लडाख

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
Jump to navigation Jump to search


Wiki letter w.svg
कृपया स्वत:च्या शब्दात परिच्छेद लेखन करून या लेखाचा / विभागाचा विस्तार करण्यास मदत करा.
अधिक माहितीसाठी या लेखाचे चर्चा पान, विस्तार कसा करावा? किंवा इतर विस्तार विनंत्या पाहा.

लडाख हा भारताचा प्रशासित प्रदेश आहे. हा भारतीय उपखंडातील उत्तर भागात आणि काश्मीरच्या मोठ्या भागाचा एक भाग आहे. हा 1947 पासून भारत,पाकिस्तान आणि चीन यांच्यात वादाचा विषय बनला आहे. [4] [5] लडाखच्या पूर्वेस तिबेट, दक्षिणेस लाहौल व स्पीती विभाग, पश्चिमेस काश्मीर, जम्मूबलुचिस्तान प्रदेश आणि उत्तरेस काराकोरम खिंडी आणि पश्चिमेस झिनजियांगच्या नैऋत्यला याची सीमा आहे. हे काराकोरममधील सियाचीन ग्लेशियरपासून दक्षिणेस मुख्य ग्रेट हिमालयापर्यंत पसरलेले आहे.[6] [7]ऑगस्ट 2019 मध्ये, भारतीय संसदेने एक कायदा केला ज्याद्वारे 31 ऑक्टोबर 2019 रोजी लडाख केंद्रशासित प्रदेश होईल. [8]

पूर्वी लडाखला अतिशय महत्त्वपूर्ण व्यापार मार्गांच्या हमरस्त्यावर जागेचे प्राप्त झाले होते. [9] परंतु चिनी अधिका-यांनी 1960 च्या दशकात तिबेट आणि मध्य आशियासह सीमा बंद केल्यामुळे पर्यटन वगळता आंतरराष्ट्रीय व्यापार कमी झाला.1974 पासून, भारत सरकारने लडाखमधील पर्यटनास यशस्वीरित्या प्रोत्साहित केले आहे. जम्मू-काश्मीर हा रणनीतिकदृष्ट्या महत्त्वाचा भाग असलेला लडाख हा भाग असल्याने या भागात भारतीय लष्कराची मजबूत उपस्थिती आहे.ऐतिहासिकदृष्ट्या, त्यामध्ये बाल्टीस्तान (बाल्टीयुल) खोरे (सध्या पाकिस्तानात), संपूर्ण सिंधू खोरे, दक्षिण दिशेला दुर्गम झांस्कर, लाहौल आणि स्पीती, पूर्वेकडील रुडोक प्रदेश आणि गुगे, नगारी यांचा बराचसा भाग आहे. ईशान्य (कुण लुन पर्वत पर्यंत विस्तारित), आणि लडाख रेंजमधील खारडोंग ला च्या उत्तरेस नुब्रा व्हॅली. अक्साई चीन हा चीन आणि भारत यांच्यातील विवादित सीमा क्षेत्रांपैकी एक आहे. [10]होतान काउंटीचा भाग म्हणून हे चीनद्वारे प्रशासित केले जाते. पण, जम्मू-काश्मीर राज्याच्या लडाख प्रदेशाचा एक भाग म्हणूनही भारताने दावा केला आहे. 1962 मध्ये, चीन आणि भारताने अक्साई चीन आणि अरुणाचल प्रदेश यावरुन युद्ध ज़ाले होते.पण,1993 आणि 1996 मध्ये दोन्ही देशांनी वास्तविक नियंत्रण रेषाचा सन्मान करण्यासाठी करार केले.[11]

लडाखमधील सर्वात मोठे शहर लेह हे आहे. त्यानंतर कारगिल आहे. [12] या प्रदेशातील मुख्य धार्मिक गट म्हणजे मुस्लिम (मुख्यत: शिया) (46%), तिबेट बौद्ध (40%), हिंदू (१२%) आणि शीख (२%). [13] [14] लडाख हा भारतातील विखुरलेल्या प्रदेशांपैकी एक आहे आणि तिची संस्कृती आणि इतिहास तिबेटशी संबंधित आहे. हे दूरदूरच्या पर्वतीय सौंदर्य आणि संस्कृतीसाठी प्रसिद्ध आहे.


