अंदमान आणि निकोबार

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
(अंदमान या पानावरून पुनर्निर्देशित)
Jump to navigation Jump to search


Broom icon.svg
या लेखातील मजकूर मराठी विकिपीडियाच्या विश्वकोशीय लेखनशैलीस अनुसरून नाही. आपण हा लेख तपासून याच्या पुनर्लेखनास मदत करू शकता.

नवीन सदस्यांना मार्गदर्शन
हा साचा अशुद्धलेखन, अविश्वकोशीय मजकूर अथवा मजकुरात अविश्वकोशीय लेखनशैली व विना-संदर्भ लेखन आढळल्यास वापरला जातो. कृपया या संबंधीची चर्चा चर्चापानावर पहावी.


अंदमान आणि निकोबार 
भारतातील केंद्रशासित प्रदेश
Wandoor Beach Andaman 4160169.JPG
 Seal of Andaman and Nicobar Islands.svg 
माध्यमे अपभारण करा
प्रकार केंद्रशासित प्रदेश
ह्याचा भाग दक्षिण भारत
स्थानभारत
राजधानी
अधिकृत भाषा
स्थापना
  • नोव्हेंबर १, इ.स. १९५६
लोकसंख्या
  • ३,५६,१५२ (इ.स. २००५)
क्षेत्र
  • ८,२४९ km²
अधिकृत संकेतस्थळ
११° ४०′ ४८″ N, ९२° ४६′ १२″ E
अधिकार नियंत्रण
Blue pencil.svg
Islas Andamán y Nicobar (es); Andaman- og Níkóbareyjar (is); انڈمان تٔ نِکوبار (ks); Kepulauan Andaman dan Nicobar (ms); আন্দামান বারো নিকোবর দ্বীপমালা (bpy); Андамански и Никобарски острови (bg); اینڈامین تے نیکوبار (pnb); 安達曼-尼科巴群島 (zh-hk); Andamany a Nikobary (sk); Андаманські і Нікобарські острови (uk); Ҷазираҳои Ондомон ва Некӯбор (tg); 安达曼-尼科巴群岛 (zh-cn); 안다만 니코바르 제도 (ko); আন্দামান আৰু নিকোবৰ দ্বীপপুঞ্জ (as); Andamanoj kaj Nikobaroj (eo); Андамани и Никобари (mk); Andamani i Nikobari (bs); अंडमान-निकोबार द्वीपसमूह (bho); আন্দামান ও নিকোবর দ্বীপপুঞ্জ (bn); Îles Andaman-et-Nicobar (fr); Kapuloan Andaman lan Nikobar (jv); Andamanski i Nikobarski otoci (hr); އަންޒަމާނާއި ނައްކަވާރު (dv); 安达曼-尼科巴群岛 (zh-my); अंदमान आणि निकोबार (mr); Quần đảo Andaman và Nicobar (vi); ადამანიშ დო ნიკობარიშ კოკეფი (xmf); Andaman- en Nicobar-eilande (af); Андамани и Никобари (sr); Andamanu un Nikobaru Salas (lv); Νησιά Άνταμαν και Νίκομπαρ (el); Андаманскія і Нікабарскія астравы (be-tarask); Andaman an Nicobar Islands (sco); Andaman gâe̤ng Nicobar Gùng-dō̤ (cdo); Andaman kap Nicobar Kûn-tó (nan); Andamanene og Nikobarene (nb); Andaman və Nikobar adaları (az); Andaman and Nicobar Islands (hif); Andamaanit ja Nikobaarit (fi); ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೊಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳು (kn); Illas Andaman e Nicobar (oc); Andaman and Nicobar Islands (en); جزر أندمان ونيكوبار (ar); Andaman ha Nicobar (br); Andamanerna och Nikobarerna (sv); ကပ္ပလီကျွန်း (my); 安達曼-尼科巴群島 (yue); Andamán- és Nikobár-szigetek (hu); અંદામાન અને નિકોબાર દ્વીપસમૂહ (gu); ଆଣ୍ଡମାନ ଓ ନିକୋବର ଦ୍ଵୀପପୁଞ୍ଜ (or); Andaman eta Nicobar uharteak (eu); Andamanen en Nicobaren (nl); Islles Andamán y Nicobar (ast); Illes Andaman i Nicobar (ca); Andaman ani Nicobar (gom-latn); Andamanen und Nikobaren (de); Андаман а Никобаран а гӀайренаш (ce); Андаманскія і Нікабарскія астравы (be); جزایر آندامان و نیکوبار (fa); 安达曼-尼科巴群岛 (zh); Andamanerne og Nicobarerne (da); अण्डमान र निकोबार द्वीप समूह (ne); アンダマン・ニコバル諸島 (ja); Andamany i Nikobary (pl); Kepulauan Andaman dan Nikobar (id); หมู่เกาะอันดามันและนิโคบาร์ (th); Andaman ve Nikobar adaları (tr); අන්දමන් සහ නිකොබාර් දූපත් (si); Андаман