंगरुळकर, संगीत समीक्षक आणि संस्कृतचे अभ्यासक
- १९९४ - तर्कतीर्थ लक्ष्मणशास्त्री जोशी, महाराष्ट्रातील एक थोर विचारवंत, संस्कृत पंडित, मराठी विश्वकोशाचे प्रधान संपादक.
मागील दिनविशेष: मे २६ - मे २५ - मे २४
- १५३३ – कॅन्टरबरीचे आर्चबिशप, थॉमस क्रॅनमरने, इंग्लंडचा राजा हेन्री आठवा आणि त्यांची दुसरी पत्नी ॲन बुलिन (दिघे चित्रित) यांचा विवाह आधी रद्दबातल सांगीतला असताना परत वैध असल्याचे घोषित केले.
- १९९८ - भारताने केलेल्या पोखरण २ अणुचाचणीला उत्तर म्हणून पाकिस्तानने चागई-१ मोहिमेत पाच भूमिगत अणुचाचण्या केल्या.
जन्म:
- १८८२ – स्वातंत्र्यवीर विनायक दामोदर सावरकर, क्रांतिकारक, वक्ते, कवी, लेखक.
- १९०३ – शंतनुराव किर्लोस्कर, मराठी उद्योगपती.
- १९२३ – एन. टी. रामाराव, तेलुगू अभिनेते, निर्माते, दिग्दर्शक व आंध्रप्रदेशचे माजी मुख्यमंत्री.
मृत्यू:
- १९६१ – प. कृ. गोडे, प्राच्यविद्या संशोधक.
- १९७२ - युनायटेड किंग्डमचा आठवा एडवर्ड.
मागील दिनविशेष: मे २७ – मे २६ – मे २५
- १९५३ – एडमंड हिलरी व तेनसिंग नोर्गे यांनी एव्हरेस्ट सर केले.
जन्म:
- १९०५ – हिराबाई बडोदेकर, किराणा घराण्याच्या गायिका.
मृत्यू:
- १९७२ – पृथ्वीराज कपूर, हिंदी चित्रपटअभिनेता.
- १९८७ – चरण सिंग, लोकदलाचे संस्थापक, भारतीय पंतप्रधान.
- १४३१ - फ्रांसच्या रोआँ शहरात जोन ऑफ आर्कला जाळून मृत्युदंड.
- १९८१ - बांग्लादेशी राष्ट्रपती झिया उर रहमान (चित्रित) यांची चट्टग्राम येथे बांगलादेशच्या लष्कराने हत्या केली.
- २०१३ - नायजेरियाने काद्याद्वारे समलिंगी विवाहावर बंदी आणली.
जन्म:
- १९४० - जगमोहन दालमिया, बीसीसीआईचे अध्यक्ष
- १९५० - परेश रावळ, भारतीय अभिनेते, चित्रपट निर्माते आणि राजकारणी
मृत्यू:
- १९५० - देवदत्त रामकृष्ण भांडारकर, प्राच्यविद्या संशोधक.
- १९६० - बोरिस पास्तरनाक, रशियन लेखक व कवी, नोबेल पारितोषिकविजेते.
- १९६८ - सावळाराम लक्ष्मण हळदणकर, मराठी चित्रकार.
मागील दिनविशेष: मे २९ - मे २८ - मे २७
मे ३१: जागतिक तंबाखूसेवन विरोधी दिन
- १९११ - आर.एम.एस. टायटॅनिक (चित्रित) हे प्रवासी जहाज बेलफास्ट येथून आपल्या पहिल्या व शेवतच्या प्रवासास निघाले.
- १९७३ - इंडियन एअरलाइन्स फ्लाइट ४४० हे दिल्ली विमानतळावर उतरतांना कोसळले.
जन्म:
- १७२५ – अहिल्याबाई होळकर, मराठा साम्राज्यातील महाराणी (चित्रित)
- १९१० – भा. रा. भागवत, मराठी बालसाहित्यकार आणि विज्ञान कथाकार.
- १९३१ – जॉन रॉबर्ट श्रीफर, अमेरिकन भौतिकशास्त्रज्ञ.
मृत्यू:
- १८७४ – भाऊ दाजी लाड, प्राच्यविद्यापंडित आणि समाजसेवक.
- २००२ – सुभाष गुप्ते, भारतीय क्रिकेट खेळाडू.
- २०२२ - के.के., भारतीय गायक
मागील दिनविशेष: मे ३० – मे २९ – मे २८