घटक:-

1 व्युत्पत्तिशास्त्र

2 इतिहास       

  2.1 प्राचीन इतिहास       

2.2 मध्ययुगीन इतिहास        

2.3 जम्मू आणि काश्मीरचे रियासत        

2.4 भारतीय जम्मू आणि काश्मीर राज्य

   2.4.1 विभाग  

  2.5 केंद्रशासित प्रदेश स्थिती

3 भूगोल

4 वनस्पती आणि प्राणी

     4.1 लँडफॉर्म

5 सरकार आणि राजकारण       

  5.1 जिल्हे            

5.1.1 स्वायत्त जिल्हा परिषद       

5.2.2 भारताच्या संसदेत लडाख   

6 अर्थव्यवस्था   

7 वाहतूक    

8 लोकसंख्याशास्त्र    

9 संस्कृती        

9.1 पाककृती        

9.2 संगीत आणि नृत्य        

9.3 खेळ        

9.4 महिलांची सामाजिक स्थिती        

9.5 पारंपारिक औषध    

10 शिक्षण   

11 मीडिया

12 हे देखील पहा    

13 टिपा 

14 संदर्भ        

14.1 उद्धरणे        

14.2 स्त्रोत    

15 पुढील वाचन    

16 बाह्य दुवे

1 व्युत्पत्तिशास्त्र:-

' ला-ड्वाॅग' या नावाचा तिबेटी अर्थ "उंच ठिकाणची जमीन" असा आहे. हे भारताशी सिल्क रोडने जोडले आहे. लद्दाख हे बर्‍याच तिबेटी जिल्ह्यांमध्ये त्याचे उच्चारण  आहे आणि पर्शियन शब्दांचे रूपांतर आहे. [15]

2 इतिहास:-
लडाखच्या बर्‍याच भागात सापडलेल्या खडकावरील कोरीव कामांवरून असे दिसून येते की, या प्रदेशात निओलिथिक काळापासून वस्ती आहे. [16] लद्दाखच्या प्रारंभीच्या रहिवाशांमध्ये मिश्रित इंडो-आर्य लोकसंख्या होती. [17] यामध्ये हेरोडोटस, [बी] नेकर्स, मेगास्थनीस, प्लिनी द एल्डर, [सी] टॉलेमी, [डी] आणि भौगोलिक संबंधी उल्लेख आढळतात पुराणांच्या याचा उल्लेख आहे. [18] पहिल्या शतकाच्या आसपास, लडाख हा कुषाण साम्राज्याचा एक भाग होता. दुसऱ्या शतकात काश्मीरपासून पश्चिम लद्दाखमध्ये बौद्ध धर्म पसरला. जेव्हा पूर्व लद्दाख आणि पश्चिम तिबेट अजूनही बौद्ध धर्माचा अभ्यास करीत होते. सातव्या शतकातील बौद्ध प्रवासी झुआनझांग यांनी आपल्या खात्यात या क्षेत्राचे वर्णन केले आहे. [ई] तिबेटी सभ्यतेचे लेखक रॉल्फ अल्फ्रेड स्टीन यांच्या म्हणण्यानुसार झांगझुंग परिसर ऐतिहासिकदृष्ट्या तिबेटचा भाग नव्हता आणि तिबेटींसाठी परदेशी प्रदेश होता. स्टीनच्या मते, [19]

.. त्यानंतर पुढे पश्चिमेकडील तिबेट्यांचा एक वेगळा परराष्ट्र म्हणजे शँगशुंगचा सामना झाला ज्याची राजधानी खियुंगलुंग येथे आहे. माउंट काइल (टेसे) आणि मानसरोवर लेक या देशाचा एक भाग बनला, ज्यांची भाषा लवकर कागदपत्रांद्वारे आपल्याकडे आली आहे. अद्याप अज्ञात असले तरी ते इंडो-युरोपियन असल्याचे दिसते. ...

