भारतातील गव्हर्नर जनरल यांची यादी

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
Jump to navigation Jump to search

रेग्युलेटिंग अ‍ॅक्ट १७७३ कायद्यानुसार गव्हर्नर-जनरल ची निर्मिती झाली. त्यावेळी बंगाल प्रांत असल्याने न्यायालयाने नियुक्त संचालक मंडळ अर्थात , ईस्ट इंडिया कंपनी न्यायालयाने संचालक नियुक्त परिषदेच्या चार (भारत मध्ये स्थित) सहाय्य करण्यासाठी गव्हर्नर जनरल, आणि निर्णय परिषद बंधनकारक केले..

सेंट हेलेना कायदा १८३३ (किंवा भारत सरकारनचा कायदा १८३३) या शीर्षकासह गव्हर्नर-जनरल ऑफ इंडिया निर्माण करण्यात आला..

नंतर १८५७ चे स्वातंत्र्ययुद्ध, कंपनी नियम आणले होते एक ओवरनंतर, आणि ब्रिटिश भारत सोबत उमदा स्टेट्स आला अंतर्गत थेट नियम मुकुट आहे. भारत सरकारने कायदा १८५८ तयार कार्यालय सचिव राज्य भारत १८५८ मध्ये देखरेख व्यवहार of India, which सल्ला दिला होता, एक नवीन परिषद भारतातील १५ सदस्य (लंडन मध्ये आधारित). विद्यमान परिषदेच्या चार औपचारिक म्हणून नामकरण करण्यात परिषदेच्या गव्हर्नर जनरल ऑफ इंडिया किंवा कार्यकारी कौन्सिल ऑफ इंडिया. कौन्सिल ऑफ इंडिया नंतर नाहीसे by गव्हर्नमेंट ऑफ इंडिया अ‍ॅक्ट १९३५.

खालील उचलून भारत सरकारने कायदा १८५८, गव्हर्नर-जनरल म्हणून प्रतिनिधीत्व मुकुट म्हणून ओळखले झाले व्हाईसरॉय. नाव 'व्हाईसरॉय', जरी तो सर्वात वारंवार वापरले सामान्य बोलणे, होती नाही वैधानिक अधिकार, आणि कधीच काम करून संसद. तरी घोषणा १८५८ घोषणा समज भारत सरकारने करून मुकुट उल्लेख प्रभु कॅनिंग "म्हणून पहिला व्हाईसरॉय व गव्हर्नर-जनरल", काहीही वॉरंट नियुक्ती त्याच्या उत्तराधिकारी म्हणून त्यांना संदर्भित 'Viceroys', आणि शीर्षक होते, जे वारंवार वापरले वॉरंट वागण्याचा प्राधान्य आणि सार्वजनिक सूचना होती, मुळात एक समारंभ वापरले संबंधात, राज्य आणि सामाजिक कार्ये सार्वभौम च्या प्रतिनिधी. The गव्हर्नर-जनरल चालू असल्याचे एकमेव प्रतिनिधी मुकुट, आणि भारत सरकारने चालू निहित गव्हर्नर-जनरल--परिषद.[१]

  १८५८ सालापासून, ब्रिटिश क्राउनने भारताच्या गव्हर्नर - जनरलची (Governor-General of India) नियुक्ती भारताच्या राज्य-सचिवाच्या (Secretary of State for India) शिफारशीनुसार करण्यास सुरूवात केली. प्रत्येक प्रांत जोपर्यंत स्वतंत्र भारताचे संविधान अंगीकृत करत नाही तोपर्यंत गव्हर्नर - जनरलचे कार्यालय हे औपचारीक म्हणून राहिले.

व्हाईसरॉय आणि गव्हर्नर-जनरल यांची यादी[संपादन]

# नाव

(जन्म–मृत्यू)

चित्र कारकीर्द सुरु कार्यकाल समाप्त कार्यकाळातील घटना नियुकी कोणी केली
फोर्ट विल्यम(बंगाल) प्रांताचे गव्हर्नर्स, १७७३–१८३३
वॉरन हेस्टिंग्स

(१७३२–१८१८)

