ताजमहाल

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
(ताज महाल या पानावरून पुनर्निर्देशित)
Jump to navigation Jump to search


ताज महाल
Taj Mahal Exterior.jpg
स्थान आग्रा, उत्तर प्रदेश, भारत
उंची ७३ मी (२४० फूट)
निर्मिती १६३२–५३[१]
वास्तुविशारद उस्ताद अहमद लाहुरी
वास्तुशैली मुघल स्थापत्य
दर्शन 7–8 million[२] (in 2014)
प्रकार सांस्कृतिक
कारण (i)
सूचीकरण 1983 (7th session)
नोंदणी क्रमांक 252
देश भारत
खंड आशिया

ताजमहाल (उर्दू: تاج محل) हे भारतातील आग्रा नगरात यमुनानदीकाठी असलेले एक स्मारक असून हे जगातील सात आश्चर्यांपैकी एक गणले जाते. ताजमहाल हा मोगल स्थापत्यकलेचा उत्कृष्ट नमुना आहे. त्याची आर्किटेक्चरल शैली पर्शियन, ओट्टोमन, भारतीय आणि इस्लामिक आर्किटेक्चरच्या घटकांची एक अनोखी संमिश्रता आहे. १९८३ मध्ये, ताजमहाल युनेस्कोच्या जागतिक वारसा स्थळ बनले. यासह, हे जागतिक वारसामध्ये प्राप्त झालेल्या सर्वोत्कृष्ट मानवी कार्यांपैकी एक म्हणून वर्णन केले गेले आहे. ताजमहाल हा देखील इस्लामिक आर्ट ऑफ इंडियाचा रत्नजडित घोषित करण्यात आला आहे. त्याचे पांढरे घुमट आणि टाइल संगमरवरीने आकारात झाकलेले आहेत, संरक्षित संगमरवरी ब्लॉक्स्च्या मोठ्या थरांनी बनविलेल्या इमारतींप्रमाणे बनविलेले नाहीत. मध्यभागी बांधलेले समाधी त्याच्या स्थापत्य श्रेष्ठतेमध्ये सौंदर्याचे संयोजन दर्शवते. ताजमहाल इमारत गटाचे वैशिष्ट्य म्हणजे ते पूर्णपणे सममितीय आहे. त्याचे बांधकाम वर्ष १६४८ मध्ये जवळजवळ पूर्ण झाले होते. उस्ताद अहमद लाहोरी हे बर्‍याचदा मुख्य डिझाइनर मानले जातात. मुगल बादशाहशहाजहान याने त्याच्या मुमताज महल या प्रिय पत्नीच्या मृत्युपश्चात तिच्या स्मृती प्रीत्यर्थ हे शुभ्र संगमरवरात स्मारक उभारले. ताज महालाचे बांधकाम इ.स. १६५३ मध्ये पूर्ण झाले. उस्ताद अहमद लाहौरी यांच्या मार्गदर्शनाखाली एकूण २०,००० कामगारांनी हे बांधकाम पूर्ण केले. ताज महाल ही वास्तू मुघल स्थापत्यशैलीचे एक उदाहरण आहे. युनेस्कोने ताज महाल या वास्तूला इ.स. १९८३ मध्ये जागतिक वारसा स्थळ म्हणून घोषित केले गेले. प्रतिवर्षी सुमारे तीस लक्ष (३०,००,०००) पर्यटक ताज महालाला भेट देतात !

वास्तु कला

मक़बरा

ताजमहालच्या मध्यभागी पांढर्‍या संगमरवरी टॉवर आहे जो चौकोनी पायावर बांधलेला आहे. ही एक सममितीय इमारत आहे, ज्यास इव्हान म्हणजे विशाल वक्र (कमानी) गेट आहे. या इमारतीच्या वर एक मोठा घुमटाकार सुशोभित केलेला आहे. बर्‍याच मोगल थडग्यांप्रमाणेच त्याचे मूळ घटकही पर्शियन मूळचे आहेत.

चित्रदालन

संदर्भ

  1. ^ Lesley A, Dutemple (2003). ताजमहाल. Lerner Publications Co. पान क्रमांक 32. आय.एस.बी.एन. 0-8225-4694-9. 7 February 2015 रोजी पाहिले. 
  2. ^ "Archaeological Survey of India Agra working on compiling visual archives on Taj Mahal". The Economic Times. 29 November 2015. 16 January 2016 रोजी पाहिले. 


बाह्य दुवे