जॉर्ज बुश आंतरखंडीय विमानतळ

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
जॉर्ज बुश आंतरखंडीय विमानतळ
George Bush Intercontinental Airport
IAH Aerial.jpg
आहसंवि: IAHआप्रविको: KIAH
माहिती
विमानतळ प्रकार सार्वजनिक
मालक ह्यूस्टन महापालिका
प्रचालक ह्यूस्टन विमानतळ प्रणाली
कोण्या शहरास सेवा ह्यूस्टन
स्थळ ह्यूस्टन
समुद्रसपाटीपासून उंची ९७ फू / ३० मी
गुणक (भौगोलिक) 29°59′04″N 095°20′29″W / 29.98444, -95.34139गुणक: 29°59′04″N 095°20′29″W / 29.98444, -95.34139
संकेतस्थळ www.fly2houston.com/iah
धावपट्टी
दिशा लांबी पृष्ठभाग
फू मी
१५एल/३३आर १२,००१ ३,६५८ सिमेंट
15आर/३३एल ९,९९९ ३,०४८ सिमेंट
९/२७ १०,००० ३,०४८ सिमेंट
८एल/२६आर ९,००० २,७४३ सिमेंट
८आर/२६एल ९,४०२ २,८६६ सिमेंट

जॉर्ज बुश आंतरखंडीय विमानतळ (आहसंवि: IAHआप्रविको: KIAHएफ.ए.ए. स्थळसूचक: IAH) हा अमेरिकेच्या टेक्सास राज्यातील ह्युस्टन शहरात असलेला आंतरराष्ट्रीय विमानतळ आहे.

ह्यूस्टन शहराच्या उत्तरेस २० मैल (३२ किमी)[१][२] असलेला हा विमानतळ ह्यूस्टन खेरीज शुगरलँड-बेटाउन उपनगरांनाही सेवा पुरवतो. १०,००० एकर (४० किमी²)वर पसरलेला हा विमानतळ डॅलस-फोर्ट वर्थ आंतरराष्ट्रीय विमानतळामागोमाग टेक्सासमधील दुसर्‍या क्रमांकाचा मोठा विमानतळ आहे. याला अमेरिकेच्या ४१व्या राष्ट्राध्यक्ष जॉर्ज एच.डब्ल्यू. बुशचे नाव देण्यात आलेले आहे.

या विमानतळावरून २०११ साली ४,०१,८७,४४२ प्रवाशांनी ये-जा केली.[३] त्यानुसार हा उत्तर अमेरिकेतील १०व्या क्रमांकाचा सर्वाधिक वर्दळीचा विमानतळ होता. येथे युनायटेड एरलाइन्सचे सगळ्यात मोठे ठाणे असून या विमानकंपनीने येथून १ कोटी ६६ लाख प्रवासी नेले.[४] या विमानतळावर स्पिरिट एरलाइन्सचेही ठाणे आहे.

विमानकंपन्या आणि गंतव्यस्थाने[संपादन]

प्रवासी[संपादन]