Warren Hastings greyscale.jpg २० ऑक्टोबर १७७३ (originally joined on २८ एप्रिल १७७२) १ फेब्रुवारी १७८५
  • रेग्युलेटिंग अ‍ॅक्ट, १७७३
  • Supreme Council Of Bengal
  • बंगाल एशियाटिक सोसायटी
  • शाह आलम दुसरा या मुघल सम्राटाचे पेन्शन बंद केले.
  • Stopped Diarchy in Bengal
  • जॉनथन डंकन द्वारा नवीन संस्कृत शाळा
  • टांकसाळ मुर्शिदाबाद वरून कोलकाताला हलवली.
  • बंगाल गॅझेट - पहिले भारतीय वृतपत्र प्रसिद्ध
  • कलेक्टर पदाची निर्मिती
  • महाभियोगाचा खटला चालविण्यात आलेला पहिला गव्हर्नर जनरल.
  • पहिले आंग्ल मराठा युद्ध (१७७५–८२)
  • दूसरे आंग्ल म्हैसूर युद्ध (१७८०–८४ )
  • पहिले रोहिला युद्ध १७७३–१७७४
  • दुसरा रोहिला उठाव १७७९
  • Experimentation on land settlements. (१७७२-five years settlement, changed to १ year in १७७६)
  • भगवतगीता चे इंग्रजीत भाषांतर [२]
ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनी
Sir John Macpherson सर जॉन मँकफेरसन

(acting)
(१७४ ५–१८२१)

Captain John Macpherson (1726 - 1792) by anonymous (circa 1772-1792).jpg १ फेब्रुवारी १७८५ १२ सप्टेंबर १७८६
लॉर्ड कॉर्नवॉलिस [३]

(१७३८–१८०५)

Lord Cornwallis.jpg १२ सप्टेंबर १७८६ २८ ऑक्टोबर १७९३ कॉर्नवॉलिस कोडची सुरुवात
  • Established lower courts and appellate courts
  • कायम धारा पद्धत बिहार आणि बंगाल प्रांतात सुरु केली. (इ.स. १७९३)
  • तिसरे म्हेसुर युद्ध
  • Introduction of Civil Services in India नागरी सेवेला सुरूवात
सर जॉन शोअर

(१७५१–१८३४ )

JohnShore.jpg २८ ऑक्टोबर १७९३ १८ मार्च १७९८
सर अल्युर्ड क्लार्क

(acting)
(१७४ ४ –१८३२)

Alured Clarke.jpg १८ मार्च १७९८ १८ मे १७९८
रिचर्ड वेलस्ली, पहिला मार्क्वेस वेलस्ली

The Earl of Mornington [४]
(१७६०–१८४ २)

Richard Wellesley 2.JPG १८ मे १७९८ ३० जुलै १८०५
  • तैनाती फौज धोरण
  • चौथे अंग्लो म्हैसूर युद्ध इ.स. १७९९
  • दुसरे अंग्लो मराठा युद्ध ( १८०३–०५ )
  • फोर्ट विल्यम कॉलेज कोलकाता
  • मद्रास प्रेसिडेंन्सीची स्थापना(निर्मिती) १८०१
लॉर्ड कॉर्नवॉलिस

(१७३८–१८०५)

Lord Cornwallis.jpg ३० जुलै १८०५ ५ ऑक्टोबर १८०५
सर जॉर्ज बार्लो

(acting)
(१७६२–१८४ ७)

Sir George Barlow, 1st Bt from NPG crop.jpg १० ऑक्टोबर १८०५ ३१ जुलै १८०७ * Sepoy mutiny at Vellore took place during his tenure
लॉर्ड मिंटो

(१७५१–१८१४ )

Gilbert Eliot, 1st Earl of Minto by James Atkinson.jpg ३१ जुलै १८०७ ४ ऑक्टोबर १८१३
  • १८१३ चा चार्टर अँक्ट
१० The Earl of Moira

[५] (१७५४ –१८२६)

Francis, 1st Marquess of Hastings (Earl of Moira).jpg ४ ऑक्टोबर १८१३ ९ जानेवारी १८२३
  • Ended the policy of Non-intervention
  • तिसरे आंग्ल मराठा युद्ध (१८१६-१८१८)
  • १८१६,Treaty of Sagauli
  • मुंबई(बॉम्बे) प्रेसिडेंन्सीची निर्मिती १८१८
  • मद्रास प्रांतात रयतवारीला सुरूवात
  • महालवारी पद्धत मध्य भारत, पंजाब, आणि पश्चिम उत्तर प्रदेशात सुरूवात
११ जॉन ॲडम

(acting)
(१७७९–१८२५)

Flag of the British East India Company (1801).svg ९ जानेवारी १८२३ १ ऑगस्ट १८२३
१२ The Lord Amherst[६]

(१७७३–१८५७)

Sir Thomas Lawrence - Lord Amherst - Google Art Project.jpg १ ऑगस्ट १८२३ १३ मार्च १८२८
  • First Anglo-Burmese War पहिले अँग्लो बर्मा युद्ध ( १८२४ –२६ )
  • Treaty of Yandabo, १८२६
१३ विल्यम बटरवर्थ बेली

(acting)
(१७८२–१८६०)

