भारताची राज्ये आणि प्रदेश

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
(भारतीय राज्ये आणि प्रदेश या पानावरून पुनर्निर्देशित)
Jump to navigation Jump to search

भारत हा २८ राज्ये आणि ९ केंद्रशासित प्रदेशांचा एक संघ आहे. (सन २०१९ची स्थिती) [१] २०११ पर्यंत, अंदाजे १.२ अब्ज लोकसंख्या असलेला भारत हा चीननंतर जगातील जास्त लोकसंख्या असलेला दुसऱ्या क्रमांकाचा देश आहे. भारताने जगातील भूमीपैकी २.४% क्षेत्र व्यापले आहे. भारतात जगातील एकूण लोकसंख्येच्या १७.५% लोकसंख्या आहे .[२] इंडो-गँजेटिक मैदान हे जगातील सर्वात मोठे सुपीक क्षेत्र आहे. भारत हा जगातील सर्वात दाट लोकवस्ती असलेल्या क्षेत्रांपैकी एक आहे. पूर्व आणि पश्चिम किनारपट्टीवरील डेक्कन पठार हे भारतातील दाट लोकवस्तीचे प्रदेश आहेत. पश्चिम राजस्थानमधील थरचे वाळवंट हा जगातील सर्वाधिक दाट वाळवंट आहे. (शंकास्पद विधान) हिमालयातील उत्तरेकडील आणि ईशान्येकडील राज्यांमध्ये सुपीक वाळवंटांसह थंड कोरडे वाळवंट आहे. या राज्यांमध्ये लोकसंख्या घनता तुलनेने कमी आहे कारण ते हवामान शारीरिक अडचणीचे आहे. [३]


Broom icon.svg
या लेखातील मजकूर मराठी विकिपीडियाच्या विश्वकोशीय लेखनशैलीस अनुसरून नाही. आपण हा लेख तपासून याच्या पुनर्लेखनास मदत करू शकता.

नवीन सदस्यांना मार्गदर्शन
हा साचा अशुद्धलेखन, अविश्वकोशीय मजकूर अथवा मजकुरात अविश्वकोशीय लेखनशैली व विना-संदर्भ लेखन आढळल्यास वापरला जातो. कृपया या संबंधीची चर्चा चर्चापानावर पहावी.


भारताची जनगणना[संपादन]

भारताची लोकसंख्या घनता नकाशा.

ब्रिटिश भारतातील पहिली लोकसंख्या जनगणना 1872 मध्ये झाली. १ 1947 in in मध्ये भारताच्या स्वातंत्र्यापासून, दर दहा वर्षांनी जनगणना केली जाते, ही पहिली जनगणना इ.स. १९५१ मध्ये झाली. [४] भारतातील जनगणना रजिस्ट्रार जनरल आणि गृह मंत्रालयांतर्गत जनगणना आयुक्त यांच्या कार्यालयामार्फत केली जाते आणि हे फेडरल सरकारच्यावतीने राबवल्या जाणार्‍या सर्वात मोठ्या प्रशासकीय कामांपैकी एक आहे. [५]

२०११ च्या जनगणनेतील आकडेवारीवर आधारीत लोकसंख्येची आकडेवारी [६] २००१ – २०११ च्या दशकात भारताची वार्षिक लोकसंख्यावाढीचा दर २.१15 टक्क्यांवरून १.76 percent टक्क्यांपर्यंत खाली आला आहे. दशवंशाच्या जनगणनेच्या आकडेवारीवर आधारित, दादरा आणि नगर हवेलीचा वेगवान विकास दर 55.5 आहे   टक्के, त्यानंतर दमण आणि दीव (53.5)   टक्के), मेघालय (27.8   टक्के) आणि अरुणाचल प्रदेश (25.9   टक्के). नागालँडमध्ये -0.5 चा सर्वात कमी विकास दर नोंदविला गेला   टक्के. [७]

