गुरुपौर्णिमा

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
(गुरू पौर्णिमा या पानावरून पुनर्निर्देशित)
Jump to navigation Jump to search
विकिपीडियाचा दर्जा राखण्यासाठी या लेखास किंवा विभागास विकिकरणाची गरज आहे.
उपयुक्त विकिदुवे देऊन या लेखाचे विकिकरण करण्यास कृपया मदत करा.
गुरुपौर्णिमा 
Spiritual tradition
Shukracharya and Kacha.jpg
माध्यमे अपभारण करा
प्रकार सुट्टी
अधिकार नियंत्रण
Blue pencil.svg
Guru Purnima (it); গুরু পূর্ণিমা (bn); ગુરુ પૂર્ણિમા (gu); Гуру-пурнима (ru); गुरुपौर्णिमा (mr); ଗୁରୁ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା (or); Gurupūrnima (lt); गुरु पूर्णिमा (ne); Guru purnima (nn); ഗുരു പൂർണിമ (ml); Guru Purnima (nl); व्यासपूर्णिमा (sa); गुरू-पूर्णिमा (hi); గురుపౌర్ణమి (te); Guru Purnima (en); גורו פורנימה (he); ಗುರು ಪೂರ್ಣಿಮಾ (kn); குரு பூர்ணிமா (ta) Guru purnima (es); हिंदू धर्म का त्योहार (hi); હિંદુ ધર્મનો તહેવાર (gu); Spiritual tradition (en); Spiritual tradition (en); gedenkdag (nl) होली, गुरुपूर्णिमा (sa); गुरूपूर्णिमा, गुरू पूर्णिमा, गुरु पूर्णिमा, आषाढ़ पूर्णिमा (hi); ವ್ಯಾಸ ಪೂರ್ಣಿಮಾ (kn); गुरूपौर्णिमा, व्यासपौर्णिमा - गुरुपौर्णिमा (mr); గురుపూర్ణిమ, వ్యాస పౌర్ణమి, గురు పౌర్ణమి, గురు పూర్ణిమ (te); ഗുരുപൂർണ്ണിമ, ഗുരുപൂർണിമ, വ്യാസപൂർണ്ണിമ, Guru Purnima (ml); Вьяса-пурнима (ru)

आषाढ पौर्णिमेस गुरुपौर्णिमा[१] किंवा 'व्यासपौर्णिमा' असे म्हणतात.[२] या दिवशी व्यासपूजा करण्याची प्रथा आहे.[३]

महर्षी व्यास[संपादन]

महर्षि व्यास हे भारतीय संस्कृतीचे शिल्पकार आणि मूलाधार होत. भारतीय संस्कृतीची मूळ संकल्पना आणि पुढची जोपासना व्यासांनीच केली आहे.[४] व्यासांनी वेदांचे नीटपणे विभाजन आणि संपादन केले. पूर्वी वेद एकच होता, त्याचे चार भाग व्यासांनी केले. व्यासांनी महाभारत लिहिले महाभारत हा जगातील सर्वश्रेष्ठ व अलौकिक ग्रंथ! महाभारतात धर्मशास्त्र आहे, नीतिशास्त्र आहे, व्यवहारशास्त्र आहे आणि मानसशास्त्रही आहे. महाभारताची रचना करणारे व्यास त्या कथेशी फार जवळून संबंधित होते.[५] महान ऋषि पराशर यांच्या सहवासात मत्सगंधा नावाच्या कुमारिकेला पुत्रप्राप्ती झाली. त्यांनाच आपण वेदव्यास या नावाने ओळखतो. मत्सगंधा नावाची कुमारिका पुढे हस्तिनापुर राज्याचे राजा शंतनु यांची पत्नी झाली, त्यांनाच आपण देवी सत्यवती या नावाने ओळखतो. देवी सत्यवतीला कौमार्यावस्थेत झालेला पुत्र म्हणजे व्यास![६] पुढे सत्यवती हस्तिनापूरची राणी झाली.

हा पुत्र व्दैपायन नावाच्या बेटावर राहत त्यामुळे त्यांचे नाव कृष्ण व्दैपायन असे पडले. ऋषि पराशर यांचे पुत्र असल्यामुळे त्यांना पाराशर या नावाने सुद्धा ओळखले जाते=

अन्य[संपादन]

व्यासपूजन करण्याच्या जोडीने व्यक्तीला जीवनात मार्गदर्शन करणा-या विविध गुरुनाचे पूजन यादिवशी केले जाते.[७][८] शाळा, म्हाविद्याले यातील शिक्षक, आध्यात्मिक गुरु , कला-विद्या यात मार्गदर्शन करणारे शिक्षक यांच्याविषयी कृतज्ञता व्यक्त केली जाते.[९]

बाह्य दुवे[संपादन]


Wiki letter w.svg
कृपया स्वत:च्या शब्दात परिच्छेद लेखन करून या लेखाचा / विभागाचा विस्तार करण्यास मदत करा.
अधिक माहितीसाठी या लेखाचे चर्चा पान, विस्तार कसा करावा? किंवा इतर विस्तार विनंत्या पाहा.

संदर्भ[संपादन]

  1. ^ Jackson, Chris; Kozlowski, Frances (2013-08-21). Driven by the Divine: A Seven-Year Journey with Shivalinga Swamy and Vinnuacharya (en मजकूर). BalboaPress. आय.एस.बी.एन. 9781452578934. 
  2. ^ Ashram, Sant Shri Asharamji Bapu. Vyas Purnima: व्यास पूर्णिमा (hi मजकूर). Mahila Utthan Trust. 
  3. ^ Vāgha, Nirmalā Ha (1991). Amola ṭhevā, Hindū saṇa va sãskāra (mr मजकूर). Morayā Prakāśana. 
  4. ^ Khairakara, Di Mā (1981). Vyāsapraṇīta karmāce samājaśāstra (mr मजकूर). Bhāratīya Sãskr̥tī Pratishṭhāna. 
  5. ^ Pargaonkar, Vithal Shankar (1989). Āsvāda āṇi samīkshā (mr मजकूर). Pratimā Prakāśana. 
  6. ^ Jośī, Gajānana Nārāyaṇa (1994). Bhāratīya tattvajñānācā br̥had itihāsa: Veda, Upanishade, va bhautikavāda (mr मजकूर). Marāṭhī Tattvajñāna-Mahākośa Maṇḍaḷa yāñce karitā Śubhadā-Sārasvata Prakāśana. 
  7. ^ CHARRAN, SWAMI RAM (2012). Guru Initiation Puja Handbook (en मजकूर). Lulu.com. आय.एस.बी.एन. 9781105274947. 
  8. ^ Knapp, Stephen (2006-06-05). The Power of the Dharma: An Introduction to Hinduism and Vedic Culture (en मजकूर). iUniverse. आय.एस.बी.एन. 9780595837489. 
  9. ^ "गुरुपौर्णिमा". २७. ७. २०१८.