विमान कंपनी गंतव्य स्थान टर्मिनल
एरोमेक्सिको मोसमी: कान्कुन, मेक्सिको सिटी D
एरोमेक्सिको कनेक्ट मेक्सिको सिटी , माँतेरे D
एर कॅनडा एक्सप्रेस कॅल्गारी, माँत्रिआल-त्रुदू (६ जून, २०१६पासून पुन्हा सुरू),[५] टोराँटो-पियर्सन A
एर चायना बीजिंग-राजधानी D
एर फ्रांस पॅरिस-चार्ल्स दि गॉल D
एर न्यू झीलँड ऑकलंड D
अलास्का एरलाइन्स सिॲटल-टॅकोमा A
ऑल निप्पॉन एरवेझ तोक्यो-नरिता D
अमेरिकन एरलाइन्स शार्लट, डॅलस-फोर्ट वर्थ, मायामी, फिलाडेल्फिया, फीनिक्स-स्काय हार्बर
मोसमी: शिकागो-ओ'हेर
A
अमेरिकन ईगल शिकागो-ओ'हेर, डॅलस-फोर्ट वर्थ, लॉस एंजेल्स, फिलाडेल्फिया A
आव्हियांका काली, सान साल्वादोर
मोसमी: रोआतान
D
ब्रिटिश एरवेझ लंडन-हीथ्रो D
डेल्टा एर लाइन्स अटलांटा, डीट्रॉइट, सॉल्ट लेक सिटी
मोसमी: मिनीयापोलिस-सेंट पॉल
A
डेल्टा कनेक्शन अटलांटा, सिनसिनाटी, डीट्रॉइट, मिनीयापोलिस-सेंट पॉल, न्यू यॉर्क-लाग्वार्डिया, सॉल्ट लेक सिटी
मोसमी: ओरलँडो
A
एमिरेट्स दुबई-आंतरराष्ट्रीय D
एव्हा एर तैपै-ताओयुआन D
फ्रंटियर एरलाइन्स अटलांटा (१४ एप्रिल, २०१६),[६] सिनसिनाटी (१५ एप्रिल, २०१६ पासून),[७] डेन्व्हर, लास व्हेगस, ओरलँडो
मोसमी: सान फ्रांसिस्को
A
इंटरजेट मेक्सिको सिटी, माँटेरे D
केएलएम ॲम्स्टरडॅम D
कोरियन एर सोल-इंचॉन D
लुफ्तांसा फ्रांकफुर्ट D
कतार एरवेझ दोहा D
सीपोर्ट एरलाइन्स एल डोराडो (आ), हॉट स्प्रिंग्ज (आ) A
सिंगापूर एरलाइन्स मॉस्को-दोमोदेदोव्हो, सिंगापूर-चांगी D
सॉनएर
ॲटलास एरद्वारा संचलित
चार्टर: लुआंडा D
स्पिरिट एरलाइन्स अटलांटा, बाल्टिमोर-वॉशिंग्टन, कान्कुन, शिकागो-ओ'हेर, डेन्व्हर, डीट्रॉइट, फोर्ट लॉडरडेल-हॉलिवूड, लास व्हेगस, लॉस एंजेल्स, मानाग्वा, न्यू ऑर्लिअन्स, ओकलंड, ओरलँडो, सान डियेगो, सान होजे दि कॉस्ता रिका , सान पेद्रो सुला, सान साल्वादोर, टॅम्पा
मोसमी: मिनीयापोलिस-सेंट पॉल, सान होजे देल काबो
A, D
टेक्सास स्काय
सीएफएमद्वारा संचलित
व्हिक्टोरिया (टे) A
टर्किश एरलाइन्स इस्तंबूल-अतातुर्क D
युनायटेड एरलाइन्स ॲम्स्टरडॅम, अरुबा, अटलांटा, ऑस्टिन, बाल्टिमोर-वॉशिंग्टन, बेलीझ सिटी, बोगोटा, बॉनेर, बॉस्टन, बॉयनोस आयरेस-एझेझा, कॅल्गारी, कान्कुन, काराकास, शार्लट, शिकागो-ओ'हेर, क्लीव्हलँड, कोझुमेल, डॅलस-फोर्ट वर्थ, डेन्व्हर, डीट्रॉइट, एडमंटन, फोर्ट लॉडरडेल-हॉलिवूड, पोर्ट मायर्स, फ्रांकफुर्ट, ग्रँड केमन, ग्वादालाहारा, ग्वातेमाला सिटी, होनोलुलु, इंडियानापोलिस, लागोस, लास व्हेगस, लायबेरिया (को), लिमा, लंडन-हीथ्रो, लॉस एंजेल्स, मानाग्वा, मॅकॲलन, मेम्फिस, मेरिदा, मेक्सिको सिटी, मायामी, माँटेगो बे, म्युन्शेन, नॅशव्हिल, नासाऊ, न्यू ऑर्लिअन्स, न्यू यॉर्क-लाग्वार्डिया, न्यूअर्क, ओक्लाहोमा सिटी, ऑरेंज काउंटी (कॅ), ओरलँडो, पनामा सिटी, फिलाडेल्फिया, फीनिक्स-स्काय हार्बर, पिट्सबर्ग, पोर्ट ऑफ स्पेन, पोर्टलंड (ओ), पोर्तो व्हायार्ता, पुंता काना, क्वितो, रियो दि जानेरो-गलेआव, रोआतान, सान होजे दि कॉस्ता रिका , साक्रामेंटो, सॉल्ट लेक सिटी, सान अँटोनियो, सान डियेगो, सान फ्रांसिस्को, सान होजे (कॅ), सान होजे देल काबो, सान हुआन, सान पेद्रो सुला, सान साल्वादोर, सांतियागो दि चिले, साओ पाउलो-ग्वारुल्होस, सिॲटल-टॅकोमा, टॅम्पा, तेगुसिगाल्पा, तोक्यो-नरिता, टोराँटो-पियर्सन, तल्सा, व्हँकूवर, वॉशिंग्टन-डलेस, वॉशिंग्टन-राष्ट्रीय