भारतामध्ये 11१,००० लोकसंख्या असलेली गावे व .2२.२ आहेत   एकूण लोकसंख्येपैकी टक्के लोकसंख्या या ग्रामीण भागात आहे. [७] त्यापैकी १55,००० गावे लोकसंख्येचे प्रमाण 500०० – 99 9 persons लोक आहेत; 130,000   खेड्यांची लोकसंख्या 1000 – 1999 आणि 128,000 आहे   खेड्यांची लोकसंख्या 200 – 499 आहे. तेथे 3,961 आहेत   10,000 लोकसंख्या असलेली गावे   व्यक्ती किंवा अधिक [२] भारताची 27.8   टक्के शहरी लोकसंख्या 5,100 पेक्षा जास्तमध्ये राहते   शहरे आणि 380 पेक्षा जास्त   शहरी गट [८] १ 199 199 १ – २००१ च्या दशकात मुख्य शहरांमध्ये स्थलांतर केल्याने शहरी लोकसंख्या झपाट्याने वाढली. [९] [१०] गेल्या दशकात गेल्या निवासस्थानी निव्वळ स्थलांतरित आधारावर, महाराष्ट्र सर्वात होते इमिग्रेशन 2.3 सह   दशलक्ष, त्यानंतर दिल्लीचा राष्ट्रीय राजधानी प्रदेश (१.7)   दशलक्ष), गुजरात (0.68   दशलक्ष) आणि हरियाणा (0.67)   दशलक्ष). उत्तर प्रदेश ( − २.6   दशलक्ष) आणि बिहार ( − 1.7   दशलक्ष) आंतरराज्यीय स्थलांतरणासाठी प्रथम स्थानावर आहे. [११] उत्तर प्रदेश, महाराष्ट्र, बिहार, पश्चिम बंगाल आणि मध्य प्रदेश ही पाच राज्ये एकूण भारतीय लोकसंख्येच्या जवळपास निम्म्या (47.90 टक्के) आहेत. [६]

????तर राष्ट्रीय सरासरी लिंग गुणोत्तर शो(?) 2001 मध्ये 933 पासून वाढ 940 2011 मध्ये [६] 2011 च्या जनगणनेनुसार शो(?) एक घटली लिंग गुणोत्तर वयोगटातील 0(?) लोकसंख्या प्रति हजार पुरुषांची महिलांची (?) संख्या – 6 वर्षे. पंजाब, हरियाणा, हिमाचल प्रदेश, गुजरात, तामिळनाडू, मिझोराम आणि अंदमान आणि निकोबार बेटे यासारख्या राज्यात बाल लैंगिक गुणोत्तरात वाढ झाली आहे. राष्ट्रीय बाल-लिंग प्रमाण 2001 मध्ये 927 वरून 2011 मध्ये 914 वर घसरले आहे. तेलंगणाची जनगणना आंध्र प्रदेश राज्याच्या जनगणनेच्या आकडेवारीपासून विभक्त झाली होती, २ जून २०११ रोजी तेलंगण राज्य निर्माण झाले. [१२]

२०११ मध्ये अंदाजे १.२ अब्ज लोकसंख्या असलेला भारत हा चीननंतर जगातील जास्त लोकसंख्या असलेला दुसऱ्या क्रमांकाचा देश आहे. भारताने जगातील भूमीपैकी २.४% क्षेत्र व्यापले आहे. भारतात जगातील एकूण लोकसंख्येच्या १७.५% लोकसंख्या आहे .[२] इंडो-गँजेटिक मैदान हे जगातील सर्वात मोठे सुपीक क्षेत्र आहे. भारत हा जगातील सर्वात दाट लोकवस्ती असलेल्या क्षेत्रांपैकी एक आहे. पूर्व आणि पश्चिम किनारपट्टीवरील डेक्कन पठार हे भारतातील दाट लोकवस्तीचे प्रदेश आहेत. पश्चिम राजस्थानमधील थरचे वाळवंट हा जगातील सर्वाधिक दाट वाळवंट आहे. (शंकास्पद विधान) हिमालयातील उत्तरेकडील आणि ईशान्येकडील राज्यांमध्ये सुपीक वाळवंटांसह थंड कोरडे वाळवंट आहे. या राज्यांमध्ये लोकसंख्या घनता तुलनेने कमी आहे कारण ते हवामान शारीरिक अडचणीचे आहे. [३]

रजिस्ट्रार जनरल आणि जनगणना आयुक्त यांनी तेलंगण सरकार [१३] आणि भारत सरकारच्या नियोजन आयोगाने प्रकाशित केल्यानुसार. २०११ च्या जनगणनेच्या आकडेवारीनुसार [१४] [१५] लोकसंख्येची घनता जवळच्या पूर्णांक संख्येइतकी असते.

