अनागारिक धम्मपाल

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
Jump to navigation Jump to search
Srimath Anagarika Dharmapala
श्रीमठ अनागरिका धर्मपाल

अनागारिक धम्मपाल (सिंहला: අනගාරික ධර්මපාල; १७ सप्टेंबर १८६४ - २९ एप्रिल १९३३) हे श्रीलंकन (सिंहली) बौद्ध पुनरुज्जीवक आणि लेखक होते. ते पहिले जागतिक बौद्ध मिशनरी होते. ते अहिंसक सिंहली बौद्ध राष्ट्रवादाचे संस्थापक आणि ब्रिटिश राजवटीविरूद्ध श्रीलंकेच्या स्वातंत्र्य चळवळीतील अग्रणी व्यक्ती होते.[१] अनेक शतके भारतात अक्षरशः नामशेष झालेल्या बौद्ध धर्माच्या पुनरुज्जीवनासाठी ते अग्रेसर होते आणि आशिया, उत्तर अमेरिका आणि युरोप अशा तीन खंडांत धर्म उपदेश करणारे ते आधुनिक काळातले पहिले बौद्ध होते. हेन्री स्टील ऑलकोट आणि थेओसॉफिकल सोसायटीचे निर्माते हेलेना ब्लाव्हत्स्की यांच्या बरोबर ते श्रीलंकेतील सिंहली बौद्ध धर्माचे प्रमुख सुधारक आणि पुनरुज्जीवन करणारे आणि पश्चिमेकडील प्रसारणातील महत्त्वाचे व्यक्तिमत्त्व होते. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांच्या अर्ध्या शतकापूर्वी, तामिळ लोकांसह दक्षिण भारतीय दलितांच्या जनआंदोलनास त्यांनी प्रेरित केले.[२] आयुष्याच्या उत्तरार्धात त्यांनी बौद्ध भिक्खूंच्या अनुभवात श्री देवमित्ता धर्मपाल म्हणून संघात प्रवेश केला.[३]

Statue of Angarika Dharamapalan in Sarnath
सारनाथमधील अनागारिक धर्मपालाची मूर्ती
२०१४ मधील भारतीय टपाल तिकीटावर अनागारिका
जागतिक धर्म संसदेत अनागरिका धर्मपाल.
डावीकडून उजवीकडे: वीरचंद गांधी, अनगरिका धर्मपाल, स्वामी विवेकानंद आणि जी. बोनेट मरी.

हे सुद्धा पहा[संपादन]

  • महा बोधी सोसायटी
  • लंडन बौद्ध विहार
  • श्रीलंका महा बोधि केंद्र, चेन्नई
  • मिरांडा डी सौझा कॅनावरो
  • वालिसिंगे हरिश्चंद्र
  • बौद्ध आणि थियोसोफी
  • मानवतावादी बौद्ध धर्म

संदर्भ[संपादन]

  1. ^ http://www.sundaytimes.lk/060917/Plus/pls4.html
  2. ^ "Taking the Dhamma to the Dalits". The Sunday Times. Sri Lanka. 14 September 2014.
  3. ^ Epasinghe, Premasara (19 September 2013). "The Dharmapala legacy". Daily News. Archived from the original on 12 September 2014. 18 September 2014 रोजी पाहिले.

स्रोत उद्धृत[संपादन]

स्त्रोत[संपादन]