मोसमी: आल्बुकर्की, अँकोरेज, ईगल-व्हेल, गनिसन-क्रेस्टेड ब्यूट, हार्टफर्ड-स्प्रिंगफील्ड, हेडन-स्टीमबोट स्प्रिंग्ज, इहतापा-झिहुआतानेहो, जॅक्सन होल, मिनीयापोलिस-सेंट पॉल, माँट्रोझ, नॅशव्हिल,ओमाहा, प्रोव्हिदेन्सियालेस, रॅले-ड्युरॅम, रीनो-टाहो, सेंट थॉमस, वेस्ट पाम बीच
C, E
युनायटेड एक्सप्रेस अकापुल्को, अग्वासकालियेंतेस, आल्बुकर्की, अलेक्झांड्रिया, आमारियो, अटलांटा, ऑस्टिन, बेकर्सफील्ड (३ एप्रिल, २०१६ पर्यंत), बॅटन रूज, बर्मिंगहॅम (अ), बॉइझी, ब्राउन्सव्हील, कॅल्गारी, चार्ल्स्टन (क.कॅ., चार्ल्स्टन (वे.व्ह.), शार्लट, शिकागो-ओ'हेर, शिवावा, सिनसिनाटी, सुउदाद देल कारमेन, क्लीव्हलँड, कॉलेज स्टेशन, कॉलोराडो स्प्रिंग्ज, कोलंबिया (द.कॅ.), कोलंबस (ओ), कॉर्पस क्रिस्टी, डॅलस-फोर्ट वर्थ, डेन्व्हर, दे मॉइन, डीट्रॉइट, एल पासो, फेटव्हिल-बेन्टनव्हिल, फोर्ट वॉल्टन बीच, ग्रँड जंक्शन, ग्रँड रॅप्डिस, ग्रीनव्हिल-स्पार्टनबर्ग, ग्वादालाहारा, गल्फपोर्ट-बिलॉक्सी, हार्लिंजेन, हार्टफर्ड-स्प्रिंगफील्ड, हॉब्स, हुआतुल्को, हंट्सव्हिल, इंडियानापोलिस, इहतापा-झिहआतानेहो, जॅक्सन (मि), जॅक्सनव्हिल (फ्लो), कॅन्सस सिटी, किलीन-फोर्ट हूड, नॉक्सव्हिल, लाफीयेट, लेक चार्ल्स, लारेडो, लेऑन-देल बाहियो, लेक्झिंग्टन, लिटल रॉक, लुईव्हिल, लबक, मांझानियो, मॅकॲलन, मेम्फिस, मेक्सिको सिटी, मिडलँड-ओडेसा, मिलवॉकी, मिनीयापोलिस-सेंट पॉल, मोबील, मन्रो, माँतेरे, माँत्रिआल-त्रुदू, मोरेलिया, नॅशव्हिल, न्यू ऑर्लिअन्स, न्यू यॉर्क-लाग्वार्डिया, नॉरफोक, ओआहाका, ओक्लाहोमा सिटी , ओमाहा, ऑन्टॅरियो, पनामा सिटी (फ्लो), पेन्साकोला, पिओरिया (३ एप्रिल, २०१६ पर्यंत), पिट्सबर्ग, पेब्ला, क्वेरेतारो, रॅले-ड्युरॅम, रिचमंड, सॉल्ट लेक सिटी, सान अँटोनियो, सान होजे देल काबो, सान लुइस पोतोसी, सव्हाना, श्रीव्हपोर्ट, सेंट लुइस, टॅम्पिको, टोराँटो-पियर्सन, तॉरिऑन-गोमेझ पालासियो, तुसॉन, तल्सा, टायलर (२ एप्रिल, २०१६ पर्यंत),[८] व्हेराक्रुझ, व्हियाहेर्मोसा, वॉशिंग्टन-डलेस, वॉशिंग्टन-राष्ट्रीय, वेस्ट पाम बीच, विचिटा, विलिस्टन (३ एप्रिल, २०१६ पर्यंत)
मोसमी: ॲस्पेन, बोझमन, फोर्ट मायर्स, जॅक्सन होल, लॉस एंजेल्स, मायामी, माँट्रोझ, नासाऊ, ओरलँडो, पाम स्प्रिंग्ज, फिलाडेल्फिया, फीनिक्स-स्काय हार्बर, रॅपिड सिटी, रीनो-टाहो
A, B, E
व्हेकेशन एक्सप्रेस
सनविंग एरलाइन्सद्वारा संचलित
मोसमी: फ्रीपोर्ट D
व्हेकेशन एक्सप्रेस
स्विफ्ट एरद्वारा संचलित
मोसमी: पुंता काना[९] D
व्हिवाएरोबस माँतेरे D
व्होलारिस ग्वादालाहारा D
वेस्टजेट कॅल्गारी A