Rank State or union territory Population
(%)
Decadal growth
(2001–2011)
Rural population
(%)
Urban population
(%)
Area[१६] Density[a] Sex ratio
1 उत्तर प्रदेश &0000000199812341.000000१९,९८,१२,३४१(साचा:Pct) 20.2% &0000000155317278.000000१५,५३,१७,२७८(साचा:Pct) &0000000044495063.000000४,४४,९५,०६३(साचा:Pct) 7005240928000000000२,४०,९२८ चौ. किमी (९३,०२३ चौ. मैल) 7002828000000000000८२८ /चौ. किमी (२,१४० /चौ. मैल) 912
2 महाराष्ट्र &0000000112374333.000000११,२३,७४,३३३(साचा:Pct) 16.0% &0000000061556074.000000६,१५,५६,०७४(साचा:Pct) &0000000050818259.000000५,०८,१८,२५९(साचा:Pct) 7005307713000000000३,०७,७१३ चौ. किमी (१,१८,८०९ चौ. मैल) 7002365000000000000३६५ /चौ. किमी (९५० /चौ. मैल) 929
3 बिहार &0000000104099452.000000१०,४०,९९,४५२(साचा:Pct) 25.4% &0000000092341436.000000९,२३,४१,४३६(साचा:Pct) &0000000011758016.000000१,१७,५८,०१६(साचा:Pct) 7004941630000000000९४,१६३ चौ. किमी (३६,३५७ चौ. मैल) 7003110200000000000१,१०२ /चौ. किमी (२,८५० /चौ. मैल) 918
4 पश्चिम बंगाल &0000000091276115.000000९,१२,७६,११५(साचा:Pct) 13.8% &0000000062183113.000000६,२१,८३,११३(साचा:Pct) &0000000029093002.000000२,९०,९३,००२(साचा:Pct) 7004887520000000000८८,७५२ चौ. किमी (३४,२६७ चौ. मैल) 7003102900000000000१,०२९ /चौ. किमी (२,६७० /चौ. मैल) 953
5 मध्यप्रदेश &0000000072626809.000000७,२६,२६,८०९(साचा:Pct) 20.3% &0000000052557404.000000५,२५,५७,४०४(साचा:Pct) &0000000020069405.000000२,००,६९,४०५(साचा:Pct) 7005308245000000000३,०८,२४५ चौ. किमी (१,१९,०१४ चौ. मैल) 7002236000000000000२३६ /चौ. किमी (६१० /चौ. मैल) 931
6 तामिळ नाडू &0000000072147030.000000७,२१,४७,०३०(साचा:Pct) 15.6% &0000000037229590.000000३,७२,२९,५९०(साचा:Pct) &0000000034917440.000000३,४९,१७,४४०(साचा:Pct) 7005130058000000000१,३०,०५८ चौ. किमी (५०,२१६ चौ. मैल) 7002555000000000000५५५ /चौ. किमी (१,४४० /चौ. मैल) 996
7 राजस्थान &0000000068548437.000000६,८५,४८,४३७(साचा:Pct) 21.3% &0000000051500352.000000५,१५,००,३५२(साचा:Pct) &0000000017048085.000000१,७०,४८,०८५(साचा:Pct) 7005342239000000000३,४२,२३९ चौ. किमी (१,३२,१३९ चौ. मैल) 7002201000000000000२०१ /चौ. किमी (५२० /चौ. मैल) 928
8 कर्नाटक &0000000061095297.000000६,१०,९५,२९७(साचा:Pct) 15.6% &0000000037469335.000000३,७४,६९,३३५(साचा:Pct) &0000000023625962.000000२,३६,२५,९६२(साचा:Pct) 7005191791000000000१,९१,७९१ चौ. किमी (७४,०५१ चौ. मैल) 7002319000000000000३१९ /चौ. किमी (८३० /चौ. मैल) 973
9 गुजरात &0000000060439692.000000६,०४,३९,६९२(साचा:Pct) 19.3% &0000000034694609.000000३,४६,९४,६०९(साचा:Pct) &0000000025745083.000000२,५७,४५,०८३(साचा:Pct) 7005196024000000000१,९६,०२४ चौ. किमी (७५,६८५ चौ. मैल) 7002308000000000000३०८ /चौ. किमी (८०० /चौ. मैल) 919
