महाराष्ट्रातील महानगरपालिकांची यादी

शहराच्या प्रशासनासाठी महानगरपालिकांची निर्मिती केली जाते. शहरामध्ये महानगरपालिका स्थापन करण्याचा किंवा नगरपालिकेचे महानगरपालिकेत रूपांतर करण्याचा अधिकार हा राज्य शासनास आहे.^[१]

१८८८ साली स्थापन झालेली बृहन्मुंबई महानगरपालिका ही महाराष्ट्रातील पहिली महानगरपालिका होय.

स्वातंत्र्योत्तर काळात १८८८ साली केवळ मद्रास, कलकत्ता आणि बॉम्बे ह्या शहरांसाठीच महानगरपालिका होत्या.^[२] नागरी लोकसंख्येच्या आधारे महानगरपालिकांची चार गटांत विभागणी केली जाते.^[१] एक कोटी लोकसंख्येची शहरे 'अ+ (A+)' श्रेणीत, त्यानंतर अ (A) ते ड (D) श्रेणीपर्यंत वर्गीकृत करण्यात येते.

या यादीत 'अ+' ग्रेड असलेली एकमेव बृहन्मुंबई महानगरपालिका आहे.^[३]

सध्या महाराष्ट्रात एकूण २९ महानगरपालिका आहेत.

