तेलंगणामधील जिल्हे

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
Jump to navigation Jump to search
तेलंगणामधील जिल्हे
तेलंगणामधील जिल्ह्यांचे नकाशावरील स्थान
तेलंगणतील सुरुवातीचे १० जिल्हे

भारत देशाच्या तेलंगणा राज्यामध्ये एकूण ३३ जिल्हे आहेत. हे सर्व जिल्हे २०१४ सालापूर्वी आंध्र प्रदेश राज्याचा भाग होते.

इतिहास[संपादन]

हैदराबाद राज्याच्या तेलंगणा प्रदेशात १९४८ मध्ये ८ जिल्ह्यांचा समावेश होता, जेव्हा तो भारताच्या अधिराज्यात सामील झाला होता; ते हैदराबाद, महबूबनगर, मेदक, नलगोंडा, निजामाबाद, आदिलाबाद, करीमनगर आणि वरंगल जिल्हे आहेत.[१] १ ऑक्टोबर १९५३ रोजी वारंगल जिल्ह्याचे विभाजन करून खम्मम जिल्ह्याची निर्मिती करण्यात आली.[२] १ नोव्हेंबर १९५६ रोजी हैदराबाद राज्यातील तेलंगणा प्रदेश आणि आंध्राचे विलीनीकरण करून आंध्र प्रदेश राज्याची स्थापना झाली. प्रशासनाच्या सोयीसाठी भद्राचलम विभाग आणि अस्वराओपेट तालुका भाग गोदावरी जिल्ह्यांमधून खम्मम जिल्ह्यात विलीन करण्यात आले. हैदराबाद जिल्ह्याचे १५ ऑगस्ट १९७८ रोजी हैदराबाद शहरी जिल्हा आणि हैदराबाद ग्रामीण जिल्हा असे विभाजन करण्यात आले. हैदराबाद शहरी जिल्हा चारमिनार, गोलकोंडा, मुशिराबाद आणि सिकंदराबाद तालुक्यांद्वारे बनविला गेला आहे ज्यात फक्त हैदराबाद महानगरपालिकेचा क्षेत्र, सिकंदराबाद छावणी आणि उस्मानिया विद्यापीठ यांचा समावेश आहे. हैदराबाद ग्रामीण जिल्ह्याचे नंतर रंगारेड्डी जिल्हा असे नामकरण करण्यात आले. [३]

२०१४ मध्ये आंध्र प्रदेशातील १० जिल्हे वेगळे करून तेलंगणा हे नवीन राज्य तयार करण्यात आले. भद्राचलम विभागातील सात मंडळे पूर्व गोदावरी जिल्ह्याला परत देण्यात आली. ११ ऑक्टोबर २०१६ रोजी २१ नवीन जिल्हे निर्माण करण्यात आले, ज्यामुळे तेलंगणात ३१ जिल्हे बनले. १७ फेब्रुवारी २०१९ रोजी मुलुगु आणि नारायणपेट हे दोन नवीन जिल्हे निर्माण करण्यात आले आणि एकूण जिल्ह्यांची संख्या ३३ झाली.

यादी[संपादन]

तेलंगणामधील जिल्ह्याची यादी.

अनुक्रमांक जिल्हा मुख्यालय क्षेत्रफळ (किमी) लोकसंख्या
(२०११ची जनगणना)
मंडळे घनता (प्रती किमी) शहरी (%) साक्षरता (%) लिंग गुणोत्तर नकाशा
आदिलाबाद आदिलाबाद ४,१५३ ७,०८,९७२ १८ १७१ २३.६६ ६३.४६ ९८९