10 आंध्र प्रदेश &0000000049577103.000000४,९५,७७,१०३[b] (4.08%) 11.0% &0000000034966693.000000३,४९,६६,६९३(साचा:Pct) &0000000014610410.000000१,४६,१०,४१०(साचा:Pct) 7005162968000000000१,६२,९६८ चौ. किमी (६२,९२२ चौ. मैल) 7002303000000000000३०३ /चौ. किमी (७८० /चौ. मैल) 993
11 ओरिसा &0000000041974218.000000४,१९,७४,२१८(साचा:Pct) 14.0% &0000000034970562.000000३,४९,७०,५६२(साचा:Pct) &0000000007003656.000000७०,०३,६५६(साचा:Pct) 7005155707000000000१,५५,७०७ चौ. किमी (६०,११९ चौ. मैल) 7002269000000000000२६९ /चौ. किमी (७०० /चौ. मैल) 979
12 तेलंगणा &0000000035003674.000000३,५०,०३,६७४(साचा:Pct) 13.58% &0000000021395009.000000२,१३,९५,००९(साचा:Pct) &0000000013608665.000000१,३६,०८,६६५(साचा:Pct) 7005112077000000000१,१२,०७७ चौ. किमी (४३,२७३ चौ. मैल) 7002312000000000000३१२ /चौ. किमी (८१० /चौ. मैल) 988
13 केरळ &0000000033406061.000000३,३४,०६,०६१(साचा:Pct) 4.9% &0000000017471135.000000१,७४,७१,१३५(साचा:Pct) &0000000015934926.000000१,५९,३४,९२६(साचा:Pct) 7004388630000000000३८,८६३ चौ. किमी (१५,००५ चौ. मैल) 7002859000000000000८५९ /चौ. किमी (२,२२० /चौ. मैल) 1,084
14 झारखंड &0000000032988134.000000३,२९,८८,१३४(साचा:Pct) 22.4% &0000000025055073.000000२,५०,५५,०७३(साचा:Pct) &0000000007933061.000000७९,३३,०६१(साचा:Pct) 7004797140000000000७९,७१४ चौ. किमी (३०,७७८ चौ. मैल) 7002414000000000000४१४ /चौ. किमी (१,०७० /चौ. मैल) 948
15 आसाम &0000000031205576.000000३,१२,०५,५७६(साचा:Pct) 17.1% &0000000026807034.000000२,६८,०७,०३४(साचा:Pct) &0000000004398542.000000४३,९८,५४२(साचा:Pct) 7004784380000000000७८,४३८ चौ. किमी (३०,२८५ चौ. मैल) 7002397000000000000३९७ /चौ. किमी (१,०३० /चौ. मैल) 954
16 पंजाब &0000000027743338.000000२,७७,४३,३३८(साचा:Pct) 13.9% &0000000017344192.000000१,७३,४४,१९२(साचा:Pct) &0000000010399146.000000१,०३,९९,१४६(साचा:Pct) 7004503620000000000५०,३६२ चौ. किमी (१९,४४५ चौ. मैल) 7002550000000000000५५० /चौ. किमी (१,४०० /चौ. मैल) 895
17 छत्तीसगड &0000000025545198.000000२,५५,४५,१९८(साचा:Pct) 22.6% &0000000019607961.000000१,९६,०७,९६१(साचा:Pct) &0000000005937237.000000५९,३७,२३७(साचा:Pct) 7005135191000000000१,३५,१९१ चौ. किमी (५२,१९८ चौ. मैल) 7002189000000000000१८९ /चौ. किमी (४९० /चौ. मैल) 991
18 हरियाणा &0000000025351462.000000२,५३,५१,४६२(साचा:Pct) 19.9% &0000000016509359.000000१,६५,०९,३५९(साचा:Pct) &0000000008842103.000000८८,४२,१०३(साचा:Pct) 7004442120000000000४४,२१२ चौ. किमी (१७,०७० चौ. मैल) 7002573000000000000५७३ /चौ. किमी (१,४८० /चौ. मैल) 879
19 उत्तराखंड &0000000010086292.000000१,००,८६,२९२(साचा:Pct) 18.8% &0000000007036954.000000७०,३६,९५४(साचा:Pct) &0000000003049338.000000३०,४९,३३८(साचा:Pct) 7004534830000000000५३,४८३ चौ. किमी (२०,६५० चौ. मैल) 7002189000000000000१८९ /चौ. किमी (४९० /चौ. मैल) 963