प्रस्तावित गंतव्यस्थाने[संपादन]

  • भारतातील एका शहरातून थेट विमानसेवा करण्याचे बेत एर इंडिया आणि ह्युस्टन विमानतळ प्राधिकरणाने जाहीर केलेले आहेत.[१०]
  • चायना एरलाइन्स ने तैपै आणि ह्युस्टन दरम्यान विमानसेवा सुरू करण्याचा बेत केला आहे. एव्हा एरच्या विमानसेवेतील मालवाहतूकीतील वाढ पाहून चायना एरलाइन्स एरबस ए-३५०ृ९०० प्रकारचे विमान वापरून ही सेवा सुरू करण्याचा विचार करीत आहे.

पूर्वी उपलब्ध असलेली विमानसेवा[संपादन]

या विमानतळाच्या उद्घाटनाच्या वेळी येथून अमेरिकन एरलाइन्स, ब्रॅनिफ इंटरनॅशनल एरवेझ, कॉन्टिनेन्टल एरलाइन्स, डेल्टा एर लाइन्स, ईस्टर्न एरलाइन्स, नॅशनल एरलाइन्स आणि टेक्सास इंटरनॅशनल एरलाइन्स या विमानकंपन्या सेवा पुरवायच्या.[१४] यांशिवाय पॅन ॲमची मेक्सिको सिटीला बोईंग ७०७ वापरून आठवड्यातून दहा उड्डाणे, केएलएमची माँत्रिआलमार्गे ॲम्स्टरडॅमला डग्लस डीसी-८ वापरून आठवड्यातून चार वेळा, ब्रॅनिफची बोईंग ७२७ वापरून पनामा सिटी आणि एरोनेव्हस दि मेहिको (आताची एरोमेक्सिको) या कंपनीची डग्लस डीसी-९ वापूरन माँतेरे, ग्वादालाहारा, पोर्तो व्हायार्ता, अकापुल्को आणि मेक्सिको सिटीला आंतरराष्ट्रीय सेवा उपलब्ध होती.[१५][१६][१७][१८]

याशिवाय टेक्सास इंटरनॅशनलची डीसी-९ विमाने माँतेरे तर कॉन्व्हेर ६०० प्रकारची विमाने टॅम्पिको आणि व्हेराक्रुझला सेवा पुरवायची.[१९] १९७१मध्ये केएलएमने बोईंग ७४७विमाने येथे आणण्यास सुरुवात केली. १९७४मध्ये एरफ्रांसची ७४७ विमाने पॅरिस-ह्युस्टन-मेक्सिको सिटी अशी आठवड्यातून चार फेऱ्या करायची.[२०][२१] याच सुमारास कॉन्टिनेन्टल आणि नॅशनलने मॅकडोनेल डग्लस डीसी-१० प्रकारची तर डेल्टाने लॉकहीड एल-१०११ विमाने देशांतर्गत प्रवासासाठी वापरण्यास सुरुवात केली.[२२] १९७०च्या दशकाच्या शेवटास केमन एरवेझने येथून ग्रँड केमन आणि कॅरिबियन समुद्रातील इतर शहरास बीएसी १-११ विमाने वापरून उड्डाणे सुरू केली.[२३] केमन एरवेझने नंतर बोईंग ७२७-२००, ७३७-२००, -३००, -४०० आणि डीसी-८ प्रकारची विमानेही वापरली.[२४]