भौगोलिकदृष्ट्या नेपाळ आणि काश्मीर व लडाख या दोन्ही मार्गांनी हा देश नक्कीच भारतासाठी खुला होता. कैलास हे भारतीयांसाठी एक पवित्र स्थान आहे, जे तेथे तीर्थक्षेत्र करतात. त्यांनी किती काळ हे केले हे कोणालाही माहिती नाही, परंतु शंगशंग अजूनही तिबेटपासून स्वतंत्र होता. झांगझुंगने उत्तर, पूर्व आणि पश्चिमेपर्यंत किती विस्तार केला आहे हे रहस्य आहे ... आमच्याकडे आधीपासून असे म्हणायचे आहे की हिंदूंच्या काईल पवित्र पर्वताला ग्रहण करणार्‍या शांगशुंगला कदाचित एकदा हिंदू धर्मातून मोठ्या प्रमाणात कर्ज घेतले असावे. ही परिस्थिती बर्‍याच दिवसांपासून टिकली असेल. वस्तुतः 950, च्या सुमारास काबूलच्या हिंदू राजाकडे काश्मिरी प्रकारातील (तीन मस्तक असलेल्या) विष्णूची मूर्ती होती, ज्याचा त्याने दावा केला होता की त्याला भोटा (तिब्बती) राजाने परत दिले होते.

 

  2.1 प्राचीन इतिहास      

2.2 मध्ययुगीन इतिहास        

2.3 जम्मू आणि काश्मीरचे रियासत        

2.4 भारतीय जम्मू आणि काश्मीर राज्य

  2.4.1 विभाग  

 2.5 केंद्रशासित प्रदेश स्थिती

3 भूगोल:-

4 वनस्पती आणि प्राणी:-

    4.1 लँडफॉर्म

5 सरकार आणि राजकारण:-      

  5.1 जिल्हे            

5.1.1 स्वायत्त जिल्हा परिषद      

5.2.2 भारताच्या संसदेत लडाख  

6 अर्थव्यवस्था:-  

7 वाहतूक:-    

8 लोकसंख्याशास्त्र:-    

9 संस्कृती:-        

9.1 पाककृती:-        

9.2 संगीत आणि नृत्य:-        

9.3 खेळ:-        

9.4 महिलांची सामाजिक स्थिती:-        

9.5 पारंपारिक औषध:-    

10 शिक्षण:-  

11 मीडिया:-

सरकारी रेडिओ ब्रॉडकास्टर ऑल इंडिया रेडिओ (एआयआर) [103] आणि सरकारी दूरदर्शन स्टेशन दूरदर्शन [104] मध्ये लेहमध्ये स्टेशन आहेत. जे लोकल सामग्री दिवसाचे काही तास प्रसारित करतात. त्या पलीकडे, लडाखीस वैशिष्ट्यपूर्ण चित्रपटांची निर्मिती करतात जे प्रेक्षागृह आणि कम्युनिटी हॉलमध्ये प्रदर्शित केले जातात. ते बर्‍याचदा बर्‍यापैकी विनम्र बजेटवर बनविलेले असतात.[105]

मूठभर खासगी बातमीदार दुकानं आहेत.