20 हिमाचल प्रदेश &0000000006864602.000000६८,६४,६०२(साचा:Pct) 12.9% &0000000006176050.000000६१,७६,०५०(साचा:Pct) &0000000000688552.000000६,८८,५५२(साचा:Pct) 7004556730000000000५५,६७३ चौ. किमी (२१,४९५ चौ. मैल) 7002123000000000000१२३ /चौ. किमी (३२० /चौ. मैल) 972
21 त्रिपूरा &0000000003673917.000000३६,७३,९१७(साचा:Pct) 14.8% &0000000002712464.000000२७,१२,४६४(साचा:Pct) &0000000000961453.000000९,६१,४५३(साचा:Pct) 7004104860000000000१०,४८६ चौ. किमी (४,०४९ चौ. मैल) 7002350000000000000३५० /चौ. किमी (९१० /चौ. मैल) 960
22 मेघालय &0000000002966889.000000२९,६६,८८९(साचा:Pct) 27.9% &0000000002371439.000000२३,७१,४३९(साचा:Pct) &0000000000595450.000000५,९५,४५०(साचा:Pct) 7004224290000000000२२,४२९ चौ. किमी (८,६६० चौ. मैल) 7002132000000000000१३२ /चौ. किमी (३४० /चौ. मैल) 989
23 मणिपूर &0000000002570390.000000२५,७०,३९०(साचा:Pct) 18.6% &0000000001793875.000000१७,९३,८७५(साचा:Pct) &0000000000776515.000000७,७६,५१५(साचा:Pct) 7004223270000000000२२,३२७ चौ. किमी (८,६२१ चौ. मैल) 7002122000000000000१२२ /चौ. किमी (३२० /चौ. मैल) 992
24 नागालँड &0000000001978502.000000१९,७८,५०२(साचा:Pct) −0.6% &0000000001407536.000000१४,०७,५३६(साचा:Pct) &0000000000570966.000000५,७०,९६६(साचा:Pct) 7004165790000000000१६,५७९ चौ. किमी (६,४०१ चौ. मैल) 7002119000000000000११९ /चौ. किमी (३१० /चौ. मैल) 931
25 गोवा &0000000001458545.000000१४,५८,५४५(साचा:Pct) 8.2% &0000000000551731.000000५,५१,७३१(साचा:Pct) &0000000000906814.000000९,०६,८१४(साचा:Pct) 7003370200000000000३,७०२ चौ. किमी (१,४२९ चौ. मैल) 7002394000000000000३९४ /चौ. किमी (१,०२० /चौ. मैल) 973
26 अरूणाचल प्रदेश &0000000001383727.000000१३,८३,७२७(साचा:Pct) 26.0% &0000000001066358.000000१०,६६,३५८(साचा:Pct) &0000000000317369.000000३,१७,३६९(साचा:Pct) 7004837430000000000८३,७४३ चौ. किमी (३२,३३३ चौ. मैल) 7001170000000000000१७ /चौ. किमी (४४ /चौ. मैल) 938
27 मिझोराम &0000000001097206.000000१०,९७,२०६(साचा:Pct) 23.5% &0000000000525435.000000५,२५,४३५(साचा:Pct) &0000000000571771.000000५,७१,७७१(साचा:Pct) 7004210810000000000२१,०८१ चौ. किमी (८,१३९ चौ. मैल) 7001520000000000000५२ /चौ. किमी (१३० /चौ. मैल) 976
28 सिक्कीम &0000000000610577.000000६,१०,५७७(साचा:Pct) 12.9% &0000000000456999.000000४,५६,९९९(साचा:Pct) &0000000000153578.000000१,५३,५७८(साचा:Pct) 7003709600000000000७,०९६ चौ. किमी (२,७४० चौ. मैल) 7001860000000000000८६ /चौ. किमी (२२० /चौ. मैल) 890