जुलै १९८३च्या सुमारास येथून अमेरिकन, कॉन्टिनेन्टल, डेल्टा आणि ईस्टर्न व्यतिरिक्त पीडमाँट एरलाइन्स, साउथवेस्ट एरलाइन्स, टीडब्ल्ययूए, युनायटेड एरलाइन्स, युएसएर आणि वेस्टर्न एरलाइन्स या कंपन्यांची सेवाही उपलब्ध झाली होती.[२५] वेस्टर्न एरलाइन्स मॅकडोनेल डग्लस डीसी-१० प्रकारच्या विमानाने सॉल्ट लेक सिटी व तेथून अँकोरेजला सेवा परवीत असे[२६] नवीन आंतरराष्ट्रीय सेवांमध्ये एर कॅनडा, एव्हियाटेका, ब्रिटिश कॅलिडोनियन एरवेझ, कॉन्टिनेन्टल एरलाइन्स, ईस्टर्न एरलाइन्स, साहसा, साउथ आफ्रिकन एरवेझ, टाका एरलाइन्स आणि व्हियासा तसेच पॅन अॅम, केएलएम, एर फ्रांस, एरोमेक्सिको आणि केमन एरवेझचा समावेश होता.[२७] याशिवाय एमेराल्ड एर (पॅन अॅम एक्स्प्रेस नावाने), मेट्रो एरलाइन्स, रियो एरवेझ आणि रॉयल एरलाइन्स येथून प्रादेशिक सेवा पुरवीत.[२५] मेट्रो एरलाइन्स डि हॅविललँड कॅनडा डीएएचसी-६ ट्विन ऑटर प्रकारच्या विमानाद्वारे ह्युस्टन शहरांतर्गत सेवा पुरवी. ही उड्डाणे आंतरखंडीय विमानतळ आणि शुगरलँड प्रादेशिक विमानतळादरम्यान ९ तसेच आंतरखंडीय विमानतळ आणि नासा जॉन्सन अंतराळ केन्द्राजवळील छोट्या विमानतळास १७ फेऱ्यांद्वारे होत. याशिवाय मेट्रोची विमाने टेक्सासमधील इतर शहरे आणि लुईझियानादरम्यान सेवा पुरवी.[२५] या विमानतळावरून बेल २०६एल लाँग रेंजर प्रकारची हेलिकॉप्टरे ह्युस्टन शहरातील चार हेलिपॅडला सेवा पुरवीत.[२५]

ह्युस्टन विमातळावरुन पूर्वी एव्हियाक्सा,[२८] अमेरिका वेस्ट एरलाइन्स, [२९] अटलांटिक साउथवेस्ट एरलाइन्स, कॅनेडियन एरलाइन्स, चायना एरलाइन्स, कॉमएर, ग्रुपो टाका, मार्टिनएर, नॉर्थवेस्ट एरलाइन्स, पाकिस्तान इंटरनॅशनल एरलाइन्स, प्रिव्हेटेर[३०], रॉयल जॉर्डेनियन[३१] आणि वर्ल्ड एरलाइन्स या कंपन्यांची सेवा उपलब्ध होती.