  • इंग्लिशमधील द्विपक्षीय वृत्तपत्र, लडाख बुलेटिन, [106] पर्यंत पोहोचणारे लडाखिस यांनी प्रकाशित केलेले आणि प्रकाशित केलेले एकमेव मुद्रण माध्यम आहे.
  • रांगयुल किंवा कारगिल क्रमांक काश्मीरमधून लदाखला इंग्रजी आणि उर्दू भाषेत प्रकाशित करणारे वृत्तपत्र आहे.
  • 1992 ते 2000 या काळात इंग्लंड आणि लडाखीमध्ये सेक्मोलचा उपक्रम लडागस मेलोंग प्रकाशित झाला.
  • लडाखची जीवनशैली आणि पर्यटन मासिक सिंटिक मासिकाची सुरूवात इंग्रजीतून 2018 मध्ये झाली होती.
  • संपूर्ण जम्मू-काश्मीरला व्यापणारी काही प्रकाशने लडाखचे काही कव्हरेज देतात.
  • दैनिक एक्सेसीरने "जम्मू-काश्मीरमधील सर्वात मोठा प्रसारित दैनिक" असल्याचा दावा केला आहे. [107]
  • एपिलॉग, जम्मू आणि काश्मीर कव्हर करणारे मासिक.[108]
  • काश्मीर टाइम्स, जम्मू आणि काश्मीर कव्हर करणारे दैनिक वृत्तपत्र.[109]   


12 हे देखील पहा:-    

13 टिपा:-

14 संदर्भ:

