लातूर

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
Jump to navigation Jump to search

लातुर जिल्हा-विकीपीडीया

  ?लातूर
महाराष्ट्र • भारत
—  शहर  —
गुणक: 18°24′N 76°35′E / 18.4°N 76.58°E / 18.4; 76.58
प्रमाणवेळ भाप्रवे (यूटीसी+५:३०)
क्षेत्रफळ २०० चौ. किमी
जिल्हा लातूर
लोकसंख्या
घनता
लिंग गुणोत्तर
२,९९,८२८ (2001)
त्रुटि: "1997/km2 (5,172 /sq mi)" अयोग्य अंक आहे/किमी
९२३.५४ /
महापौर ऍड. दीपक सुळ

उंची = 631

कोड
पिन कोड
दूरध्वनी
आरटीओ कोड

त्रुटि: "413512, 413531" अयोग्य अंक आहे
• +०२३८२
• महा २४ (MH 24)
संकेतस्थळ: [http://latur.nic.in/ latur.nic.in/]
http://www.citypopulation.de/world/Agglomerations.html

गुणक: 18°24′N 76°35′E / 18.4°N 76.58°E / 18.4; 76.58

लातूर (इंग्रजी :Latur ) हे महाराष्ट्रातील लातूर जिल्ह्याचे मुख्यालय आहे. लातुर जिल्ह्याची लोकसंख्या 3,82,940 (2011 नुसार) आहे. लातुर जिल्ह्यामध्ये 10 तालुके आहेत.यांची नावे चाकुर,अहमदपुर,उदगीर,निलंगा,रेणापुर,देवणी,जळकोट,लातुर, औसा,शिरुर अनंतपाळ ही आहेत.लातुर जिल्ह्यातील क्षेत्रफळाच्या द्ष्टीने सर्वात मोठा तालुका औसा आहे.

आणि सर्वात लहान तालुका शिरुर अनंतपाळ आहे.लोकसंख्येच्या द्ष्टीने सर्वात मोठा तालुका लातुर आहे. व सर्वात लहान तालुका शिरुर अनंतपाळ आहे.

ऐतिहासिक स्थान[संपादन]

लातूर शहराला बराच जुना इतिहास आहे. असे म्हणतात की तो राष्ट्रकूटांच्या काळापर्यंत पोचतो. लातूर हे दक्षिणेवर राज्य करणाऱ्या राष्ट्रकूटनामक राजघराण्याची राजधानी होते. लातूरचे पूर्वीचे नाव लत्तलूर असे होते. राष्ट्रकूटचा पहिला राजा दंतिदुर्ग हा याच शहरात रहात असे. लातूरचे दुसरे नाव "रत्नापूर" असेही सांगितले जाते.

हैदराबाद संस्थान भारतात विलीन होईपर्यंत लातूर शहर हैदराबाद संस्थानाच्या अंमलाखाली होते.[१] पुढे ते राज्यपुनर्रचनेनंतर मुंबई राज्यात आणि १९६० मध्ये महाराष्ट्र राज्यात समाविष्ट करण्यात आले.

धार्मिक स्थळे[संपादन]

लातूरमधील लोकांचे सिद्धेश्वर हे ग्रामदैवत आहे. दर वर्षी महाशिवरात्रीला सिद्धेश्वर येथे यात्रा असते, [२] लातूर येथे असलेली गंजगोलाई, सूरत शहावली दर्गा ही काही मुख्य धार्मिकस्थळे आहेत. गंज गोलाई हे व्यापाराच्या दृष्टीने अत्यंत महत्वाचे केंद्र आहे.

१९९३ चा लातूर भूकंप[संपादन]

३० सप्टेंबर १९९३मध्ये लातुर मधील किल्लारी येथे स्थानिक वेळेनुसार पहाटे ३.५३ वाजता मोठा भूकंप झाला, या भूकंपात ३०,००० पेक्षा जास्त लोकांचा मृत्यू झाला, भूकंपाची तीव्रता ६.३ रिश्टर स्केल इतकी होती तर भूकंपाचे केंद्र जमिनीपासून १२ किलोमीटर खाली होते. भूकंपाचा प्रभाव लातूर, बीड, उस्मानाबाद या जिल्ह्यांत अधिक जाणवला.

विराट हनुमान मंदिर[संपादन]

Virat Hanuman Mandir Latur

येथे हनुमानाची २५ फुट उंच मूर्ती पाहायला मिळते, मंदिरासमोर दोन्ही बाजूस बागा आहेत.

परंपरा[संपादन]

लातूर मधील गंजगोलाई आशिया खंडात प्रसिद्ध आहे.


लातूर पॅटर्न[संपादन]

लातूर पॅटर्न हा पूर्ण महाराष्ट्रात प्रसिद्ध झाला आहे. लातूरला "द ऑक्सफर्ड ऑफ मराठवाडा" (मराठवाड्यातील ऑक्सफर्ड) म्हणून ओळखले जाते. 'लातूर पॅटर्न' हा वाक्प्रचार इथे असणाऱ्या माध्यमिक, उच्च माध्यमिक व विद्यापीठांच्या परीक्षांच्या तयारीसाठी वापरायच्या पद्धतीवरून रुढ झाला आहे.लातूर मध्ये जवळच्या राज्यातून विध्यार्थी मोठ्या प्रमाणात शिक्षणासाठी येतात. महाराष्ट्राच्या इतर भागातही लातूर पॅटर्न ही पद्धत वापरायला सुरुवात झाली आहे. ही पद्धत म्हणजे वर्षभरातील मूळ अभ्यासक्रम लवकर संपवणे आणि अंतिम परीक्षेची तयारी करण्यावर लक्ष केंद्रित करणे होय. लातूर पॅटर्न यामध्ये मुख्य गोष्ट म्हणजे नियमित आणि पद्धतशीरपणे भरपूर प्रश्नपत्रिका सोडवणे ही होय.

लातूर मधील देऊळे[संपादन]

लातूर जिल्ह्यातील बगिचे[संपादन]

  • बाबासाहेब आंबेडकर उद्यान
  • नाना-नानी पार्क
  • आजी-आजोबा पार्क

लातूर जिल्ह्यातील मैदाने[संपादन]

  • जिल्हा क्रीडा संकुल
  • इदगाह मैदान
  • टाउन हॉल मैदान


लातूर जिल्ह्यातील नाट्यगृहे[संपादन]

  • दगडोजी राव देशमुख नाट्यगृह
  • दयानंद नाट्यगृह

उच्च माध्यमिक परीक्षा विभाग[संपादन]

बँका[संपादन]

लातूर शहरात अनेक नॅशनलाइज, खाजगी तसेच सहकारी बँका आहेत. त्यातील काही प्रमुख बँका

  • स्टेट बँक ऑफ हैद्राबाद
  • स्टेट बँक ऑफ इंडिया
  • बँक ऑफ महाराष्ट्र
  • लातूर अर्बन बँक


महाविद्यालये[संपादन]