यादी

अ.क्र.	नाव^[१]^[४]	शहर	जिल्हा	स्थापना	ग्रेड^[३]	लोकसंख्या (२०११)	सत्ताधारी पक्ष	संकेतस्थळ
१	बृहन्मुंबई महानगरपालिका	मुंबई	मुंबई शहर, मुंबई उपनगर	१८८८	अ+	१,१९,१४,३९८	शिवसेना	https://portal.mcgm.gov.in/
२	पुणे महानगरपालिका	पुणे	पुणे	१९५०	अ	३१,१५,४३१	भाजप	https://pmc.gov.in/mr
३	नागपूर महानगरपालिका	नागपूर	नागपूर	१९५१	अ	२४,०५,४२१	भाजप	https://www.nmcnagpur.gov.in/ Archived 2022-06-15 at the वेबॅक मशीन.
४	ठाणे महानगरपालिका	ठाणे	ठाणे	१९८२	ब	१८,१८,८७२	शिवसेना	https://thanecity.gov.in/tmc/CitizenHome.html
५	पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिका	पिंपरी-चिंचवड	पुणे	१९८२	ब	१७,२९,३५९	भाजप	https://www.pcmcindia.gov.in/marathi/ Archived 2022-06-23 at the वेबॅक मशीन.
६	नाशिक महानगरपालिका	नाशिक	नाशिक	१९८२	ब	१४,८६,९७३	भाजप	http://nmc.gov.in/ Archived 2022-06-17 at the वेबॅक मशीन.
७	कल्याण-डोंबिवली महानगरपालिका	कल्याण-डोंबिवली	ठाणे	१९८२	क	१२,४६,३८१	शिवसेना	https://kdmc.gov.in/kdmc/CitizenHome.html Archived 2022-06-21 at the वेबॅक मशीन.
८	वसई-विरार शहर महानगरपालिका	वसई-विरार	पालघर	२००९	क	१२,२१,२३३	बहुजन विकास आघाडी	https://vvcmc.in/mr/ Archived 2022-05-24 at the वेबॅक मशीन.
९	छत्रपती संभाजीनगर महानगरपालिका	छत्रपती संभाजीनगर	छत्रपती संभाजीनगर	१९८२	क	११,७१,३३०	शिवसेना	https://www.aurangabadmahapalika.org/ Archived 2007-10-07 at the वेबॅक मशीन.
१०	नवी मुंबई महानगरपालिका	नवी मुंबई	ठाणे	१९९२	क	११,१९,४७७	काँग्रेस आणि राष्ट्रवादी	https://www.nmmc.gov.in/navimumbai/
११	सोलापूर महानगरपालिका	सोलापूर	सोलापूर	१९६४	ड	९,५१,५५८	भाजप	http://www.solapurcorporation.gov.in/Marathi/ Archived 2023-03-24 at the वेबॅक मशीन.
१२	मिरा-भाईंदर महानगरपालिका	मिरा-भाईंदर	ठाणे	२००२	ड	८,१४,६५५	भाजप	https://www.mbmc.gov.in/mr/ Archived 2022-06-14 at the वेबॅक मशीन.
१३	भिवंडी-निजामपूर शहर महानगरपालिका	भिवंडी	ठाणे	२००२	ड	७,११,३२९	काँग्रेस	https://bncmc.gov.in/
१४	अमरावती महानगरपालिका	अमरावती	अमरावती	१९८३	ड	६,४६,८०१	भाजप	http://www.amtcorp.org/
१५	नांदेड-वाघाळा शहर महानगरपालिका	नांदेड	नांदेड	१९९७	ड	५,५०,५६४	भाजप	https://nwcmc.gov.in/index.php Archived 2022-06-17 at the वेबॅक मशीन.
१६	कोल्हापूर महानगरपालिका	कोल्हापूर	कोल्हापूर	१९७२	ड	५,४९,२८३	काँग्रेस आणि राष्ट्रवादी	http://www.kolhapurcorporation.gov.in/ Archived 2014-04-07 at the वेबॅक मशीन.
१७	अकोला महानगरपालिका	अकोला	अकोला	२००१	ड	५,३७,४८९	भाजप	https://amcakola.in/ Archived 2022-05-23 at the वेबॅक मशीन.
१८	उल्हासनगर महानगरपालिका	उल्हासनगर	ठाणे	१९९८	ड	५,०६,९३७	शिवसेना	http://www.umc.gov.in:8080/umc/UMCWEB/marathi/index.html Archived 2022-07-04 at the वेबॅक मशीन.
१९	सांगली, मिरज आणि कुपवाड शहर महानगरपालिका	सांगली, मिरज, कुपवाड	सांगली	१९९८	ड	५,०२,६९७	भाजप	https://smkc.gov.in/
२०	मालेगाव महानगरपालिका	मालेगाव	नाशिक	२००३	ड	४,७१,००६	काँग्रेस आणि शिवसेना	http://malegaoncorporation.org/website/ Archived 2022-07-01 at the वेबॅक मशीन.
२१	जळगाव शहर महानगरपालिका	जळगाव	जळगाव	२००३	ड	४,६०,४६८	शिवसेना
२२	धुळे महानगरपालिका	धुळे	धुळे	२००३	ड	३,७६,०९३	भाजप
२३	अहिल्यानगर महानगरपालिका	अहिल्यानगर	अहिल्यानगर	२००३	ड	३,५०,९०५	भाजप	https://amc.gov.in/Index.html
२४	लातूर शहर महानगरपालिका	लातूर	लातूर	२०११	ड	३,८२,७५४	काँग्रेस
२५	चंद्रपूर शहर महानगरपालिका	चंद्रपूर	चंद्रपूर	२०११	ड	३,२१,०३६	शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)	http://cmcchandrapur.com/pages/home.php
२६	परभणी शहर महानगरपालिका	परभणी	परभणी	२०११	ड	३,०७,१९१	शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)	https://parbhanimc.org/
२७	पनवेल महानगरपालिका	पनवेल	रायगड	२०१६	ड		भाजप
२८	इचलकरंजी महानगरपालिका	इचलकरंजी	कोल्हापूर	२०२२	ड		भाजप
२९	जालना शहर महानगरपालिका	जालना	जालना	२०२३	ड	४,७०,००० (२०२५ नुसार)	भाजप २०२६	https://jcmcjalna.org

हे सुद्धा पहा

संदर्भ

1 2 3 "महानगरपालिका माहिती मराठी". 2021-03-12. 2022-06-19 रोजी पाहिले.
↑ "महानगरपालिका". मराठी विश्वकोश प्रथमावृत्ती. 2019-07-04. 2022-09-07 रोजी मूळ पान पासून संग्रहित. 2022-06-19 रोजी पाहिले.
1 2 "Maharashtra upgrades 9 municipal corporations" (इंग्रजी भाषेत). 2014-09-01.
↑ "list of municipal corporation in maharashtra" (PDF).

[:0-1] 1 2 3 "महानगरपालिका माहिती मराठी". 2021-03-12. 2022-06-19 रोजी पाहिले.

[2] "महानगरपालिका". मराठी विश्वकोश प्रथमावृत्ती. 2019-07-04. 2022-09-07 रोजी मूळ पान पासून संग्रहित. 2022-06-19 रोजी पाहिले.

[:1-3] 1 2 "Maharashtra upgrades 9 municipal corporations" (इंग्रजी भाषेत). 2014-09-01.

[4] "list of municipal corporation in maharashtra" (PDF).

[१]

[२]

[३]

[४]