Jump to content

लिओ झिलार्ड

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
लिओ झिलार्ड
मानव
लिंगपुरूष संपादन
नागरिकत्वहंगेरी, जर्मनी, अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने संपादन
स्थानिक भाषेतील नावSzilárd Leó संपादन
दिलेले नावLeo, Leó संपादन
आडनावSzilárd संपादन
जन्म तारीख११ फेब्रुवारी 1898 संपादन
जन्मस्थानबुडापेस्ट संपादन
मृत्यू तारीख३० मे 1964 संपादन
मृत्यूस्थानLa Jolla संपादन
मृत्युची पद्धतनैसर्गिक कारणे संपादन
मृत्युचे कारणहृदयाघात संपादन
चिरविश्रांतीस्थानFiume Road Graveyard संपादन
आईTekla Szilárd संपादन
वैवाहिक जोडीदारGertrud Weiss Szilard संपादन
मातृभाषाहंगेरियन भाषा संपादन
बोलण्याची वा लेखनाची भाषाइंग्लिश भाषा, हंगेरियन भाषा संपादन
लेखनाची भाषाइंग्लिश भाषा संपादन
नियोक्ताHumboldt-Universität zu Berlin, Technische Universitaet Berlin, कोलंबिया विद्यापीठ, शिकागो विद्यापीठ, Brandeis University संपादन
शिक्षण घेतलेली संस्थाBudapest University of Technology and Economics, Humboldt-Universität zu Berlin, Technische Universitaet Berlin संपादन
Doctoral advisorमाक्स फोन लाउअ, अल्बर्ट आइनस्टाइन संपादन
चे शिष्यमाक्स फोन लाउअ संपादन
Participant inमॅनहॅटन प्रकल्प संपादन
Archives atUC San Diego Library Special Collections & Archives संपादन
सदस्यताAmerican Academy of Arts and Sciences, American Physical Society, Emergency Committee of Atomic Scientists, National Academy of Sciences संपादन
पुरस्कारAtoms for Peace Award, Humanist of the Year, Albert Einstein Award, National Inventors Hall of Fame संपादन
नामांकने प्राप्तभौतिकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक, रसायनशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक संपादन
Interested inभौतिकशास्त्र संपादन

लिओ झिलार्ड तथा लिओ स्पित्झ (फेब्रुवारी ११, इ.स. १८९८ - मे ३०, इ.स. १९६४) हा हंगेरीत जन्मलेला भौतिकशास्त्रज्ञ होता. आधुनिक भौतिकशास्त्राच्या इतिहासात, विशेषतः अणू ऊर्जेच्या विकासात त्याचे योगदान अत्यंत महत्त्वाचे मानले जाते. १९३३ मध्ये त्याने अणू साखळी अभिक्रियेची (nuclear chain reaction) संकल्पना मांडली आणि १९३४ मध्ये त्याचे पेटंट मिळवले, ज्यामुळे अणूऊर्जेचा वापर आणि अण्वस्त्रांच्या निर्मितीचा पाया रचला गेला.[]

त्याने दुसऱ्या महायुद्धाच्या काळात मॅनहॅटन प्रकल्पात काम केले, परंतु अण्वस्त्रांच्या विनाशकारी क्षमतेची जाणीव झाल्यावर त्याने त्यांच्या वापराविरुद्ध आवाज उठवला आणि शांततेसाठी प्रयत्न केले. त्याने तयार केलेले झिलार्ड पिटीशन विज्ञानाच्या नैतिक जबाबदारीच्या इतिहासातील एक महत्त्वाचे दस्तावेज मानला जातो.[]

संदर्भ आणि नोंदी

[संपादन]
  1. "Leo Szilard". Atomic Heritage Foundation. 2026-06-04 रोजी पाहिले.
  2. Lanouette, William (1992). Genius in the Shadows: A Biography of Leo Szilard. University of Chicago Press. ISBN 978-0226468884.