  1. http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/210412.pdf
  2. "एमएचए.निक.इन." एमएचए.निक.इन. मूळ 8 डिसेंबर 2008 रोजी पासून संग्रहित. 21 जून 2012 रोजी पुनर्प्राप्त.
  3. "साल्टेरो कांगरी, भारत / पाकिस्तान". पीकबॅगर.कॉम. 9 ऑगस्ट 2019 रोजी पुनर्प्राप्त.
  4. अख्तर, रईस; कर्क, विल्यम, जम्मू आणि काश्मीर, राज्य, भारत, विश्वकोश ब्रिटानिका यांनी 7 ऑगस्ट 2019 रोजी पुनर्प्राप्त केले (सदस्यता आवश्यक आहे) कोट: "जम्मू-काश्मीर, भारत राज्य, भारतीय उपखंडातील उत्तर भागात स्थित आहे आणि काराकोरमच्या आसपास आहे. पश्चिमेकडील हिमालयीन पर्वतरांगा: हे राज्य काश्मीरच्या मोठ्या भागाचा एक भाग आहे, जे 1947 मध्ये उपखंडात विभाजित झाल्यापासून भारत, पाकिस्तान आणि चीन यांच्यात वादाचा विषय बनला आहे.
  5. जान · ओस्मा 鈔 सेझिक, एडमंड; ओस्माझिक, एडमंड जॅन (2003), संयुक्त राष्ट्रांचे विश्वकोश आणि आंतरराष्ट्रीय करार: जी टू एम, टेलर अँड फ्रान्सिस, पीपी. भारत, पाकिस्तान आणि चीन यांच्यातील वादाच्या अधीन आहे. पाकिस्तान आणि चीन यांच्या सीमे आहेत.
  6. जीना, प्रेम सिंग (1996). लडाख: जमीन आणि जनता. सिंधू प्रकाशन. आयएसबीएन 978-81-7387-057-6.
  7. "काश्मीरच्या खोलीत -" बीबीसी बातम्या. 16 एप्रिल 2013 रोजी पुनर्प्राप्त.
  8. "कलम 370 रद्दबातल अद्यतनेः जम्मू आणि काश्मीर आता केंद्र शासित प्रदेश आहे, लोकसभेने दुभाजक विधेयक मंजूर केले". www.businesstoday.in.
  9. रिझवी, जेनेट (2001) ट्रान्स-हिमालयीन कारवां - लडाखमधील व्यापारी राजकन्या आणि शेतकरी व्यापारी. ऑक्सफोर्ड इंडिया पेपरबॅक्स.
  10. "कल्पनारम्य सीमांत". अर्थशास्त्रज्ञ. 8 फेब्रुवारी 2012. 24 सप्टेंबर 2014 रोजी पुनर्प्राप्त.
  11. "भारत-चीन सीमा विवाद". ग्लोबलसुरिटी.ऑर्ग.
  12. ओसादा वगैरे. (2000), पी. 298.
  13. एस, कमलजित कौर; दिल्ली जून 4, हू न्यू; जून 4, 2019 अपडेटेड; IST, 2019 20:00. "जम्मू-काश्मीर विधानसभा मतदार संघाच्या सीमेचे पुनर्लेखन करण्याची सरकारची योजना आहे: स्त्रोत". इंडिया टुडे.
  14. रिझवी, जेनेट (1996). लडाख - उच्च आशियाचे क्रॉसरोड. ऑक्सफोर्ड युनिव्हर्सिटी प्रेस.
  15. "तिबेटी ला-डीव्हेग्सचे पर्शियन लिप्यंतरण लद्दाख हे बर्‍याच तिबेटी जिल्ह्यांमध्ये या शब्दाच्या उच्चारणाने पुष्टी देतात." फ्रान्सके (1926) खंड मी, पी. नोट्स.
  16. लोराम, चार्ली (2004) [2000]. लडाखमधील ट्रेकिंग (दुसरी आवृत्ती) ट्रेलब्लाझर पब्लिकेशन्स.
  17. रे, जॉन (2005) लडाखी इतिहास - स्थानिक आणि प्रादेशिक दृष्टीकोन. लेडेन, नेदरलँड्स: कोनिंकलिजके ब्रिल एनव्ही.
  18. पीटेक, लुसियानो (1977) लडाखचे राज्य सी. 950–1842 ए.डी. इस्टिटु इटालियानो प्रति इल मीडिया एड एस्ट्रेमो ओरिएंट.
  19. तिब्बती संस्कृती आर.ए. स्टीन फॅबर आणि फॅबर
  20. लडाखवरील अलीकडील संशोधन Mot. मोतीलाल बनारसीदास.1997.पी.122.आयएसबीएन 9788120814325.
  21. लडाख Recent व Recent चे अलीकडील संशोधन मोतीलाल बनारसीदास. 1995.पी.189.आयएसबीएन 9788120814042.
  22. बौद्ध वेस्टर्न हिमालय: एक राजकीय-धार्मिक इतिहास. सिंधू प्रकाशन.1 जानेवारी 2001.आयएसबीएन 9788173871245.19 डिसेंबर 2016 रोजी पुनर्प्राप्त - Google पुस्तकांद्वारे.
  23. कौल, श्रीधर; कौल, एच. एन. (1992). युगातील लडाख, नवीन ओळखीच्या दिशेने. आयएसबीएन 9788185182759.
  24. जीना, प्रेम सिंग (1996). लडाख. आयएसबीएन 9788173870576.
  25. ओस्मास्टन, हेनरी; डेनवुड, फिलिप (1995). लडाख & आणि वर अलिकडील संशोधन आयएसबीएन 9788120814042.
  26. बोरा, निर्मला (2004) लडाख. आयएसबीएन 9788179750124.
  27. कौल, एच. एन. (1998). लडाखची पुन्हा शोध आयएसबीएन 9788173870866.
  28. "बुल्टिस्तान ही डोंगराची सुंदर भूमी | ग्लेशियर | वेलीज" आहे
  29. ओस्मास्टन, हेनरी; डेनवुड, फिलिप (1995). लडाखवर अलिकडील संशोधन 4 आणि 5आयएसबीएन 9788120814042.
  30. खालील अभ्यास पहा (१) हलकीअस, टी. जॉर्जिओस (२००)) "पंख ब्लॅक रेवेन टर्न व्हाइट व्हाईट टू व्हाईटः 1679 – -1684च्या तिबेट-बशहर कराराचा स्त्रोत," माउंटन्सेस, मठ आणि मशिदींमध्ये, एड. जॉन ब्रे. रिव्हिस्टा ओरिएन्टलीला पूरक, पृष्ठ 59-79; (२) एम्मर, गेरहार्ड (2007) "मंगोलिया-तिबेट इंटरफेसमध्ये" लडाखचा तिब्बत-लद्दाख-मोगल युद्ध "डीगा 'लदान तिदे दबंग डपाल बाझांग पो. अंतर्गत आशियामध्ये नवीन संशोधन क्षेत्रे उघडणे,ड. उराडीन बुलाग, हिलडेगार्ड डायम्बर्गर, लेडेन, ब्रिल, पृ. –१-१०–; ()) अहमद, जहीरुद्दीन (१ 68 6868) "1679-84 च्या तिबेट-लडाख-मोगल युद्धावरील नवीन प्रकाश." पूर्व आणि पश्चिम, XVIII, 3, pp. 340–361; ()) पीटेक, लुसियानो (1947) "तिबेट-लडाखी मोगल युद्ध 1681-1683." भारतीय ऐतिहासिक त्रैमासिक, XXIII, 3, pp. 169 -199.        

