युक्रेन (युक्रेनियन: Україна; रशियन: Украи́на; क्राइमियन तातर: Ukraina) हा पूर्व युरोपातील एक देश आहे. युक्रेनच्या उत्तरेस बेलारूस, पूर्व व वायव्येस रशिया, पश्चिमेस पोलंड, स्लोव्हाकिया व हंगेरी, नैऋत्येस रोमेनिया व मोल्दोव्हा हे देश, दक्षिणेस काळा समुद्र तर आग्नेयेस अझोवचा समुद्र आहेत. क्यीव ही युक्रेनची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे.
नवव्या शतकात निर्माण झालेले क्यीवन रुस हे राज्य मध्य युगादरम्यान एक बलाढ्य राष्ट्र होते. १९व्या शतकामध्ये युक्रेनचा मोठा हिस्सा रशियन साम्राज्याच्या तर उर्वरित भाग ऑस्ट्रिया-हंगेरीच्या अधिपत्याखाली होता. पहिल्या महायुद्धा व रशियन यादवीनंतर ३० डिसेंबर १९२२ रोजी सोव्हियेत संघामध्ये सामील होणारा युक्रेन हा आघाडीचा देश होता. तेंव्हापासून १९९१ सालामधील सोव्हियेत संघाच्या विघटनापर्यंत युक्रेनियन सोव्हियेत साम्यवादी गणराज्य हे सोव्हियेत संघातील एक आघाडीचे गणराज्य होते. २४ ऑगस्ट १९९१ रोजी युक्रेनला स्वातंत्र्य मिळाले.
[संपादन] नावाची व्युत्पत्ती
[संपादन] प्रागैतिहासिक कालखंड
६,०३,७०० वर्ग किमी क्षेत्रफळ असलेला युक्रेन हा जगातील ४४व्या क्रमांकाचा देश आहे. ह्या बाबतीत युक्रेनचा युरोपात दुसरा क्रमांक लागतो. युक्रेनला २,७८२ किमी लांबीचा समुद्रकिनारा लाभला आहे. द्नीपर ही युक्रेनमधून वाहणारी प्रमुख नदी असून डॅन्युब नदी युक्रेन व रोमेनियाच्या सीमेवरून वाहते.
युक्रेनच्या उत्तरेस बेलारूस, पूर्व व वायव्येस रशिया, पश्चिमेस पोलंड, स्लोव्हाकिया व हंगेरी, नैऋत्येस रोमेनिया व मोल्दोव्हा हे देश, दक्षिणेस काळा समुद्र तर आग्नेयेस अझोवचा समुद्र आहेत.
[संपादन] राजकीय विभाग
-
युक्रेन देश २४ ओब्लास्त, क्राइमिया हे स्वायत्त प्रजासत्ताक व क्यीव आणि सेव्हास्तोपोल ही दोन विशेष शहरे अशा राजकीय विभागांचा बनला आहे.
| शहर |
शहर नाव (युक्रेनियन) |
विभाग |
लोकसंख्या (२००१) |
| क्यीव |
Київ |
क्यीव |
2,611,327 |
| खार्कीव्ह |
Харків |
खार्कीव्ह ओब्लास्त |
1,470,902 |
| द्नेप्रोपेत्रोव्स्क |
Дніпропетровськ |
द्नेप्रोपेत्रोव्स्क ओब्लास्त |
1,065,008 |
| ओदेसा |
Одеса |
ओदेसा ओब्लास्त |
1,029,049 |
| दोनेत्स्क |
Донецьк |
दोनेत्स्क ओब्लास्त |
1,016,194 |
| झापोरिझिया |
Запоріжжя |
झापोरिझिया ओब्लास्त |
815,256 |
| लिव्हिव |
Львів |
लिव्हिव ओब्लास्त |
732,818 |
| क्रिव्यी रिह |
Кривий ріг |
द्नेप्रोपेत्रोव्स्क ओब्लास्त |
668,980 |
| मिकोलाइव |
Миколаїв |
मिकोलाइव्ह ओब्लास्त |
514,136 |
| मरिउपोल |
Маріуполь |
दोनेत्स्क ओब्लास्त |
492,176 |
[संपादन] समाजव्यवस्था
[संपादन] वस्तीविभागणी
[संपादन] बाह्य दुवे
[संपादन] बाह्य दुवे
युरोपातील देश व संस्थाने
|
|
|
| देश व भूभाग |
|
 |
|
| अन्य भूभाग |
|
|
| अमान्य देश |
|
|
| टीपा: (१) देशाचा काही भाग युरोपबाहेर मात्र युरोपला लागून; (२) देश संपूर्णतः युरोपबाहेर मात्र युरोपशी राजकीय आणि सामाजिक संबंध; (४) स्वायत्त संस्थाने (Principalities). (५) स्वातंत्र्य घोषित मात्र आंतरराष्ट्रीय समुदायाकडून देश म्हणून मान्यता नाही. |
|
.svg){kind=small}
.jpg)
.svg)