Flag of the British East India Company (1801).svg १३ मार्च १८२८ ४ जुलै १८२८
भारताचे गव्हर्नर्स जनरल, १८३३–१८५८
१४ लॉर्ड विल्यम बेंटिंक

(१७७४ –१८३९)

Bentinck william.png ४ जुलै १८२८ २० मार्च १८३५
  • भारताचे पहिले गव्हर्नर जनरल
  • सती बंदी कायदा बंगाल प्रांतात, १८२९
  • चार्टर अँक्ट, इ.स. १८३३
  • सेंट हेलेना अँक्ट इ.स. १८३३
  • इंग्रजी शिक्षण कायदा इ.स. १८३५
  • वैद्यकीय महाविद्यालय व रूग्णालय कोलकाता
ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनी
१५ सर चार्ल्स मेटकाफ

(acting)
(१७८५–१८४ ६)

Charles Theophilus Metcalfe, 1st Baron Metcalfe by George Chinnery.jpg २० मार्च १८३५ ४ मार्च १८३६
१६ लॉर्ड अॉकलंड[७]

(१७८४ –१८४ ९)

George Eden, 1st Earl of Auckland.png ४ मार्च १८३६ २८ फेब्रुवारी १८४२
१७ The Lord Ellenborough लॉर्ड एलनबरो

(१७९०–१८७१)

1stEarlOfEllenborough.jpg २८ फेब्रुवारी १८४२ जून १८४४
१८ William Wilberforce Bird विल्यम वेल्बरफोर्स बर्ड

(acting)
(१७८४ –१८५७)

Flag of the British East India Company (1801).svg जून १८४४ २३ जुलै १८४४
१९ लॉर्ड हार्डिंग[८]

(१७८५–१८५६)

Henryhardinge.jpg २३ जुलै १८४४ १२ जानेवारी १८४८
    • पहिले आंग्लो शिख युद्ध (१८४५–४६)
    • दुसरे अँग्लो शिख युद्ध (१८४८–४९)
    • लाहोर समझोता
२० लॉर्ड डलहौसी [९]

(१८१२–१८६०)

Dalhousie.jpg १२ जानेवारी १८४८ २८ फेब्रुवारी १८५६
  • Doctrine of Lapse
  • चार्लस वूडचा खलीता
  • Second Anglo-Burmese War दूसरे आंग्ल बर्मा युद्ध ( १८५२ )
  • मुंबई ठाणे पहिली रेल्वे धावली
  • पोस्ट अॉफिस कायदा इ.स. १८५४
  • हिंदू विधवा पुनर्विवाह कायदा इ.स. १८५६
  • Established Public Works Department
  • रूरकी येथे अभियांत्रिकी महाविद्यालय स्थापना
गव्हर्नर जनरल आणि भारतातील व्हाईसरॉय, १८५८–१९४७
२१ लॉर्ड कँनिंग[१०]

(१८१२–१८६२)

Lord Viscount Canning.jpg २८ फेब्रुवारी १८५६ २१ मार्च १८६२
  • मुंबई कोलकाता आणि मद्रास विद्यापीठ स्थापन १८५७
  • १८५७ चा उठाव
  • भारत सरकारचा कायदा(गव्हमेंट अॉव्ह इंडिया अँक्ट), १८५८
  • हिंदू विधवा पुनर्विवाह कायदा इ.स.१८५६
व्हिक्टोरिया राणी
२२ The Earl of Elgin

(१८११–१८६३)

Elgin.png २१ मार्च १८६२ २० नोव्हेंबर १८६३
२३ सर रॉबर्ट नेपीअर

(acting)
(१८१०–१८९०)

Robert Napier, 1st Baron Napier of Magdala - Project Gutenberg eText 16528.jpg २१ नोव्हेंबर १८६३ २ डिसेंबर १८६३
२४ Sir William Denison

(acting)
(१८०४ –१८७१)

William Denison 2.jpg २ डिसेंबर १८६३ १२ जानेवारी १८६४
२५ सर जॉन लॉरेन्स, Bt

(१८११–१८७९)

SirJohnLawrence 16246.jpg १२ जानेवारी १८६४ १२ जानेवारी १८६९
२६ The Earl of Mayo

(१८२२–१८७२)

6th Earl of Mayo.jpg १२ जानेवारी १८६९ ८ फेब्रुवारी १८७२
  • Assassinated by a Pathan Sher Ali Afridi
२७ सर जॉन स्ट्रेची

(acting)
(१८२३–१९०७)

John and Richard Strachey.jpg ९ फेब्रुवारी १८७२ २३ फेब्रुवारी १८७२
२८ लॉर्ड नेपिअर

(acting)
(१८१९–१८९८)

FrancisNapier10thLordNapier.jpg २४ फेब्रुवारी १८७२ ३ मे १८७२
२९ लॉर्ड नॉर्थब्रूक

(१८२६–१९०४ )