14.1 उद्धरणे        

14.2 स्त्रोत    

15 पुढील वाचन    

16 बाह्य दुवे


  ?ལ་དྭགས་
लडाख.
भारत
—  केंद्रशासित प्रदेश  —
लडाखमधील तंगलंग पर्वतातून जाणारा रस्ता
लडाखमधील तंगलंग पर्वतातून जाणारा रस्ता

३४° ०८′ ३५.९९″ N, ७७° ३१′ ०५.९९″ E

गुणक: 34°08′N 77°33′E / 34.14°N 77.55°E / 34.14; 77.55
प्रमाणवेळ भाप्रवे (यूटीसी+५:३०)
क्षेत्रफळ ४५,११० चौ. किमी[β]
मोठे शहर लेह
लोकसंख्या
घनता
२,७०,१२६ (2001)
• ६/किमी[१]
भाषा लडाखी, तिबेटी, शीणा, बलती, पुरिकी, उर्दू
स्थापित ५ ऑगस्ट २०१९
बाल मृत्यु गुणोत्तर १९%[२] (1981)
संकेतस्थळ: leh.nic.in
  1. ^ "जनगणना २००१[[वर्ग:मृत बाह्य दुवे असणारे सर्व लेख]][[वर्ग:मृत बाह्य दुवे असणारे लेख ]][[[Wikipedia:Link rot|मृत दुवा]]]". Roof of the World. लडाख डोंगरी विकास सभा, लेह. इ.स. २००१. ऑगस्ट २३ इ.स. २००६ रोजी पाहिले.  Wikilink embedded in URL title (सहाय्य)
  2. ^ Wiley, AS (२००१). (ईंग्रजी मजकूर) "The ecology of low natural fertility in Ladakh". Department of Anthropology, Binghamton University (SUNY) 13902-6000, USA, PubMed publication. २२/०८/२००६ रोजी पाहिले. 

गुणक: 34°08′N 77°33′E / 34.14°N 77.55°E / 34.14; 77.55[[वर्ग:]] लडाख हा जगातला लोकवस्ती असलेला दुसऱ्या क्रमांकाचा थंड प्रदेश आहे. लडाखला लद्दाख, हिमभूमीचा प्रदेश, जगाचे छपर, MARYUL अशा इतर काही नावानी ओळखले जाते. येथे हिवाळ्यात -४०सेंटिग्रेड तापमान असते. भारतीय संसदेने मंजूर केलेल्या ठरावानुसार ३१ अॉक्टोबर २०१९ पासून लडाख हा केंद्रशासित प्रदेश असणार आहे. त्याअाधी तो जम्मू-काश्मीर राज्याचा एक विभाग होता. लडाखचे मुख्यालय लेह या गावी आहे. लेहचा विमानतळ हा जगातील समुद्रसपाटीपासून सर्वात उंच ठिकाणी असलेला विमानतळ आहे. या विमानतळाचे नाव कुशोक बकुला रिंपोचे असे आहे. इथे विमान उतरवण्यासाठी फार कौशल्य लागते.