&0000000000000029000000NCT दिल्ली &0000000016787941.000000१,६७,८७,९४१(साचा:Pct) 21.2% &0000000000419042.000000४,१९,०४२(साचा:Pct) &0000000016368899.000000१,६३,६८,८९९(साचा:Pct) 7003148400000000000१,४८४ चौ. किमी (५७३ चौ. मैल) 7004112970000000000११,२९७ /चौ. किमी (२९,२६० /चौ. मैल) 868
&0000000000000030000000UT1 जम्मू व काश्मीर &0000000012267032.000000१,२२,६७,०३२(साचा:Pct) 23.6% &0000000009064220.000000९०,६४,२२०(साचा:Pct) &0000000003202812.000000३२,०२,८१२(साचा:Pct) 7005125535000000000१,२५,५३५ चौ. किमी (४८,४६९ चौ. मैल)[c] 7001980000000000000९८ /चौ. किमी (२५० /चौ. मैल) 890
&0000000000000031000000UT2 पुद्दूचेरी &0000000001247953.000000१२,४७,९५३(साचा:Pct) 28.1% &0000000000395200.000000३,९५,२००(साचा:Pct) &0000000000852753.000000८,५२,७५३(साचा:Pct) 7002479000000000000४७९ चौ. किमी (१८५ चौ. मैल) 7003259800000000000२,५९८ /चौ. किमी (६,७३० /चौ. मैल) 1,037
&0000000000000032000000UT3 चंदीगढ &0000000001055450.000000१०,५५,४५०(साचा:Pct) 17.2% &0000000000028991.000000२८,९९१(साचा:Pct) &0000000001026459.000000१०,२६,४५९(साचा:Pct) 7002114000000000000११४ चौ. किमी (४४ चौ. मैल) 7003925200000000000९,२५२ /चौ. किमी (२३,९६० /चौ. मैल) 818
&0000000000000033000000UT4 अंदमान आणि निकोबार &0000000000380581.000000३,८०,५८१(साचा:Pct) 6.9% &0000000000237093.000000२,३७,०९३(साचा:Pct) &0000000000143488.000000१,४३,४८८(साचा:Pct) 7003824900000000000८,२४९ चौ. किमी (३,१८५ चौ. मैल) 7001460000000000000४६ /चौ. किमी (१२० /चौ. मैल) 876
&0000000000000034000000UT5 दादर आणि नगर-हवेली &0000000000343709.000000३,४३,७०९(साचा:Pct) 55.9% &0000000000183114.000000१,८३,११४(साचा:Pct) &0000000000160595.000000१,६०,५९५(साचा:Pct) 7002491000000000000४९१ चौ. किमी (१९० चौ. मैल) 7002698000000000000६९८ /चौ. किमी (१,८१० /चौ. मैल) 774
&0000000000000035000000UT6 लडाख &0000000000274000.000000२,७४,०००(साचा:Pct) 23.6% &0000000000043840.000000४३,८४०(साचा:Pct) &0000000000230160.000000२,३०,१६०(साचा:Pct) 7004967010000000000९६,७०१ चौ. किमी (३७,३३६ चौ. मैल)[d] 7000279999999999999२.८ /चौ. किमी (७.३ /चौ. मैल) 853
&0000000000000036000000UT7 दमण आणि दीव &0000000000243247.000000२,४३,२४७(साचा:Pct) 53.8% &0000000000060396.000000६०,३९६(साचा:Pct) &0000000000182851.000000१,८२,८५१(साचा:Pct) 7002112000000000000११२ चौ. किमी (४३ चौ. मैल) 7003216900000000000२,१६९ /चौ. किमी (५,६२० /चौ. मैल) 618
&0000000000000037000000UT8 लक्षद्वीप &0000000000064473.000000६४,४७३(साचा:Pct) 6.3% &0000000000014141.000000१४,१४१(साचा:Pct) &0000000000050332.000000५०,३३२(साचा:Pct) 7001320000000000000३२ चौ. किमी (१२ चौ. मैल) 7003201300000000000२,०१३ /चौ. किमी (५,२१० /चौ. मैल) 946
Total India 1,210,569,573 17.7% 833,463,448
(68.84%)
377,106,125
(31.16%)
३२,८७,२४० चौ. किमी (१२,६९,२१० चौ. मैल)[e] ३८२ /चौ. किमी (९९० /चौ. मैल) 940