һәм Никобар утраулары (tt); अण्डमाननिकोबारद्वीपसमूहः (sa); अण्डमान और निकोबार द्वीपसमूह (hi); ᱟᱱᱰᱟᱢᱟᱱ ᱟᱨ ᱱᱤᱠᱚᱵᱚᱨ ᱯᱩᱧᱡᱤᱰᱷᱤᱯ (sat); ਅੰਡੇਮਾਨ ਅਤੇ ਨਿਕੋਬਾਰ ਦੀਪ ਸਮੂਹ (pa); Andamaanen an Nikobaaren (frr); Insulele Andaman și Nicobar (ro); Insulae Andamanenses et Nicobarenses (la); அந்தமான் நிக்கோபார் தீவுகள் (ta); Andamane e Nicobare (it); Andamanų ir Nikobarų salos (lt); Andamanski i Nikobarski Otoci (sh); Kapuropod-an han Andaman ngan Nicobar (war); 安達曼-尼科巴群島 (zh-mo); Andamany a Nikobary (cs); अन्डमान आर निकोबार द्वीपसमूह (mai); ანდამანის და ნიკობარის კუნძულები (ka); Андаманские и Никобарские острова (ru); Àwọn Erékùṣù Andaman àti Nicobar (yo); Andaman va Nikobar orollari (uz); Andamão e Nicobar (pt); अंदमान आनी निकोबार (gom); Andamanid ja Nicobarid (et); Андаман жана Никобар аралдары (ky); अंदमान व निकोबार द्वीप (new); Andamanski in Nikobarski otoki (sl); איי אנדמן וניקובר (he); Andamanøyane og Nikobarane (nn); అండమాన్ నికోబార్ దీవులు (te); Union Territory of Andaman and Nicobar Islands (ceb); Visiwa vya Andaman na Nicobar (sw); ആന്തമാൻ നിക്കോബാർ ദ്വീപുകൾ (ml); 安達曼-尼科巴群島 (zh-tw); अंदमान आनी निकोबार (gom-deva); آندامان و نیکوبار آدالاری (azb); جزائر انڈمان و نکوبار (ur); 安達曼-尼科巴群島 (zh-hant); Andaman e Nicobar (gl); میناڤە یا آندامان و نیکوٙبار (lrc); 安达曼-尼科巴群岛 (zh-hans); 安达曼-尼科巴群岛 (zh-sg) territorio dell'Unione indiano (it); ভারতের একটি কেন্দ্রশাসিত অঞ্চল (bn); territoire de l'Union indienne (fr); ભારતનો એક કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ (gu); भारतातील केंद्रशासित प्रदेश (mr); indisches Unionsterritorium im Golf von Bengalen (de); 印度的一个一级行政区 (zh); индијска савезна територија (sr); unionsterritorium i Indien bestående av två ögrupper i Bengaliska viken i Indiska oceanen (sv); indisk forbundsterritorium bestående av to øygrupper i Bengalbukta (nb); eilandengroep in de Golf van Bengalen, unieteritorium van India (nl); Indian union territory (en); קבוצת איים במפרץ בנגל (he); భారతదేశంలోని కేంద్రపాలిత ప్రాంతం (te); Intian liittovaltion alue (fi); ভাৰতৰ কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চল (as); إقليم إداري ومجموعة من الجزر في الهند (ar); India szövetségi területe (hu); இந்திய யூனியன் பிரதேசம் (ta) အန္ဒမန်ကျွန်း (my); Kepulauan Andaman dan Nikobar (ms); अन्डमान आर निकोबर द्विप (mai); منگالور, جزایر اندامان و نیکوبار (fa); 安達曼和尼科巴群島, 安達曼-尼科巴群島, 安達曼—尼科巴群島 (zh); Andaman og Nicobar Øer, Andaman and Nicobar Islands (da); Andaman ve Nicobar Adaları (tr); アンダマンニコバル諸島, アンダマン・ニコバル諸島連邦直轄地 (ja); Andaman and Nicobar Islands, Andamanerna och Nicobarerna, Nicobarerna, Andaman och Nicobar öarna, Nicobaröarna, Andamanerna, Andaman & Nicobar, Andaman and Nicobar, Andamanöarna, Nikobarerna (sv); איי אנדמן, איי ניקובר (he); Insulae Andamanae et Nicobarae (la); अंडमान और निकोबार द्वीप, अण्डमान् निकोबार् च द्वीपसूहः, अण्डमान् -निकोबार् -द्वीपौ (sa); अंदमान और निकोबार द्वीप समूह, अंडमान निकोबार, अंदमान और निकोबार द्वीप, अंडमान व नोकोबार द्वीप समूह, अंडमान निकोबार द्वीप, अंदमान निकोबार द्वीपसमूह, अंडमान व निकोबार द्वीप, अंडमान एवं निकोबार द्वीपसमूह, अंडमान व निकोबार द्वीपसमूह, अंडमान व निकोबार द्वीप समूह, अंडमान एवं निकोबार द्वीप समूह, अंडमान और निकोबार द्वीप समूह, अंडमान निकोबार द्वीप समूह, अण्डमान एवं निकोबार द्वीपसमूह, अंडमान और नोकोबार द्वीप समूह, अंडमान एवं निकोबार, अंदमान एवं निकोबार द्वीप समूह, अंडमान और निकोबार द्वीप, अंदमान एवं निकोबार द्वीपसमूह, अंडमान निओबार द्वीप, अण्डमान व निकोबार द्वीपसमूह, अंडमान निकोबार द्वीपसमूह (hi); అండమాను నికోబారు దీవులు, నికోబార్, అండమాన్, అండమాన్ మరియు నికోబార్ దీవులు (te); Andaman- ja Nicobarsaaret (fi); আন্দামান নিকোবৰ (as); Insuloj Andamanoj kaj Nikobaroj (eo); Andamanské ostrovy, Andamany a Nicobary, Andamanské a Nikobarské ostrovy (cs); அந்தமான் நிக்கோபர் தீவுகள், அந்தமான் நிகோபார், அந்தமான் நிகோபார் தீவுகள், அந்தமான், நிக்கோபார் தீவுகள், அந்தமான் மற்றும் நிக்கோபார் தீவுகள், அந்தமான் நிக்கோபார், அந்தமான் நிக்கோபர் (ta); अंडमान अउरी निकोबार दीपसमूह (bho); Îles Andaman et Nicobar, Andaman and Nicobar Islands, Andaman et nicobar, Andaman-et-Nicobar (fr); Andamani i Nikobari (hr); Andaman and Nicobar Islands, Andaman kap Nicobar Islands (nan); Andaman and Nicobar Islands (yo); Ilhas Andamão e Nicobar, Andaman e ilhas nicobar, Andaman e Nicobar, Ilhas Andaman e Nicobar (pt); ଆଣ୍ଡାମାନ ଓ ନିକୋବାର ଦ୍ବୀପପୁଞ୍ଜ, ଅଣ୍ଡମାନ ଓ ନିକୋବାର ଦ୍ଵୀପପୁଞ୍ଜ, ଆନ୍ଦାମାନ ଓ ନିକୋବାର ଦିପ, ଆନ୍ଦାମାନ ଓ ନିକୋବାର ଦ୍ବୀପ (or); Andaman and Nicobar Islands, Illes Andaman, Illes Nicobar, Andaman i Nicobar, Illes Andaman Nicobar (ca); Andaman and Nicobar Islands, Andamanu un Nikobāru Salas, Andamanu un Nikobaru salas (lv); Andamani i Nikobari, Andamanska i Nikobarska ostrva (sh); अण्डमान र निकोबार, अंडमान र निकोबार द्वीप समूह, अण्डमान एवं निकोबार द्वीप समूह (ne); Nikobarski otoki, Andamanski in Nicobarski otoki, Andamanski otoki (sl); ਅੰਡੇਮਾਨ ਨਿਕੋਬਾਰ ਦੀਪ ਸਮੂਹ (pa); Андаманскія і Нікабарскія выспы (be-tarask); Andaman and Nicobar Islands (sk); Andaman and Nicobar Islands (war); Andaman og Nicobar, Andaman- og Nikobar-øyane, Andaman og Nikobar, Andamanene og Nikobarene, Andamanane og Nikobarane (nn); Andaman og Nicobarøyene, Andamanene og Nicobarene, Andamanøyene og Nikobarane, Andaman- og Nicobarøyene (nb); Andaman- en Nicobareilanden, Andaman en Nicobar (nl); Andaman and Nicobar Islands, ആൻഡമാൻ നിക്കോബാർ ദ്വീപുകൾ, ആന്റമാൻ ആന്റ് നിക്കോബർ ദ്വീപുകൾ, Andaman & Nicobar Islands, ആൻഡമാൻ നിക്കോബാർ, ആന്തമാൻ നിക്കോബാർ (ml); Kepulauan Nikobar dan Andaman, Pulau Andaman dan Nikobar, Kepulauan Andaman dan Nicobar, Andaman dan Nicobar (id); ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್, ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳು, ಅಂಡಮಾನ್, ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೊಬಾರ್, ಅಂಡ‌ಮಾನ್ ಮ‌ತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪ‌ಗ‌ಳು (kn); Insulele Andaman şi Nicobar (ro); Andamán y Nicobar, Islas Andaman y Nicobar, Andaman y Nicobar (es); جزر أندامان ونيكوبار (ar); अंदमान, अंदमान आणि निकोबार द्वीपसमुह, अंदमान आणि निकोबार द्विपसमूह, अंदमान आणि निकोबार द्वीपसमूह, अंदमान आणि निकोबार बेटे, अंदमान आणि निकोबार द्वीप समूह, अंदमान निकोबार (mr); Neudänemark, Andaman and Nicobar Islands, Neu-Dänemark (de)
  ?अंदमान आणि
निकोबार द्वीपसमूह

भारत
—  केंद्रशासित प्रदेश  —
{{#coordinates:}}:एकाधिक प्राथमिक खूणपताका प्रति पान घेऊ शकत नाही.

११° ४०′ ४८″ N, ९२° ४६′ १२″ E

गुणक: 11°41′N 92°46′E / 11.68°N 92.77°E / 11.68; 92.77
प्रमाणवेळ भाप्रवे (यूटीसी+५:३०)
क्षेत्रफळ ८,२४९ चौ. किमी
राजधानी पोर्ट ब्लेअर
मोठे शहर पोर्ट ब्लेअर
जिल्हे
लोकसंख्या
घनता
३,५६,१५२1 (३२) (इ.स. २००१)
• ४३/किमी
भाषा निकोबारी भाषा, बंगाली भाषा, इंग्रजी भाषा, हिंदी भाषा,तमिळ भाषा, मल्याळम भाषा, तेलुगू भाषा
लेफ्टनंट गव्हर्नर लेफ्टनंट जनरल भूपिंदर सिंग
स्थापित जानेवारी ११ इ.स. १९५६
आयएसओ संक्षिप्त नाव IN-AN
संकेतस्थळ: tourism.andaman.nic.in/
1लोकसंख्या भारतातील २००१ ची जनगणनेनुसार.

गुणक: 11°41′N 92°46′E / 11.68°N 92.77°E / 11.68; 92.77 अंदमान आणि निकोबार द्वीपसमूह हा भारताच्या आग्नेयेस असलेला एक केंद्रशासित प्रदेश आहे. अंदमान बेटावरील पोर्ट ब्लेअर शहर हे अंदमान आणि निकोबार बेटाची राजधानी आहे. या बेटाचे क्षेत्रफळ ८,२४९ चौ.किमी आहे. अंदमान आणि निकोबारची लोकसंख्या ३,७९,९४४ एवढी आहे. निकोबारी भाषाबंगाली भाषा या येथील प्रमुख भाषा आहेत. अंदमान आणि निकोबार बेटाची साक्षरता ८६.२७ टक्के आहे. तांदूळ, चिकूअननस ही येथील प्रमुख पिके आहेत. या बेटांवर दगडी कोळसा, तांबेगंधक ही खनिजे मोठ्या प्रमाणात आढळतात. निकोबार बेटावरील इंदिरा पॉइंट हे भारताच्या सरहद्दीचे शेवटचे टोक आहे.

नाव आणि इतिहास[संपादन]

‘अंदमान’ हे नाव रामायणातील ‘हनुमान’ या नावावरून पडल्याचे सांगितले जाते. (हनुमान – हन्दुमान – अन्दुमान -अंदमान).[ संदर्भ हवा ] तर अंदमान हे नाव तेथील ग्रेट अंदमानी या तेथील मूलनिवासी जमाती जमातीवरून पडलेले आहे. ‘निकोबार’चे मूळ तमिळ नाव नक्कवरम (अर्थ- नग्न लोकांचा प्रदेश) असे आहे. राजेंद्र चोल (इ.स. १०१४ ते इ.स. १०४२) हा तमिळनाडूच्या प्रसिद्ध चोल राजघराण्यातील एक पराक्रमी राजा होऊन गेला. त्याने अंदमान-निकोबार द्वीपसमूहाचा ताबा घेऊन, सुमात्रा (इंडोनेशिया)च्या श्रीविजय साम्राज्याविरुद्ध लढण्यासाठी तिथे आपला कायमस्वरूपी आरमारी तळ स्थापन केला. त्या बेटांना त्या काळी तिनमत्तिवू असे संबोधले जाई. चोल राजवंशाच्या आमदानीत निकोबार बेटांचे नाव नक्कवरम असल्याचे तंजावरच्या इ.स. १०५०च्या शिलालेखांवरूनही स्पष्ट होते. इसवी सनाच्या बाराव्या-तेराव्या शतकातील प्रसिद्ध जगप्रवासी मार्को पोलो यानेही आपल्या प्रवास वर्णनांत या बेटांचा उल्लेख ‘नेकुवेरन’ (Necuveran) असा केलेला आढळतो.

काळे पाणी[संपादन]

अंदमान-निकोबारची हवा दमट असल्याने एकेकाळी रोगट होती. त्यामुळे जन्मठेप झालेल्या कैद्याला जेव्हा अंदमानला पाठवण्यात येई तेव्हा त्याला काळ्या पाण्याची शिक्षा झाली असे म्हणत. सावरकरांच्या कमला काव्याची निर्माण या ठिकाणच्या सेलुलर जेलमध्ये केली. कोणतेही लेखन साहित्य नसताना ही निर्मिती केली गेली होती.

जिल्हे[संपादन]

अंदमान-निकोबारमध्ये एकूण दोन जिल्हे आहेत.
१. .अंदमान
२. .निकोबार

द्वीपसमुहातील बेटांची नावे[संपादन]

या समुहात असलेले रोझ बेट आता नेताजी सुभाषचंद्र बोस द्वीप या नावाने ओळखल्या जाईल. तसेच नील बेट हे शहीद द्वीप तर हॅवलॉक बेट हे स्वराज द्वीप म्हणून ओळखले जाईल.[१][२]

अंदमानवरील पुस्तके[संपादन]

  • अंडमान तथा निकोबार द्वीप समूह (हिंदी, बहादुर राम टमटा)
  • अंडमान निकोबार की लोक कथाएँ (हिंदी, बलराम आगरवाल)
  • अंतरंग : अंदमान निकोबार (केशर मेश्राम)
  • काळे पाणी (कादंबरी, लेखक वि.दा. सावरकर)
  • क्रांतितीर्थ (अंदमानचा सर्वस्पर्शी लेखाजोखा, लेखक मधु आडेलकर) : अंदमान बेटांचे नैसर्गिक रूप, भौगोलिक स्थान, तेथील सात आदिवासी जमाती आणि त्यांच्या वैशिष्ट्यपूर्ण जीवनपद्धती, एका अपघातानेच ब्रिटिशांना लागलेला अंदमानचा शोध, अंदमानला मिळालेली ‘काळेपाणी’ ही ओळख, भारतीय राजबंद्यांना या काळ्यापाण्यावर पाठवून ब्रिटिशांनी त्यांच्यावर केलेले अनन्वित अत्याचार, ‘खुले तुरुंग’, ‘सेल्युलर जेल’ यांची तपशीलवार माहिती ‘क्रांतितीर्थ’मध्ये दिलेली आहे. कोष्टकरूपाने मांडणी करून कोणता राजबंदी कोणत्या खटल्यासंदर्भात अंदमानात पाठवला गेला त्याची नावा-गावासह, जाती-पातीच्या उल्लेखांसह अगदी तारीख-वार, स्थळ-काळासकट नोंद केलेली आहे. यावरून हे समजते की १८५७च्या उठावापासून भारतीय स्वातंत्र्यप्राप्तीपर्यंतच्या प्रत्येक लढ्यात हिंदू-मुसलमान, ब्राह्मण-भिल्ल, उत्तर भारतीय-दक्षिण भारतीय, नबाब, कवी, पत्रकार, शिक्षक, कामगार असे सारेच हिंदुस्थानी सामील झाले होते.

पाच वेळा अंदमानचे अभ्यास दौरे, त्यांत अनेक बेटांवर प्रत्यक्ष जाऊन केलेले अवलोकन, व्यक्तिगत मुलाखती, संदर्भग्रंथांचा आधार, सेल्युलर जेलचे ‘दप्तर’, अन्य प्रकाशित माहिती अशा शक्य तेवढ्या उपलब्ध साधनांचा वापर करून संशोधकाची चिकाटी, इतिहासाचे भान जपत वयाच्या ८२व्या वर्षी आडेलकरांनी ‘क्रांतितीर्थ’ हे पुस्तक लिहिले आहे.

  • क्रांतितीर्थ अंदमान : अंदमानच्या बेटांची आणि तिथल्या जेलची माहिती देणारे पुस्तक (लेखक : श्रीकांत चौगुले; प्रकाशक : साहित्य सुगंध प्रकाशन, पुणे)
  • चलो चले अंण्डमान (हिंदी, प्रीति अगरवाल)
  • देवभूमी अंदमान (नितीन लाळे)
  • पाचूची बेटे - अंदमान निकोबार (शैला कामत)

अर्थव्यवस्था[संपादन]

कृषी

एकूण ४८,६७५ हेक्टर (१२०,२८० एकर) जमीन कृषी हेतूसाठी वापरली जाते. अन्नपदार्थ, अंदमान ग्रुप बेटांमध्ये मुख्यत्वे घेतले जाते, तर नारळ आणि अंडकोट हे निकोबार ग्रुप बेटांचे रोख पिके आहेत. रब्बी हंगामात डाळी, तेलबिया आणि भाजीपाला इत्यादी उत्पादन घेतले जाते. शेतकर्यांच्या मालकीच्या डोंगराळ प्रदेशात आंबा, सांता, संत्री, केळी, पपई, अननस आणि रूट पिक सारख्या विविध प्रकारचे फळ घेतले जातात. मटि, लवंग, जायफळ आणि दालचिनी यासारख्या मसाल्यांचा एक मल्टी-स्तरीय पीक पद्धती अंतर्गत उगवले जाते. या बेटांवर रबर, लाल तेल, हस्तरेखा, नॉन आणि काजू मर्यादित प्रमाणात वाढवले ​​जातात.

उद्योग

१,३७४ नोंदणीकृत लघु-स्तरीय, गाव आणि हस्तकला एकक आहेत. याशिवाय शेल आणि लाकूड हस्तकला एकक आहेत. चार मध्यम आकाराचे औद्योगिक एकक देखील आहेत. एसएसआय युनिट्स पॉलिथिन पिशव्या, पीव्हीसी कंड्यूट पाईप्स आणि फिटिंग्ज, पेंट्स व वार्निश, फायबर ग्लास आणि मिनी आट मिल्स, सॉफ्ट ड्रिंक आणि पेये इत्यादींच्या निर्मितीमध्ये गुंतलेली आहेत. लहान आकार आणि हस्तकला एकक शिंपले, बेकरी उत्पादनांमध्ये गुंतलेले आहेत. तांदूळ मिलिंग, फर्निचर बनविणे इ.

अंडमान आणि निकोबार बेटे इन्टिग्रेटेड डेव्हलपमेंट कॉर्पोरेशन पर्यटन, मत्स्यव्यवसाय, उद्योग आणि औद्योगिक वित्तपुरवठा क्षेत्रात विस्तारले आहेत. आणि अलायन्स एअर / जेट एअरवेजसाठी अधिकृत एजंट म्हणून कार्य केले आहे. बहुतेक निर्दोष व्हर्जिन समुद्रकिनारे आणि पाण्याचे चित्र काढल्यामुळे बेटे एक पर्यटन स्थळ बनले आहेत. [३]

पर्यटन

मुख्य लेख: अंडमान आणि निकोबार बेटे मधील पर्यटन

अंदमान आणि निकोबार बेटे परदेशी-समुद्रकिनारे आणि प्रवासी बेटे तसेच समान नामांकीत, स्नॉर्केलिंग आणि समुद्र-चालनासारख्या साहसी खेळांच्या अद्भुत संधींसह एक प्रमुख पर्यटन केंद्र विकसित होत आहेत. एनआयटीआय (नॅशनल इंस्टिट्यूट ऑफ ट्रान्सफॉर्मिंग इंडिया) अंतर्गत वेगवेगळ्या बेटांचे विकास करण्याची योजना अयोग चालू आहे. शासनाच्या सहभागासह लक्झरी रिसॉर्ट्स अवीस आयलँड, स्मिथ आयलँड आणि लाँग आयलंडमध्ये नियोजित आहेत. [४]

पोर्ट ब्लेअरमध्ये, मुख्य ठिकाणे म्हणजे सेल्युलर जेल, महात्मा गांधी मरीन नॅशनल पार्क, अंडमान वॉटर स्पोर्ट्स कॉम्प्लेक्स, चथम सॉ मिल, मिनी झू, कॉर्बिन्स कॉव्ह, चिडिया तापू, वंदूर बीच, फॉरेस्ट म्युझियम, अँथ्रोपॉलॉजिकल म्युझियम, फिशरीज म्युझियम, नवल संग्रहालय (सामुडिका), रॉस बेट आणि उत्तर बे बेट. पूर्वी भेट दिलेले वाइपर बेट आता प्रशासनाने बंद ठेवले आहे. रावळगर बीचसाठी नील आयलँड, स्किबा डायविंग / स्नॉर्कलिंग / समुद्र चालणे, सिंक बेट, सॅडल पीक, माउंट हॅरिएट आणि माड ज्वालामुखी अशा इतर ठिकाणी हवेलॉक बेट आहे. उत्तर अंडमान येथे स्थित दिगलीपूर देखील २०१८ मध्ये लोकप्रिय आहे आणि बरेच पर्यटक उत्तर अंदमान येथे देखील येऊ लागले आहेत. दक्षिणी गट (निकोबार बेटे) बहुतेक पर्यटकांना उपलब्ध नसतात.

ऊर्जा निर्मिती

जपानी साहाय्याने, दक्षिणी अंदमान द्वीपसमूह आता १५-मेगावॅट डिझेल पॉवर प्लांट असेल. चीनी तेल पुरवठासाठी एक रणनीतिकदृष्ट्या महत्त्वपूर्ण चोक पॉइंट - मालकाच्या जलसंध्याजवळील नागरी पायाभूत सुविधा मजबूत करण्यासाठी हे इंडो-जपानी रणनीतिक पुढाकार मानले जाते. [५] [६]

अंदमान पर्यटन स्थळे[संपादन]

अंदमान आणि निकोबारचे सील

संदर्भ[संपादन]

  1. ^ पीटीआय, पोर्टब्लेअर (३१-१२-२०१८). टेलिग्राफ इंडिया संकेतस्थळ "Modi renames Ross, Havelock and Neil islands in the Andamans". ३१-१२-२०१८ रोजी पाहिले. (इंग्रजी मजकूर)
  2. ^ ज़ी न्यूज़ डेस्क (३१-१२-२०१८). झी न्यूज इंडिया "अंडमान-निकोबार के 3 आइलैंड के नाम बदले जाएंगे, अब कहलाएंगे सुभाषचंद्र बोस, शहीद और स्वराज द्वीप". झी न्यूज. ३१-१२-२०१८ रोजी पाहिले.  (हिंदी मजकूर)
  3. ^ "Backpacking in the Andaman and Nicobar Islands, Portblair, beaches,". web.archive.org. 2012-12-21. 2019-01-30 रोजी पाहिले. 
  4. ^ "Holistic Development of Islands for Islanders' Benefits | NITI Aayog, (National Institution for Transforming India), Government of India". niti.gov.in. 2019-01-30 रोजी पाहिले. 
  5. ^ Barry, Ellen (2016-03-13). "India collaborates with Japan on Andamans project". The Hindu (en-IN मजकूर). ISSN 0971-751X. 2019-01-30 रोजी पाहिले. 
  6. ^ "These 8 narrow chokepoints are critical to the world's oil trade". Business Insider. 2019-01-30 रोजी पाहिले.