कुशोक बकुला रिंपोचे हे लडाखमधले १९वे रिंपोचे आहेत आणि लडाख भारतीय संघराज्यात सामील होण्याचे श्रेय त्यांनाच जाते. भारताचे मंगोलियातले राजदूत म्हणून त्यांनी फार महत्त्वाची कामगिरी बजावली होती.. लडाखमध्ये खर्दुग ला, तंग्लंग ला, चांग ला अशा अत्युच्च खिंडी आहेत.खर्दुग ला हा जगातला सर्वात अधिक उंचीवरचा वाहतूक मार्ग आहे

दुसरे म्हणजे येथे बांधण्यात आलेला 'बेली बिज' हा जगातील सर्वात अधिक उंचीवर, म्हणजे समुद्रसपाटीपासून ५,६०२ मीटर (१८,३७९ फूट) इतक्या उंचीवर बांधण्यात आलेला आहे, पूल आहे. हा याची लांबी ३० मीटर आहे. हा पूल भारतीय लष्कराने १९८२ साली उभारला. हा द्रास आणि सुरू नदी दरम्यान बांधण्यात आलेला पूल आहे.

लडाख मध्ये सध्या दोन जिल्हे आहेत.लेह व कारगिल. लेह हे लडाख चे मुख्यालय आहे.लेह हा भारतातील सर्वात मोठा क्शेत्रफळ असणारा जिल्हा आहे.[१]

लडाखसंबंधी माहिती देणारी पुस्तके[संपादन]

  • क्रौंचाचा देश लडाख (सागर जाधव)
  • न सांगण्याजोगी गोष्ट : लडाखचा रणयज्ञ, १९६२च्या पराभवाची शोकांतिका (शशिकांत पित्रे)
  • नाते लडाखशी (अरुंधती दीक्षित)
  • बर्फाच्छादित दुर्गम प्रदेशाची सफर लेहा-लडाख (सुधीर फडके)
  • लडाख : एक turning point (ऋता सबनीस)
  • लडाख... प्रवास अजून सुरू आहे (आत्माराम परब आणि नरेंद्र प्रभू)
  • सियाचिन : धगधगते हिमकुंड (नितीन अनंत गोखले)
  • सियाचेन - नाते लडाखशी
  • सफर हिमाचल लडाखची (वासंती घैसास)


लडाखवरील माहितीपट[संपादन]

  • ‘रायडिंग सोलो टू द टॉप ऑफ द वर्ल्ड’ (निर्माते - गौरव जानी आणि पी.टी. गिरिधर राव) : या माहितीपटाला भारत सरकारच्या राष्ट्रीय पुरस्कारासह, विविध चित्रपट महोत्सवांमध्ये ११ पुरस्कार मिळाले.
  • ‘मोटरसायकल चँग पा’ (निर्माता - गौरव जानी) : संपूर्ण ऋतुचक्राचा अनुभव घेण्यासाठी आणि सोबत भटक्यांची जीवनशैली पाहण्यासाठी मुंबई ते ल़डाख दरम्यान एक वर्ष केलेल्या प्रवासावर आधारित चित्रपट.

चित्रदालन[संपादन]

संदर्भ[संपादन]

  1. ^ लोकमत,नागपूर-ई-पेपर- दिनांक २९/०१/२०१७, पान क्रमांक ८ , रंगबिरंगी क्रॉसवर्ल्ड- जगातील सर्वात उंच पूल. लोकमत मीडिया प्रायव्हेट लि. नागपूर. दिनांक २९/०१/२०१७ रोजी पाहिले.