मदनमोहन मालवीय

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
(मदन मोहन मालवीय या पानावरून पुनर्निर्देशित)
Jump to navigation Jump to search
मदनमोहन मालवीय
Madan Mohan Malaviya1.jpg
मदनमोहन मालवीयांचे तिकिटावरील चित्र
जन्म: डिसेंबर २५, इ.स. १८६१
अलाहाबाद
मृत्यू: नोव्हेंबर १२, इ.स. १९४६
वाराणसी
चळवळ: भारतीय स्वातंत्र्यलढा, हिंदू पुनरुत्थान
संघटना: बनारस हिंदू विद्यापीठ
पुरस्कार: भारतरत्न (२०१४)मरणोत्तर
धर्म: हिंदू
वडील: पंडित ब्रिजनाथ
आई: मूनादेवी

पंडित मदनमोहन मालवीय (डिसेंबर २५, इ.स. १८६१ - नोव्हेंबर १२, इ.स. १९४६) हे भारतीय स्वातंत्र्यसैनिकबनारस हिंदू विद्यापीठाचे संस्थापक होते.


Wiki letter w.svg
कृपया स्वत:च्या शब्दात परिच्छेद लेखन करून या लेखाचा / विभागाचा विस्तार करण्यास मदत करा.
अधिक माहितीसाठी या लेखाचे चर्चा पान, विस्तार कसा करावा? किंवा इतर विस्तार विनंत्या पाहा.

मालवीयांनी भारतीयांमध्ये आधुनिक शिक्षणाला चालना देण्यासाठी धडपड केली आणि शेवटी १ 16 १ in मध्ये वाराणसी येथे बनारस हिंदू विद्यापीठाची स्थापना केली, जे बी.एच.यू. अंतर्गत तयार करण्यात आले. कायदा, १ 15 १.. आशियातील सर्वात मोठे निवासी विद्यापीठ आणि जगातील सर्वात मोठे एक, कला, वाणिज्य, विज्ञान, अभियांत्रिकी, भाषिक, धार्मिक वैद्यकीय, कृषी, परफॉर्मिंग आर्ट्स, कायदा आणि तंत्रज्ञान या सर्व क्षेत्रातील सुमारे ,000०,००० विद्यार्थी आहेत. जगभर. १ – १ – -१3838 from दरम्यान ते बनारस हिंदू विद्यापीठाचे कुलगुरू होते.

भारतीय इंडेंटर सिस्टीम, विशेषत: कॅरिबियन देशांतून संपवण्याच्या भूमिकेबद्दलही त्यांची आठवण येते.  इंडो-कॅरिबियन लोकांना मदत करण्याच्या त्यांच्या प्रयत्नांची तुलना महात्मा गांधींनी भारतीय दक्षिण आफ्रिकेला मदत करण्याच्या प्रयत्नांशी केली.
मालवीय हे भारतातील स्काउटिंगच्या संस्थापकांपैकी एक होते. १ 190 ० in मध्ये त्यांनी अलाहाबादहून प्रसिद्ध झालेल्या इंग्रजी-वृत्तपत्र, इंग्रजी-वर्तमानपत्राची स्थापना केली. १ 24 २24 ते १ 6 from6 पर्यंत ते हिंदुस्तान टाईम्सचे अध्यक्षही होते. त्यांच्या प्रयत्नांमुळे १ 36 3636 मध्ये हिंदुस्तान दैनिक नावाची हिंदी आवृत्ती सुरू झाली. 
 त्यांच्या १33 व्या जयंती वर्धापन दिनानिमित्त २ 24 डिसेंबर २०१ on रोजी त्याला मरणोत्तर भारतरत्न, भारताचा सर्वोच्च नागरी पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले. 
  मालवीयांचा जन्म पंडित बैजनाथ आणि मुना देवी मालवीय यांच्या ब्राह्मण कुटुंबात 25 डिसेंबर 1861 रोजी अलाहाबाद, उत्तर-पश्चिम प्रांत, भारत येथे झाला. संस्कृत शिष्यवृत्तीसाठी प्रसिद्ध असलेले त्यांचे पूर्वज मूळचे सध्याचे मध्य प्रदेशातील मालवा (उज्जैन) येथील होते आणि म्हणूनच त्यांना मलावीय म्हणून ओळखले जाऊ लागले. त्यांचे मूळ आडनाव चतुर्वेदी होते. त्यांचे वडील संस्कृत शास्त्रातील एक विद्वान मनुष्य देखील होते आणि ते श्रीमद्भागवत पठण करीत असत.

मालवीय यांचे पारंपारिक शिक्षण दोन संस्कृत पाठशाळांमध्ये झाले आणि नंतर त्यांनी इंग्रजी शाळेत शिक्षण सुरू केले. मालावीयांनी आपले शिक्षण हरदेवाच्या धर्म ज्ञानोपदेश पाठशाळेत सुरू केले, जिथे त्यांनी आपले प्राथमिक शिक्षण पूर्ण केले आणि नंतर विद्या वर्दिनी सभा संचालित आणखी एक शाळा. त्यानंतर त्यांनी अलाहाबाद जिल्हा शाळा (अलाहाबाद जिल्हा शाळा) मध्ये प्रवेश केला आणि तिथे त्यांनी मकरंद या नावाने कविता लिहिण्यास सुरवात केली जे मासिके व मासिकांमध्ये प्रकाशित झाले.

मालवीय १ Alla79 in मध्ये मुयर सेंट्रल कॉलेजमधून आता अलाहाबाद विद्यापीठ म्हणून ओळखले जाते. हॅरिसन महाविद्यालयाच्या मुख्याध्यापकाने मालवीय यांना मासिक शिष्यवृत्ती दिली, ज्यांचे कुटुंब आर्थिक संकटात सापडले होते, आणि त्याला बी.ए. कलकत्ता विद्यापीठात.

त्यांना संस्कृतमध्ये एमए करावे असे असले, तरी त्यांच्या कौटुंबिक परिस्थितीमुळे हे होऊ दिले नाही आणि त्यांच्या वडिलांनी त्यांना भागवत वाचनाचा कौटुंबिक व्यवसाय घ्यावा अशी इच्छा होती, अशा प्रकारे जुलै १ 1884 in मध्ये मदन मोहन मालवीय यांनी शासकीय हायस्कूलमध्ये सहाय्यक मास्टर म्हणून आपल्या कारकीर्दीची सुरुवात केली. अलाहाबाद मध्ये.