भारतीय राज्ये व प्रदेश[संपादन]

  1. ^ http://india.gov.in/india-glance/profile.  हरवलेले किंवा मोकळे |शीर्षक= (सहाय्य)
  2. a b c http://www.censusindia.gov.in/Census_And_You/area_and_population.aspx.  हरवलेले किंवा मोकळे |शीर्षक= (सहाय्य)
  3. a b https://web.archive.org/web/20060514102850/http://www.envfor.nic.in/unccd/chap-3.pdf. (आधीच्या मूळ आवृत्तीत त्रूटी जाणवल्याने विदागारातील आवृत्ती दिनांक May 14, 2006 रोजी मिळविली).  हरवलेले किंवा मोकळे |शीर्षक= (सहाय्य)
  4. ^ https://web.archive.org/web/20081201091131/http://www.censusindia.gov.in/aboutus/Census_Organisation/about.html. (आधीच्या मूळ आवृत्तीत त्रूटी जाणवल्याने विदागारातील आवृत्ती दिनांक December 1, 2008 रोजी मिळविली).  हरवलेले किंवा मोकळे |शीर्षक= (सहाय्य)
  5. ^ http://www.censusindia.gov.in/Census_And_You/brief_history_of_census.aspx.  हरवलेले किंवा मोकळे |शीर्षक= (सहाय्य)
  6. a b c https://web.archive.org/web/20150218113725/http://censusindia.gov.in/2011-prov-results/data_files/india/pov_popu_total_presentation_2011.pdf. February 18, 2015 वरील मूळ |archiveurl= requires |url= (सहाय्य) वरुन पुराभिलेखित .  हरवलेले किंवा मोकळे |शीर्षक= (सहाय्य)
  7. a b http://www.thehindu.com/multimedia/archive/00517/India_Census_2011___517160a.pdf
  8. ^ http://www.censusindia.gov.in/Census_Data_2001/Census_data_finder/A_Series/Urban_agglomerations.htm.  हरवलेले किंवा मोकळे |शीर्षक= (सहाय्य)
  9. ^ Shinde, Swati (13 Sep 2008). Times of India.  |अॅक्सेसदिनांक= जरुरी |दुवा= (सहाय्य); हरवलेले किंवा मोकळे |शीर्षक= (सहाय्य)
  10. ^ . Chennai, India: Hindu. Dec 3, 2005.  |अॅक्सेसदिनांक= जरुरी |दुवा= (सहाय्य); हरवलेले किंवा मोकळे |शीर्षक= (सहाय्य)
  11. ^ http://www.censusindia.gov.in/Census_And_You/migrations.aspx.  हरवलेले किंवा मोकळे |शीर्षक= (सहाय्य)
  12. ^ http://timesofindia.indiatimes.com/india/T-party-Indias-29th-state-Telangana-is-born/articleshow/35912105.cms.  हरवलेले किंवा मोकळे |शीर्षक= (सहाय्य)
  13. ^ https://www.telangana.gov.in/PDFDocuments/Statistical%20Year%20Book%202015.pdf.  हरवलेले किंवा मोकळे |शीर्षक= (सहाय्य)
  14. ^ http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/PCA_Highlights/pca_highlights_file/India/Chapter-1.pdf.  हरवलेले किंवा मोकळे |शीर्षक= (सहाय्य)
  15. ^ http://planningcommission.gov.in/data/datatable/data_2312/DatabookDec2014%20307.pdf.  हरवलेले किंवा मोकळे |शीर्षक= (सहाय्य)
  16. ^ http://www.censusindia.gov.in/Census_Data_2001/Census_Data_Online/Administrative_Divisions/Area_of_India.aspx.  हरवलेले किंवा मोकळे |शीर्षक= (सहाय्य)
  17. ^ "J&K 2011 Population density census". 
  18. ^ "Religion PCA 2011 J&K census". 


चुका उधृत करा: "lower-alpha" नावाच्या गटाकरिता <ref>खूणपताका उपलब्ध आहेत, पण संबंधीत <references group="lower-alpha"/> खूण मिळाली नाही.