रमाबाई पेशवे

रमा
रमा
वंश	भट (लग्न करून); जोशी (जन्माने)

श्री सती श्रीमंत रमाबाई साहेब पेशवे (पेशवीणबाई)
जन्म	१७५०;
मृत्यू	१७७२ (सती);
जोडीदार	माधवराव पेशवे पहिले

रमाबाई (१७५० - १७७२), माधवराव पेशवे पहिले यांच्या पत्नी होत्या. त्यांच्या वडिलांचे नाव शिवाजी बल्लाळ जोशी ^[१] होते. ते सोलापूरचे राहणारे होते.

चरित्र

रमाबाईंचा विवाह ९ डिसेंबर १७५८ रोजी पुण्यात थोरले माधवराव पेशवे यांच्याशी झाला. १७६६ ते १७६७ मध्ये कर्नाटक मोहिमेदरम्यान त्या माधवरावांच्या सोबत होत्या. त्या एक धार्मिक महिला होत्या. त्या श्रीवर्धन आणि हरिहरेश्वर येथे तीर्थयात्रेला जात असत.

माधवरावांची तब्येत अत्यंत गंभीर असताना १७७२ मध्ये त्या हरिहरेश्वरला गेल्या होत्या. त्यांनी नेहमीच माधवरावांसाठी उपवास-तापास केले. या जोडप्याला मुले नव्हती. ^[२]

त्या एक अत्यंत आध्यात्मिक आणि धार्मिक स्त्री व्यक्तिमत्त्व होत्या. त्यांनी कधीही सामाजिक किंवा राजकीय बाबींमध्ये हस्तक्षेप केला नाही. १८ नोव्हेंबर १७७२ रोजी, माधवरावांचे चिंतामणी, थेऊरच्या मंदिर परिसरात निधन झाले. हजारो नागरिकांनी घटनास्थळाला भेट दिली आणि त्यांच्या लाडक्या दिवंगत नेत्याला अंतिम श्रद्धांजली वाहिली. माधवरावांच्या मृत्यूनंतर रमाबाईंना सती करण्याची इच्छा व्यक्त केली. आनंदीबाई, राघोबा आणि नारायण राव यांच्यासह पेशवे कुटुंबाने त्यांना थांबवण्याचा प्रयत्न केला परंतु त्यांचा निर्धार ठाम होता. काही स्त्रोतांचा असा विश्वास आहे की त्यांनी माधवरावांना मृत्यूपूर्वी सती जाण्याची परवानगी मागितली होती. ^[३] भीमा नदीच्या काठावर माधवरावांवर अंत्यसंस्कार करण्यात आले जे मंदिरापासून अर्ध्या मैलावर होते. या महान नेत्याची आणि त्यांच्या प्रेमळ पत्नीची आठवण म्हणून आज या ठिकाणी दगडात कोरलेले एक छोटे स्मारक आहे. त्या एक महान व्यक्ती होत्या आणि सर्वांची काळजी घेणाऱ्या होत्या. त्यांच्या सासू गोपिकाबाई पेशव्यांनी त्यांना चांगली वागणूक दिली नव्हती.

आधारीत पुस्तके आणि मालिका

रमाबाई पेशवे यांचे पात्र रणजीत देसाई यांनी लिहिलेल्या स्वामी नावाच्या कादंबरीत निबंधित केलेले आहे ^[४]
१९८७ च्या टीव्ही मालिकेत अभिनेत्री मृणाल देव-कुलकर्णी यांनी दूरदर्शन वाहिनीवरील स्वामी नावाच्या दूरचित्रवाणी मालिकेत रमाबाईंची भूमिका साकारली ^[५]
१९९४ च्या द ग्रेट मराठा या हिंदी टीव्ही मालिकेत रमाबाईचे पात्र मधुरा देव यांनी साकारले होते.
स.न. २०१४ मध्ये रमा माधव चित्रपटात अभिनेत्री पर्णा पेठे यांनी रमाबाईची भूमिका साकारली ^[६]
सृष्टी पगारे यांनी २०१९ मधील मराठी टीव्ही मालिका स्वामीनी मध्ये रमाबाईची व्यक्तिरेखा साकारली . रेवती लेले यांनी प्रौढ रमाबाईंची भूमिका साकारली ^[७]

स्मारक

हे सुद्धा पहा

संदर्भ

↑ Gokhale, Balkrishna Govind (1988-01-01). Poona in the eighteenth century: an urban history (इंग्रजी भाषेत). Oxford University Press. 2014-07-05 रोजी मूळ पान पासून संग्रहित.
↑ Gazetteer of the Bombay Presidency: Poona (इंग्रजी भाषेत). Printed at the Government Central Press. 1885-01-01.
↑ Feldhaus, Anne (1996-03-21). Images of Women in Maharashtrian Literature and Religion (इंग्रजी भाषेत). SUNY Press. ISBN 9780791428382. 2018-03-24 रोजी मूळ पान पासून संग्रहित.
↑ "It is in my genes". द इंडियन एक्सप्रेस. 2014-06-20. 2016-03-06 रोजी मूळ पानापासून संग्रहित. 2016-05-07 रोजी पाहिले.
↑ "Making history with Mrinal Kulkarni | Sakal Times". www.sakaaltimes.com. 2016-05-04 रोजी मूळ पानापासून संग्रहित. 2016-05-07 रोजी पाहिले.
↑ "Amey Wagh supports Rama Madhav actors - टाइम्स ऑफ इंडिया". द टाइम्स ऑफ इंडिया. 2017-11-17 रोजी मूळ पानापासून संग्रहित. 2016-05-07 रोजी पाहिले.
↑ "'Swamini' cast: From Revati Lele to Srushti Pagare; list of all actors & characters". Republic World. 2021-01-05 रोजी पाहिले.

