बाष्पीभवन

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
Jump to navigation Jump to search
या आकृतीमध्ये वेगवेगळ्या टप्पे संक्रमणाचे नाव दर्शविले आहे.

उष्णतेमुळे पाण्याची वाफ होणे या प्रक्रियेला बाष्पीभवन असे म्हणतात.

घटक किंवा कंपाऊंडची बाष्पीकरण म्हणजे द्रव टप्प्यापासून वाफ एक चरण संक्रमण आहे. बाष्पीकरण दोन प्रकारचे असते: बाष्पीभवन आणि उकळणे. बाष्पीभवन एक पृष्ठभागावर होणारी क्रिया आहे आणि उकळणे ही क्रिया घटकात सर्वत्र होत असते.

बाष्पीकरण हे द्रव टप्प्यापासून वाफेपर्यंतचे एक चरण संक्रमण आहे जे उष्मांक तापमानाच्या जवळ दिलेल्या दबावाने तापमानात येते. बाष्पीभवन केवळ तेव्हाच होते जेव्हा एखाद्या पदार्थाच्या वाफेचे आंशिक दाब संतुलित संतुलनास वाफ दाबापेक्षा कमी असते.

बाष्पीभवन हे फक्त द्रवाच्या वरील भागावर होते. उकळने या प्रकिएपेक्षा बाष्पीभवन हे मूलभूत तत्व मुले वेगळे आहे , उकळण्याची प्रकिया द्रवाच्या सर्व भागात होते , तर बाष्पीभवन हे फक्त वरील भागावर होते.

ऊत्कलन बिन्दु[संपादन]

जर द्रव्य उत्कलन बिन्दुच्या वर गेले तरच त्याचे बाष्पीभवन होण्यास सुरुवात होते. ज्या तापमानास दिलेल्या पदार्थाचे द्रवावस्थेतून वायू अवस्थेत रुपांतरण होते, त्या तापमानास त्या पदार्थाचा "'क्वथनबिंदू"' असे म्हणतात. यालाच उत्कलनांक अथवा उत्कलनबिंदू म्हणूनही ओळखले जाते.

परिणामी घटक[संपादन]

तापमान[संपादन]

जेवढे तापमान जास्त असेल, तेवढे बाष्पीभवणाचे प्रमाण जास्त असते. कमी तापमानस कमी भाष्पीभवन होते.

आकारमान[संपादन]

द्रव्याचे आकारमान जेवढे अधिक, तेवढा द्रव्याचा बाष्पीभवनचा दर वाढतो.


Wiki letter w.svg
कृपया स्वत:च्या शब्दात परिच्छेद लेखन करून या लेखाचा / विभागाचा विस्तार करण्यास मदत करा.
अधिक माहितीसाठी या लेखाचे चर्चा पान, विस्तार कसा करावा? किंवा इतर विस्तार विनंत्या पाहा.