घाटकोपर

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
घाटकोपर is located in मुंबई
घाटकोपर
घाटकोपर
घाटकोपर

घाटकोपर हे मुंबईच्या पूर्व भागातील एक उपनगर आहे. घाटकोपर मुंबई उपनगरी रेल्वेच्या मध्य मार्गावरील एक वर्दळीचे स्थानक आहे. २०१४ साली घाटकोपर ते वर्सोवा दरम्यान धावणारा मुंबई मेट्रोचा मार्ग १ उघडण्यात आला. घाटकोपर मेट्रो स्थानक रेल्वे स्थानकाच्या जवळच असून ही दोन्ही स्थानके पादचारी पुलाने जोडली गेली आहेत.

मुंबईच्या अनेक इतर उपनगरांप्रमाणे घाटकोपर दोन भागांत विभागलेले आहे - घाटकोपर पूर्व आणि घाटकोपर पश्चिम. घाटकोपर पुर्वेला उत्तरेला ही रशियन कामगार वसाहतीच्या धर्तीवर म्हाडाने(तेव्हाचे हाउसिंग बोर्ड) १९६० च्या दशकात उभारली.भारताचे दुसरे गृहमंत्री गोविंद वल्लभ पंत यांच्या नावावरुन या वसाहतीचे नामकरण करण्यात आले.कामगारांसाठी ही वसाहत असल्याने गिरणी,खाण आणि गोदितील कामगारांची संख्या मोठी होती.त्याचबरोबर मोठी पोलिस वसाहत देखिल पंतनगर मध्ये आहे.कामगार नेते डॉ.दत्त सामंत याचे घर आणि दवाखाना या वसाहतीत होता.दवाखान्यात येणाऱ्या कामगाराच्या समस्या जाणुन घेता-घेता त्यांनी कामगार चळवळ उभारली.यामुळे पंतनगर मध्ये अनेक कामगार चळवळींचे रणशिंग फुंकले गेले.पुढे मुंबईतील खाणी बंद झाल्या आणि खाण कामगारही कमी झाला.गिरण्याच्या ऐतिहासिक संपानंतर गिरणीकामगारही पंतनगर मधुन बाहेर पडला.सुरवातील मराठी पाठोपाठ दाक्षिणात्या लोकसंख्या जास्त होती.मात्र कामगार संपल्यावर येथील मराठी लोकसंख्या कमी होऊन गुजराती लोकसंख्या गेल्या दोन दशकात वाढली आहे.

शैक्षणिक[संपादन]

पंतनगर मध्ये शिवाजी शिक्षण संस्थेचे मल्टिपरपज टेक्‍नीकल हायस्कुल,मराठी विद्यालय,महाराष्ट्र मंडळ या तीन खासगी मराठी शाळा तर डॉमनिक हायस्कुल ही खासगी इंग्रजी शाळा.त्याच बरोबर पालिकेच्याही मराठी आणि हिंदी भाषिक शाळा आहेत.पंतनगर मधील दोन पिढ्या या शाळांमध्ये शिकल्या असुन शिवसेनेचे खासदार,दैनिक सामनाचे (शिवसेना या संघटनेचे मुखपत्र)कार्यकारी संपादक संजय राऊत हे पंतनगर मधील रहिवाशी होते.

राजकीय[संपादन]

डॉ.दत्ता सामंत यांनी पंतनगर मध्ये महाराष्ट्र मंडळाची स्थापना करुन येथील मराठी कामगारांना एकत्र केले.त्यासाठी त्यांनी गणेशोत्स सुरु केला,हा उत्सव आजही सुरु आहे.दत्ता सामंत यांनी पंतनगर मधुन नगरसेवक पदाची निवडणुक लढवली.त्यात ते निवडून आले.त्याच्या नंतर त्यांच्या पत्नी डॉ.विनीता सामंत या देखिल काही काळ नगरसेविका होत्या.त्यांच्या नंतर या परीसरात शिवसेनेचे वर्चस्व आले.मात्र सध्या राष्ट्रवादी काँग्रसच्या राखी जाधव या पंतनगरच्या नगरसेविका आहेत.तर भाजपचे प्रकाश महेता हे आमदार आहेत.

मैदाने[संपादन]

सुभाषचंद्र बोस हे पंतनगर मधील सर्वात मोठे उद्यान असुन एरियला व्हिव ने हे उद्यान कासवाच्या पाठीसारखे दिसते.तर आचार्य आत्रे आणि जनरल अरुणकुमार वैद्य ही दोन मैदाने आहे.