बाह्य दुवे

विकिमिडिया कॉमन्सवर Ramabai Peshwa शी संबंधित संचिका आहेत.

[1] Gokhale, Balkrishna Govind (1988-01-01). Poona in the eighteenth century: an urban history (इंग्रजी भाषेत). Oxford University Press. 2014-07-05 रोजी मूळ पान पासून संग्रहित.

[2] Gazetteer of the Bombay Presidency: Poona (इंग्रजी भाषेत). Printed at the Government Central Press. 1885-01-01.

[3] Feldhaus, Anne (1996-03-21). Images of Women in Maharashtrian Literature and Religion (इंग्रजी भाषेत). SUNY Press. ISBN 9780791428382. 2018-03-24 रोजी मूळ पान पासून संग्रहित.

[4] "It is in my genes". द इंडियन एक्सप्रेस. 2014-06-20. 2016-03-06 रोजी मूळ पानापासून संग्रहित. 2016-05-07 रोजी पाहिले.

[5] "Making history with Mrinal Kulkarni | Sakal Times". www.sakaaltimes.com. 2016-05-04 रोजी मूळ पानापासून संग्रहित. 2016-05-07 रोजी पाहिले.

[6] "Amey Wagh supports Rama Madhav actors - टाइम्स ऑफ इंडिया". द टाइम्स ऑफ इंडिया. 2017-11-17 रोजी मूळ पानापासून संग्रहित. 2016-05-07 रोजी पाहिले.

[7] "'Swamini' cast: From Revati Lele to Srushti Pagare; list of all actors & characters". Republic World. 2021-01-05 रोजी पाहिले.

[१]

[२]

[३]

[४]

[५]

[६]

[७]

ब च सं मराठा साम्राज्याचा इतिहास
राज्यकर्ते	शिवाजी महाराज संभाजीराजे राजारामराजे १ ले ताराबाई शाहूराजे १ ले
पेशवे	मोरोपंत त्र्यंबक पिंगळे बाळाजी विश्वनाथ थोरले बाजीराव नानासाहेब माधवराव नारायणराव रघुनाथराव सवाई माधवराव दुसरा बाजीराव नानासाहेब
अष्टप्रधानमंडळ	शिवकालीन अष्टप्रधानमंडळ रामचंद्रपंत अमात्य रामशास्त्री प्रभुणे
प्रमुख स्त्रिया	जिजाबाई राजे सईबाई सोयराबाई येसूबाई ताराबाई अहिल्याबाई होळकर मस्तानी
सेनापती	माणकोजी दहातोंडे नेताजी पालकर हंबीरराव मोहिते प्रतापराव गुजर संताजी घोरपडे धनाजी जाधव चंद्रसेन जाधव कान्होजी आंग्रे
इतर व्यक्ती	दादोजी कोंडदेव तानाजी मालुसरे बाजी पासलकर बाजी प्रभू देशपांडे मल्हारराव_होळकर महादजी शिंदे मुरारबाजी देशपांडे मानाजी पायगुडे मायनाक भंडारी बाजी पासलकर जिवा महाला
प्रमुख मोहिमा	सुरतेची पहिली लूट
लढाया	आष्टीची लढाई कोल्हापूरची लढाई पानिपतची तिसरी लढाई पावनखिंडीतील लढाई प्रतापगडाची लढाई राक्षसभुवनची लढाई वडगावची लढाई वसईची लढाई सिंहगडाची लढाई खर्ड्याची लढाई हडपसरची लढाई पालखेडची लढाई पहिले इंग्रज-मराठा युद्ध दुसरे इंग्रज-मराठा युद्ध तिसरे इंग्रज-मराठा युद्ध मराठे-दुराणी युद्ध
प्रमुख तह	पुरंदराचा तह सालबाईचा तह वसईचा तह
शत्रुपक्ष	आदिलशाही मोगल साम्राज्य दुराणी साम्राज्य ब्रिटिश साम्राज्य पोर्तुगीज साम्राज्य हैदराबाद संस्थान म्हैसूरचे राजतंत्र
शत्रू	औरंगजेब मिर्झाराजे जयसिंह अफझलखान शाहिस्तेखान सिद्दी जौहर खवासखान
प्रमुख किल्ले	रायरेश्वर पन्हाळा अजिंक्यतारा तोरणा पुरंदर किल्ला प्रतापगड राजगड लोहगड विजयदुर्ग विशाळगड शिवनेरी सज्जनगड सिंहगड हरिश्चंद्रगड रायगड जिंजीचा किल्ला
इतर	शिवराज्याभिषेक मराठे गारदी हुजूर दफ्तर जेम्स वेल्स (चित्रकार) तंजावरचे मराठा राज्य कालरेषा
नाणे	शिवराई होन मराठ्यांच्या टांकसाळी