शांता शेळके
| शांता शेळके | |
|
|
|
| जन्म | ऑक्टोबर १२, १९२२ इंदापूर, महाराष्ट्र, भारत |
| मृत्यू | जून ६, २००२ ,महाराष्ट्र, भारत |
| कार्यक्षेत्र | साहित्य, पत्रकारिता, राजकारण, चित्रपट, शिक्षण |
| राष्ट्रीयत्व | |
| भाषा | मराठी |
| साहित्यप्रकार | कथा, कादंबरी, कविता, चरित्र लेखन,वृत्तपत्र |
शांता शेळके (ऑक्टोबर १२, १९२२ - जून ६, २००२) या एक प्रतिभासंपन्न मराठी कवयित्री होत्या. याशिवाय, त्या एक प्राध्यापिका, एक संगीतकार, एक लेखिका, एक अनुवादक, बाल साहित्य लेखिका, साहित्यिक, आणि एक पत्रकार होत्या.
अनुक्रमणिका |
जीवन [संपादन]
त्यांचा जन्म पुणे जिल्ह्यातील इंदापूर गावी झाला, तसेच शिक्षण पुण्यात (हुजूरपागा शाळा व स.प. महाविद्यालय) झाले. आचार्य अत्र्यांच्या "नवयूग" मध्ये ५ वर्षे उपसंपादक राहिल्यानंतर त्यांनी नागपुरातील हिस्लॉप महाविद्यालय, तसेच मुंबईतील रुइया व दयानंद महाविद्यालयांमध्ये मराठीच्या अध्यापक म्हणून काम केले.
अनुवादक, समीक्षा-स्तंभ लेखिका, वृत्तपत्र सहसंपादिका म्हणूनही त्यांनी साहित्यात मोलाची भर घातली आहे [१].
त्या केंद्रीय फिल्म प्रमाण मंडळाच्या, तसेच राज्य नाटक परीक्षण मंडळाच्या सदस्य होत्या.
शांताबाईंनी डॉ. वसंत अवसरे या टोपण नावाने देखील गीते लिहिली.[२]
प्रकाशित साहित्य [संपादन]
| नाव | साहित्यप्रकार | प्रकाशन | प्रकाशन वर्ष (इ.स.) |
|---|---|---|---|
| रुपसी | काव्यसंग्रह | ||
| तोच चंद्रमा | काव्यसंग्रह | सुरेश एजन्सी | |
| एक गाणे चुलीचे | काव्यसंग्रह | स्नेहवर्धन प्रकाशन | |
| कळ्यांचे दिवस फुलांच्या राती | सुरेश एजन्सी | ||
| आंधळी | अनुवाद (हेलन केलरच्या चरित्राचा) | मेहता प्रकाशन | |
| गोंदण | काव्यसंग्रह | मेहता प्रकाशन | |
| मधुसंचय | परचुरे प्रकाशन | ||
| त्रिवेणी : गुलजार | मेहता प्रकाशन | ||
| किनारे मनाचे | मेहता प्रकाशन | ||
| रेशीमरेघा | मेहता प्रकाशन | ||
| वडीलधारी माणसं | ललित | सुरेश एजन्सी | |
| शान्तस्मरण | मधुश्री प्रकाशन | ||
| सांगावेसे वाटले म्हणून | मेहता प्रकाशन | ||
| कविता स्मरणातल्या | काव्यसंग्रह | मेहता प्रकाशन | |
| धूळपाटी | ललित | सुरेश एजन्सी | |
| रंगरेषा | |||
| जाणता अजाणता | उत्कर्ष प्रकाशन | ||
| ललित नभी मेघ चार | ज्ञानदा पब्लिकेशन्स | ||
| सुवर्णमुद्रा | मेहता प्रकाशन | ||
| काही जवळ काही दूर | |||
| इतार्थ | मेहता प्रकाशन | ||
| जन्मजान्हवी | काव्यसंग्रह | ||
| श्रावण शिवरा | उत्कर्ष प्रकाशन | ||
| संस्मरणे | ललित | ||
| मनातले घर | |||
| बासरी (पुस्तक) | |||
| अनोळख | मेहता प्रकाशन | ||
| आंधळ्याचे डोळे | मेहता प्रकाशन | ||
| सतीचा वाडा | उत्कर्ष प्रकाशन | ||
| वर्षा | मेहता प्रकाशन | ||
| पावसाआधीचा पाऊस | ललित | मेहता प्रकाशन | |
| अंगतपंगत | मेहता प्रकाशन | ||
| पूर्व संध्या | काव्यसंग्रह | मेहता प्रकाशन | |
| लेकुरवाळी | उत्कर्ष प्रकाशन | ||
| चौघीजणी | अनुवाद (लिटल वुमेन, गूड वाईव्ह्ज) | मेहता प्रकाशन | |
| अलौकिक | उत्कर्ष प्रकाशन | ||
| मेघदूत | अनुवाद | मेहता प्रकाशन | |
| पत्रं पुष्पं | ज्ञानदा पब्लिकेशन्स | ||
| इतस्तत: | उत्कर्ष प्रकाशन |
प्रसिद्ध गीते [संपादन]
- तोच चंद्रमा नभात
- मी डोलकर डोलकर
- जीवलगा राहिले रे दूर घर
- गणराज रंगी नाचतो
- मागे उभा मंगेश
- रेशमांच्या रेघांनी
- ही वाट दूर जाते, स्वप्नामधील गावा
- वादळ वारं सुटलं ग
- जाईन विचारीत रानफुला
- ऋतू हिरवा, ऋतू बरवा
पुरस्कार [संपादन]
- गदिमा गीतलेखन पुरस्कार १९९६
- सुरसिंगार पुरस्कार (मागे उभा मंगेश, पुढे उभा मंगेश)
- केंद्र सरकारचा उत्कृष्ट चित्रगीत पुरस्कार (चित्रपट भुजंग)
- यशवंतराव चव्हाण प्रतिष्ठान पुरस्कार (२००१) साहित्यातील योगदानाबद्दल
गौरव [संपादन]
- १९९६ आळंदी अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनाच्या अध्यक्ष
बाह्य दुवे [संपादन]
- शांता शेळके लिखित चित्रगीते
- परिचय, लोकसत्ता
- 'आठवणीतली-गाणी.कॉम' या संकेतस्थळावर शांता शेळके यांची गीते
संदर्भ [संपादन]
- ↑ शांता शेळके १
- ↑ डॉ. वसंत अवसरे मागचा इतिहास (२८ मार्च २००९). २१ ऑक्टोबर २०११ रोजी पाहिले. (मराठी मजकूर)
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||