इटली

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
इटली
रिपुब्लिका इतालियाना
इटालियन प्रजासत्ताक
इटलीचा ध्वज इटलीचे चिन्ह
ध्वज चिन्ह
ब्रीद वाक्य: -
राष्ट्रगीत: इल कांतो देल्यी इतालियानी
(इटालियन लोकांचे गीत)
इटलीचे स्थान
इटलीचे जागतिक नकाशावरील स्थान
राजधानी
(व सर्वात मोठे शहर)
रोम
अधिकृत भाषा इटालियन
इतर प्रमुख भाषा फ्रेंच, जर्मन
सरकार
 - राष्ट्रप्रमुख ज्योर्जिओ नापोलितानो
 - पंतप्रधान मात्तेओ रेंत्सी
महत्त्वपूर्ण घटना
 - स्वातंत्र्य दिवस मार्च १७, १८६१ (एकत्रीकरण) 
 - प्रजासत्ताक दिन जून २, १९४६ 
क्षेत्रफळ
 - एकूण ३,०१,३१८ किमी
 - पाणी (%) २.४
लोकसंख्या
 -एकूण ५,८७,५१,७११ (२२वा क्रमांक)
 - घनता १९२.८/किमी²
वार्षिक सकल उत्पन्न (पीपीपी)
 - एकूण १.६६८ खर्व अमेरिकन डॉलर (७वा क्रमांक)
 - वार्षिक दरडोई उत्पन्न २८,७६० अमेरिकन डॉलर (२१वा क्रमांक)
राष्ट्रीय चलन युरो (EUR)
आंतरराष्ट्रीय कालविभाग मध्य युरोपीय प्रमाणवेळ (CET) (यूटीसी +१/+२)
आय.एस.ओ. ३१६६-१ IT
आंतरजाल प्रत्यय .it
आंतरराष्ट्रीय दूरध्वनी क्रमांक +३९
राष्ट्र_नकाशा


इटली हा दक्षिण युरोपातील एक देश आहे. हा देश विकसित देशांपैकी एक असून तो जी-७चा सदस्य आहे. इटली चे क्षेत्रफळ ३,०१,२५३ चौ.किमी एवढे आहे. लिरा हे इटली चे चलन असून इटली ची साक्षरता ९७ टक्के आहे. ख्रिश्चन हा येथील प्रमुख धर्म असून इटालियन ही प्रमुख भाषा आहे. रोम ही इटलीची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. हा देश गंधकाच्या उत्पादनात जगात प्रथम क्रमांकावर आहे.

इतिहास[संपादन]

इटलीचा इतिहास, विशेषतः लिखित इतिहास, अनेक सहस्रके जुना आहे. रोमन व रोमन-पूर्व काळापासून इटली हे युरोपमधील सांस्कृतिक दृष्ट्या पुढारलेला देश समजला जात असे.

प्रागैतिहासिक कालखंड[संपादन]

भूगोल[संपादन]

चतु:सीमा[संपादन]

इटलीच्या उत्तरेस स्वित्झर्लंड, ऑस्ट्रिया, फ्रान्सस्लोव्हेनिया हे देश आहेत. पूर्वेस एड्रियाटिक समुद्र, पश्चिमेस तिर्‍हेनियन समुद्र व दक्षिणेस भूमध्य समुद्र आहेत.

राजकीय विभाग[संपादन]

इटलीचे राजकीय विभाग.

इटली देशाची २० विभागांमध्ये विभागणी करण्यात आलेली आहे. यांपैकी पाच विभाग स्वायत्त आहेत व त्यांना आपल्या स्थानिक व्यवहाराशी निगडीत कायदे करण्याची मुभा आहे. हे २० विभाग एकूण १०९ प्रांतात विभागलेले आहेत व प्रांत ८,१०१ कोमुनी अथवा पंचायतींमध्ये विभागलेले आहेत.

मुख्य लेख: इटलीचे प्रांत

प्रमुख शहरे[संपादन]

समाजव्यवस्था[संपादन]

वस्तीविभागणी[संपादन]

धर्म[संपादन]

इटलीमध्ये रोमन कॅथोलिक धर्माचे लोक सर्वात जास्त संख्येने आहेत. रोमपासून जवळच असणारी व्हॅटिकन सिटी ही कॅथोलिक धर्मियांसाठी एक पवित्र तीर्थक्षेत्र मानली जाते. व्हॅटिकन सिटीला एका स्वतंत्र सार्वभौम राज्याचा दर्जा आहे आणि या राज्याचे महापौर पोप आहेत. एका तर्‍हेने व्हॅटीकन सिटीला कॅथोलिक धर्माची राजधानी मानले जाते. इटलीमध्ये प्रोटेस्टंट ख्रिस्ती धर्मासारख्या इतर शाखांचे लोकही कमी-अधिक प्रमाणात आहेत.

संस्कृती[संपादन]

राजकारण[संपादन]

अर्थव्यवस्था[संपादन]

इटालियन लिरा हे इटलीचे जुने चलन होते. आता युरोपिअन युनियनमधील इतर बहुतेक देशांप्रमाणे इटलीमध्येही युरो हे चलन आहे. २००६मध्ये इटलीची अर्थव्यवस्था जगात सातव्या क्रमांकावर होती. इटलीमधून निर्यात होणार्‍या गोष्टींमध्ये मोटारगाड्या, शस्त्रास्त्रे यांचा समावेश आहे. याचबरोबर मिलान येथे तयार होणारे अत्याधुनिक फॅशनचे कपडे, हँडबॅग इ. यांना जागतिक स्तरावर मागणी आहे. येथील अरमानी, गुच्ची आणि व्हॅलेंतिनो यांच्यासारखे फॅशन जगतातील उद्योजक त्यांच्या वैशिष्ट्यपूर्ण आणि वेगळ्या उत्पादनांसाठी जगप्रसिद्ध आहेत. याखेरीज इटलीच्या गावांमध्ये असलेल्या द्राक्षांच्या बागांमध्ये तयार होणार्‍या निरनिराळ्या प्रकारच्या वाइन पाश्चिमात्य जगात विशेष लोकप्रिय आहेत.

निसर्गरम्य प्रदेश आणि दोन हजारांहून अधिक वर्षांच्या संस्कृतीचे वेधक अवशेष यांच्यामुळे पर्यटन हा इटलीच्या अर्थव्यवस्थेचा एक अविभाज्य भाग आहे. इटली जगातील पाचवे मुख्य पर्यटन स्थळ मानले जाते.

खेळ[संपादन]

संदर्भ[संपादन]

बाह्य दुवे[संपादन]

Commons-logo.svg
विकिमीडिया कॉमन्सवर खालील विषयाशी संबंधित संचिका आहेत: