सूक्ष्मदर्शक

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
Jump to navigation Jump to search

सूक्ष्मदर्शक हे डोळ्यांना प्रत्यक्ष न दिसणारी सूक्ष्म वस्तू पाहण्याचे उपकरण आहे.विज्ञानाच्या अनेक शोधांमध्ये सूक्ष्मदर्शकाने अतिशय महत्वाची भूमिका बजावली आहे. सूक्ष्मदर्शकाचा शोध ही एक मोठी उपलब्धी आहे.मायक्रोस्कोप (प्राचीन ग्रीक भाषेतील: μικρός, मिक्रस, "लहान" आणि σκοπεῖν, स्कोपेन, "दिसण्यासाठी" किंवा "पहा") असे एक साधन आहे जे उघड्या डोळ्यांनी पाहण्यासारखे खूप लहान आहे. मायक्रोस्कोपी असे साधन वापरुन छोट्या वस्तू आणि रचनांची तपासणी करण्याचे शास्त्र आहे. मायक्रोस्कोपिक म्हणजे सूक्ष्मदर्शकाद्वारे मदत केल्याशिवाय डोळ्यांसाठी अदृश्य.

सूक्ष्मदर्शक कंपाऊंड मायक्रोस्कोप (क्रॉप) .जेपीजी सूक्ष्मदर्शक वापर लहान नमुने निरीक्षण उल्लेखनीय प्रयोग पेशींचा शोध संबंधित वस्तू ऑप्टिकल मायक्रोस्कोप इलेक्ट्रॉन मायक्रोस्कोप मायक्रोस्कोपचे बरेच प्रकार आहेत आणि त्यांचे वेगवेगळ्या मार्गांनी गटबद्ध केले जाऊ शकते. एक मार्ग म्हणजे प्रतिमा तयार करण्यासाठी साधनांद्वारे नमुन्याशी कसा संवाद साधला जातो त्याचे वर्णन करणे, एकतर प्रकाश किंवा तुळई त्याच्या ऑप्टिकल पथातील नमुना पाठवून किंवा ओलांडून स्कॅन करून आणि नमुन्याच्या पृष्ठभागापासून थोडे अंतर वापरुन चौकशी सर्वात सामान्य मायक्रोस्कोप (आणि प्रथम शोध लावला जाणारा) ऑप्टिकल मायक्रोस्कोप आहे, जो प्रतिमा तयार करण्यासाठी नमुन्यामधून जाण्यासाठी प्रकाश वापरतो. मायक्रोस्कोपचे इतर प्रमुख प्रकार म्हणजे फ्लूरोसेंस मायक्रोस्कोप, इलेक्ट्रॉन मायक्रोस्कोप (ट्रांसमिशन इलेक्ट्रॉन मायक्रोस्कोप आणि स्कॅनिंग इलेक्ट्रॉन मायक्रोस्कोप दोन्ही) आणि स्कॅनिंग प्रोब मायक्रोस्कोपचे विविध प्रकार. [१]

सामग्री इतिहास


18 व्या शतकातील पॅरेसच्या मुसजे देस आर्ट्स आणि मॅटियर्समधील मायक्रोस्कोप पुढील माहितीः मायक्रोस्कोप तंत्रज्ञानाची वेळ आणि ऑप्टिकल मायक्रोस्कोप § इतिहास जरी लेन्ससारखे दिसणारे ऑब्जेक्ट्स 4000 वर्षांपूर्वीचे आहेत आणि तेथे पाण्याने भरलेल्या गोलाच्या ऑप्टिकल गुणधर्मांची ग्रीक माहिती आहे (बीसी 5 शतक) त्यानंतर ऑप्टिक्सवर अनेक शतके लिहिली गेली आहेत, साध्या मायक्रोस्कोपचा सर्वात मोठा उपयोग (चष्मा) पूर्वीचा आहे. 13 व्या शतकात चष्मा मध्ये लेन्सचा व्यापक वापर. [२] []] []] कंपाऊंड मायक्रोस्कोपची सर्वात जुनी उदाहरणे, जी वास्तविक प्रतिमा पाहण्यासाठी डोळ्याच्या नमुन्याजवळील वस्तुनिष्ठ लेन्स एकत्र करतात, इ.स. 1620 च्या सुमारास युरोपमध्ये दिसू शकली. []] कित्येक वर्षांमध्ये बरेच दावे केले गेले असले तरी शोधकर्ता अज्ञात आहेत. १ the in ० मध्ये जकारियास जानसेन (त्याचा मुलगा यांनी केलेला दावा) आणि / किंवा जखac्या यांचे वडील हंस मार्टेन यांनी []] []] ह्यांचा शोध लावला होता अशा दाव्यांसह नेदरलँड्समधील अनेक नेत्रदीपक केंद्रांच्या भोवती फिरत होते. शेजारी आणि प्रतिस्पर्धी तमाशा निर्माता, हंस लिपर्शे (ज्याने 1608 मध्ये पहिल्या टेलिस्कोप पेटंटसाठी अर्ज केला होता), []] आणि दावा केला आहे की याचा शोध प्रवासी कॉर्नेलिस ड्रेबेल यांनी लावला ज्याची नोंद लंडनमध्ये १ 16१ in मध्ये झाली होती. []] [१०] गॅलीलियो गॅलीली (कधीकधी कंपाऊंड मायक्रोस्कोप शोधक म्हणूनही उद्धृत केले जाते) असे दिसते की 1610 नंतर तो लहान वस्तू पाहण्यासाठी आपला दुर्बिणीवर लक्ष केंद्रित करू शकेल आणि 1624 मध्ये रोममध्ये प्रदर्शित झालेल्या ड्रेबेलने बांधलेले कंपाऊंड माइक्रोस्कोप पाहिल्यानंतर त्याने स्वत: ची सुधारित आवृत्ती तयार केली. [11] [12] [13] जियोव्हानी फेबर यांनी कंपाऊंड मायक्रोस्कोप गॅलिलिओ या नावाच्या सूक्ष्मदर्शकाची रचना केली १ 16२25 [१ade] मध्ये गॅलेलिओने त्यास "ओक्किओलिनो" किंवा "लहान डोळा" म्हटले होते.

आधुनिक प्रकाश मायक्रोस्कोपचा उदय

कार्ल झीस दुर्बीण कंपाऊंड मायक्रोस्कोप, 1914 मायक्रोस्कोपच्या आधारावर सेंद्रिय ऊतकांच्या सूक्ष्म शरीर रचनाचे पहिले तपशीलवार वर्णन जीमबॅटिस्टा ओडिरेनाच्या ल'कोचियो डेला मस्का किंवा द फ्लाय आयमध्ये 1644 पर्यंत दिसून आले नाही. [१]]

इटली, नेदरलँड्स आणि इंग्लंडमधील जीवशास्त्रज्ञांनी जीवशास्त्र अभ्यासण्यासाठी त्यांचा वापर करण्यास सुरवात केली तेव्हा सूक्ष्मदर्शक ही 1660 आणि 1670 च्या दशकापर्यंत मुख्यत्वे नवीनता होती. इटालियन शास्त्रज्ञ मार्सेलो मालपीगी, ज्याला जीवशास्त्रातील काही इतिहासकारांनी हिस्टोलॉजीचा जनक म्हटले आहे, त्यांनी फुफ्फुसांपासून जैविक रचनांचे विश्लेषण सुरू केले. रॉबर्ट हूकेच्या मायक्रोग्राफियावर मोठ्या प्रमाणात प्रभाव पडला, मुख्यत्वे त्याच्या प्रभावी चित्रणामुळे. एंटोनी व्हॅन लीयूवेनहोक यांचे महत्त्वपूर्ण योगदान आहे ज्यांनी एका साध्या एकल लेन्स मायक्रोस्कोपचा वापर करून 300 पट मोठे केले. त्याने दोन मेटल प्लेट्समधील छिद्रांच्या मध्यभागी एक लहान लहान काचेच्या बॉलचे सँडविच केलेले, आणि नमुना माउंट करण्यासाठी समायोजित-दर-स्क्रू सुईने जोडली. [१]] त्यानंतर, व्हॅन लीयूवेनहोक यांनी लाल रक्तपेशी (जॅन स्वामर्डम नंतर) आणि शुक्राणूजन्य शोधून काढले आणि जैविक अल्ट्रास्ट्रक्चर पाहण्यासाठी मायक्रोस्कोपच्या वापरास लोकप्रिय करण्यास मदत केली. October ऑक्टोबर १767676 रोजी, व्हॅन लीयूवेनहोक यांनी सूक्ष्मजीवांचा शोध नोंदविला. [१]]

प्रकाश सूक्ष्मदर्शकाची कार्यक्षमता नमुन्यावरील प्रकाशावर लक्ष केंद्रित करण्यासाठी कंडेन्सर लेन्स सिस्टमच्या गुणवत्तेवर आणि योग्य वापरावर अवलंबून असते आणि नमुना पासून प्रकाश हस्तगत करण्यासाठी प्रतिमा बनवते. []] 19 व्या शतकाच्या उत्तरार्धापासून अगदी 20 व्या शतकाच्या सुरूवातीच्या काळापर्यंत या तत्त्वाचे पूर्णपणे कौतुक केले गेले आणि विकसित होईपर्यंत आणि विद्युत् दिवे प्रकाश स्रोत म्हणून उपलब्ध होईपर्यंत प्रारंभिक साधने मर्यादित होती. १9 3 August च्या ऑगस्टमध्ये कोलर यांनी नमुना प्रदीप्तिचे प्रमुख तत्व विकसित केले, कॅलर प्रदीप्ति, जे प्रकाश सूक्ष्मदर्शकासाठी रिझोल्यूशनच्या सैद्धांतिक मर्यादा मिळविण्यास केंद्रस्थानी आहे. नमुना प्रदीप्तिची ही पद्धत अगदी प्रकाश तयार करते आणि नमुने प्रकाशित करण्याच्या सुरुवातीच्या तंत्राद्वारे लादलेल्या मर्यादित कॉन्ट्रास्ट आणि निराकरणावर मात करते. फर

शोध[संपादन]


Broom icon.svg
या लेखातील मजकूर मराठी विकिपीडियाच्या विश्वकोशीय लेखनशैलीस अनुसरून नाही. आपण हा लेख तपासून याच्या पुनर्लेखनास मदत करू शकता.

नवीन सदस्यांना मार्गदर्शन
हा साचा अशुद्धलेखन, अविश्वकोशीय मजकूर अथवा मजकुरात अविश्वकोशीय लेखनशैली व विना-संदर्भ लेखन आढळल्यास वापरला जातो. कृपया या संबंधीची चर्चा चर्चापानावर पहावी.


झकॅरिया जेनसन आणि पहिले मिश्रित सूक्ष्मदर्शकयंत्र. नंतर, 1590 च्या दशकात दोन डच दृश्याचे निर्माते झकारियास जेनसेन आणि त्यांचे वडील हंस यांनी या लेन्सचा प्रयोग सुरू केला. त्यांनी एक ट्यूब मध्ये अनेक लेन्स ठेवले आणि एक फार महत्वाचा शोध लावला.पण सूक्ष्मदर्शकाचा शोध लावला कोण अस्पष्ट आहे. काही इतिहासकारांच्या म्हणण्यानुसार हेन्स लिप्र्सहे हे टेलिस्कोपसाठी पहिले पेटंट भरण्यासाठी सर्वात प्रसिद्ध आहे. अन्य पुरावे हान्स आणि झकरियास जेनसेन यांच्याकडे आहेत, जे लीपर्सशी या शहरात राहणा-या तमाम निर्मात्यांचे पिता-पुत्र आहेत.

चित्र दालन[संपादन]

सूक्ष्मदर्शकाचे सुटे भाग[संपादन]

संदर्भ[संपादन]


बाह्य दुवे[संपादन]