1stEarlOfNorthbrooke.jpg ३ मे १८७२ १२ एप्रिल १८७६
३० लॉर्ड लिटन

(१८३१–१८९१)

Robert Bulwer-Lytton by Nadar.jpg १२ एप्रिल १८७६ ८ जून १८८०
३१ लॉर्ड रिपन

१८२७–१९०९)

George Robinson 1st Marquess of Ripon.jpg ८ जून १८८० १३ डिसेंबर १८८४
३२ लॉर्ड डफरिन

(१८२६–१९०२)

Young Lord Dufferin.jpg १३ डिसेंबर १८८४ १० डिसेंबर १८८८
  • भारतीय राष्ट्रीय कॉग्रेसची स्थापना
  • Third Anglo-Burmese War
३३ लॉर्ड लान्सडाऊन

(१८४ ५–१९२७)

Marquess of Lansdowne crop.jpg १० डिसेंबर १८८८ ११ ऑक्टोबर १८९४
३४ The Earl of Elgin

(१८४ ९–१९१७)

9thEarlOfElgin.jpg ११ ऑक्टोबर १८९४ ६ जानेवारी १८९९
३५ लॉर्ड कर्झन[१२]

(१८५९–१९२५)

George Curzon2.jpg ६ जानेवारी १८९९ १८ नोव्हेंबर १९०५
३६ लॉर्ड मिंटो

(१८४५–१९१४ )

Fourth Earl of Minto.jpg १८ नोव्हेंबर १९०५ २३ नोव्हेंबर १९११ एडवर्ड सातवे
३७ लॉर्ड हार्डिंग

(१८५८–१९४ ४ )

Charles Hardinge01 crop.jpg २३ नोव्हेंबर १९११ ४ एप्रिल १९१६ जॉर्ज पंचम
३८ लॉर्ड चेम्सफर्ड

(१८६८–१९३३)

1stViscountChelmsford.jpg ४ एप्रिल १९१६ २ एप्रिल १९२१
३९ लॉर्ड रीडिंग

(१८६०–१९३५)

Rufus Isaacs.jpg २ एप्रिल १९२१ ३ एप्रिल १९२६
४ ० लॉर्ड अर्विन

(१८८१–१९५९)

Lord Halifax 1937.jpg ३ एप्रिल १९२६ १८ एप्रिल १९३१
४ १ लॉर्ड विलिंग्डन

(१८६६–१९४१)

Freeman Freeman-Thomas by Henry Walter Barnett.jpg १८ एप्रिल १९३१ १८ एप्रिल १९३६
४ २ लॉर्ड लिनलिथगो

(१८८७–१९५२)

[ चित्र हवे ] १८ एप्रिल १९३६ १ ऑक्टोबर १९४ ३ एडवर्ड आठवा
४ ३ लॉर्ड वेव्हेल

(१८८३–१९५०)

Archibald Wavell2.jpg १ ऑक्टोबर १९४ ३ २१ फेब्रुवारी १९४ ७ जॉर्ज सहावा
४ ४ लॉर्ड माउंटबॅटन

(१९००–१९७९)

145x145अंश २१ फेब्रुवारी १९४७ १५ ऑगस्ट १९४७
स्वातंत्र्यत्तोर भारतातील गव्हर्नर जनरल, १९४७–१९५०
४ ४ लॉर्ड माउंटबॅटन[१३]

(१९००–१९७९)

145x145अंश १५ ऑगस्ट १९४७ २१ जून १९४८ जॉर्ज सहावा
४ ५ चक्रवर्ती राजगोपालाचारी

(१८७८–१९७२)

C Rajagopalachari 1944.jpg २१ जून १९४ ८ २६ जानेवारी १९५०

तळटीप[संपादन]

  1. ^ Imperial Gazetteer of India, Clarendon Press, Oxford, New Edition 1909, vol 4, p. 16.
  2. ^ {{{शीर्षक}}}. 
  3. ^ Created Marquess Cornwallis in 1792.
  4. ^ Created Marquess Wellesley in 1799.
  5. ^ Created Marquess of Hastings in 1816
  6. ^ Created Earl Amherst in 1826.
  7. ^ Created Earl of Auckland in 1839.
  8. ^ Created Viscount Hardinge in 1846.
  9. ^ Created Marquess of Dalhousie in 1849.
  10. ^ Created Earl Canning in 1859.
  11. ^ "What was the Arms Act 1878? - Quora". 
  12. ^ The Lord Ampthill was acting Governor-General in 1904
  13. ^ Created Earl Mountbatten of Burma on 28 ऑक्टोबर 1947.


वर्ग:भारताचे गव्हर्नर जनरल