इतर सेवा[संपादन]

ॲटलास एर ह्युस्टन ते अँगोलातील लुआंडा शहरास आठवड्यातून तीन वेळा उड्डाण करते. बोईंग ७४७-४०० प्रकारच्या विमानाची ही उड्डाणे सॉनएरसाठी केलील जातात. पूर्वी ही सेवा वर्ल्ड एरवेझ आपली मॅकडोनेल डग्लस एमडी-११ प्रकारची विमानांद्वारे पुरवायची.[३२]

एव्हा एर डॅलस-फोर्ट वर्थ महानगरातून ह्युस्टन विमानतळापर्यंत आरामदायी बससेवा पुरवते. यातील प्रवासी एव्हा एरच्या तैपै फ्लाइटमधून येतात-जातात.[३३]

युनायटेड एरलाइन्सने आपली बोमाँटची उड्डाणे रद्द केली असन त्याऐवजी आता दिवसातून तीन वेळा बसद्वारे प्रवाशांची ने-आण करते.


Wiki letter w.svg
कृपया स्वत:च्या शब्दात परिच्छेद लेखन करून या लेखाचा / विभागाचा विस्तार करण्यास मदत करा.
अधिक माहितीसाठी या लेखाचे चर्चा पान, विस्तार कसा करावा? किंवा इतर विस्तार विनंत्या पाहा.

संदर्भ आणि नोंदी[संपादन]

  1. About the Airport.
  2. Downtown to IAH. Google Maps. Last accessed April 21, 2008.
  3. Error on call to साचा:संकेतस्थळ स्रोत: दुवा आणि शीर्षक हे रकाने अनिवार्य आहेत.. Houston Airport System.
  4. Airport Fact Sheets, Houston George Bush Intercontinental Airport. युनायटेड एरलाइन्स.
  5. Air Canada Unveils Major Expansion to 12 U.S. Destinations. Air Canada.
  6. http://www.usatoday.com/story/travel/flights/todayinthesky/2016/01/07/frontier-airlines-new-routes/78402734/
  7. http://www.usatoday.com/story/travel/flights/todayinthesky/2016/01/07/frontier-airlines-new-routes/78402734/
  8. http://www.cbs19.tv/story/31192249/united-airlines-to-end-service-in-tyler-in-april
  9. https://www.vacationexpress.com/Res/STWMain.aspx?SessID=A:CA8A80A2-F56C-421B-8D40-914DE631FAE3&Theme=VACEXPRESS
  10. Air India seeks pre clearance to US (२०१५-११-२२).
  11. Ethiopian Airlines plans to expand flights to U.S..
  12. TAAG Angola to take heavy cuts as oil slump hits home.
  13. "United Airlines announces flights to Havana as companies prepare to cash in on Cuba detente". 
  14. June 1, 1969 Official Airline Guide (OAG), Houston flight schedules
  15. Pan American World Airways system timetables.
  16. Braniff International Airways system timetables.
  17. KLM Royal Dutch Airlines system timetable.
  18. Aeronaves de Mexico system timetable.
  19. Texas International Airlines system timetable.
  20. KLM Royal Dutch Airlines system timetable.
  21. Air France system timetable.
  22. Official Airline Guide (OAG), Houston (IAH) flight schedules.
  23. Cayman Airways system timetable.
  24. http://www.departed flights.com, Official Airline Guide (OAG) editions, Houston (IAH) flight schedules
  25. २५.० २५.१ २५.२ २५.३ Official Airline Guide (OAG), Houston (IAH) flight schedules.
  26. http://www.departedflights.com, July 1, 1983 Official Airline Guide (OAG)
  27. International Official Airline Guide (OAG), Houston (IAH) flight schedules.
  28. http://www.encyclopedia.com/doc/1G2-2690100022.html
  29. http://worldairlinenews.com/category/america-west-airlines/
  30. http://www.chron.com/news/article/The-World-in-Houston-Quarantine-facility-1474757.php
  31. https://books.google.com/books?id=Pi4EAAAAMBAJ&pg=PA116&lpg=PA116&dq=viasa+airlines+houston&source=bl&ots=xtXCD1CM20&sig=Vnv6w69IoGMkD_CHeAVaWiIi4_4&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjmo8fhoaPKAhWNPB4KHTfFA30Q6AEILjAD#v=onepage&q=viasa%20airlines%20houston&f=false
  32. Template error: argument शीर्षक is required. 
  33. http://www.evaair.com/en-us/check-in-baggage-and-airports/shuttle-bus-service/dallas-houston-dallas-free-shuttle-service-schedule/