Adilabad in Telangana (India).svg

भद्राद्री कोठगुडम कोठगुडम ७,४८३ १०,८०,८५८ २३ १४४ ३१.७१ ६६.४ १,००८ Bhadradri Kothagudem in Telangana (India).svg
हनमकोंडा हनमकोंडा[४] १,३०९ १०,६९,२६१ १४ ८१७ ६८.५१ ७६.१७ ९९७ Warangal Urban in Telangana (India).svg
हैद्राबाद हैद्राबाद २१७ ३९,४३,३२३ १६ १८१७२ १०० ८३.२५ ९५४ Hyderabad in Telangana (India).svg
जगित्याल जगित्याल २,४१९ ९,८५,४१७ १८ ४०७ २२.४६ ६०.२६ १,०३६ Jagtial in Telangana (India).svg
जनगांव जनगांव २,१८८ ५,६६,३७६ १२ २५९ १२.६ ६१.४४ ९९७ Jangaon in Telangana (India).svg
जयशंकर भूपालपल्ली भूपालपल्ली २,२९३ ४,१६,७६३ ११ १८२ १३.७ ६१.९७ १,००९ Jayashankar Bhupalpally in Telangana (India).svg
जोगुलांबा गदवाल गदवाल २,९२८ ६,०९,९९० १२ २०८ १०.३६ ४९.८७ ९७२ Jogulamba Gadwal in Telangana (India).svg
कामारेड्डी कामारेड्डी ३,६६७ ९,७२,६२५ २२ २६५ १२.७१ ५६.५१ १,०३३ Kamareddy in Telangana (India).svg
१० करीमनगर करीमनगर २,१२८ १०,०५,७११ १६ ४७३ ३०.७२ ६९.१६ ९९३ Karimnagar in Telangana (India).svg
११ खम्मम खम्मम ४,३६१ १४,०१,६३९ २१ ३२१ २२.६ ६५.९५ १,००५ Khammam in Telangana (India).svg
१२ कुमुरम भीम आसिफाबाद आसिफाबाद ४,८७८ ५,१५,८१२ १५ १०६ १६.८६ ५६.७२ ९९८ Kumaram Bheem Asifabad in Telangana (India).svg
१३ महबूबाबाद महबूबाबाद २,८७७ ७,७४,५४९ १६ २६९ ९.८६ ५७.१३ ९९६ Mahabubabad in Telangana (India).svg
१४ महबूबनगर महबूबनगर २,७३८ ९,१९,९०३ १५ ३३६ ३७.२ ६३.३४ ९३४ Mahabubnagar in Telangana (India).svg
१५ मंचिर्याल मंचिर्याल ४,०१६ ८,०७,०३७ १८ २०१ ४३.८५ ६४.३५ ९७७ Mancherial in Telangana (India).svg
१६ मेदक मेदक २,७८६ ७,६७,४२८ २० २७५ ७.६७ ५६.१२ १,०२७ Medak in Telangana (India).svg
१७ मेडचल-मलकाजगिरी किसरा १,०८४ २४,६०,०९५ १५ २२६९ ९१.४ ८२.४८ ९५७ Medchal Malkajgiri in Telangana (India).svg
१८ मुलुगु मुलुगु ३,८८१ २,९४,६७१ ७६ ६३.५७ ९६८ Mulugu in Telangana (India).svg
१९ नलगोंडा नलगोंडा ७,१२२ १६,१८,४१६ ३१ २२७ २२.७६ ६३.७५ ९७८ Nagarkurnool in Telangana (India).svg
२० नारायणपेट नारायणपेट २३३६ ५,६६,८७४ ११ २४३ ११.१ ४९.९३ १००९ Narayanpet in Telangana (India).svg
२१ नागरकर्नूल नागरकर्नूल ६,९२४ ८,६१,७६६ २० १२४ १०.१९ ५४.३८ ९६८ Nalgonda in Telangana (India).svg
२२ निर्मल निर्मल ३,८४५ ७,०९,४१८ १९ १८५ २१.३८ ५७.७७ १,०४६ Nirmal in Telangana (India).svg
२३ निजामाबाद निजामाबाद ४,२८८ १५,७१,०२२ २९ ३६६ २९.५८ ६४.२५ १,०४४ Nizamabad in Telangana (India).svg
२४ पेद्दपल्ली पेद्दपल्ली २,२३६ ७,९५,३३२ १४ ३५६ ३८.२२ ६५.५२ ९९२ Peddapalli in Telangana (India).svg
२५ राजन्ना सिरिसिल्ला सिरिसिल्ला २,०१९ ५,५२,०३७ १३ २७३ २१.१७ ६२.७१ १,०१४ Rajanna Sircilla in Telangana (India).svg
२६ रंगारेड्डी हैद्राबाद[५] ५,०३१ २४,२६,२४३ २७ ४८२ ५७.७ ७१.८८ ९५० Ranga Reddy in Telangana (India).svg
२७ संगारेड्डी संगारेड्डी ४,४६४ १५,२७,६२८ २६ ३४२ ३४.६९ ६४.०८ ९६५ Sangareddy in Telangana (India).svg
२८ सिद्दिपेट सिद्दिपेट ३,६३२ १०,१२,०६५ २४ २७९ १३.७४ ६१.६१ १,००८ Siddipet in Telangana (India).svg
२९ सूर्यापेट सूर्यापेट ३,३७४ १०,९९,५६० २३ ३२६ १५.५६ ६४.११ ९९६ Suryapet in Telangana (India).svg
३० विकाराबाद विकाराबाद ३,३८६ ९,२७,१४० १८ २७४ १३.४८ ५७.९१ १,००१ Vikarabad in Telangana (India).svg
३१ वनपर्ति वनपर्ति २,१५२ ५,७७,७५८ १४ २६८ १५.९७ ५५.६७ ९६० Wanaparthy in Telangana (India).svg
३२ वरंगल वरंगल[४] १,७६६ ७,१८,५३७ १३ ४०७ ६.९९ ६१.२६ ९९४ Warangal Rural in Telangana (India).svg
३३ यदाद्रि भुवनगिरी भुवनगिरी ३,२५३ ७,३९,४४८ १६ २२७ १६.६६ ६५.५३ ९७३ Yadadri Bhuvanagiri in Telangana (India).svg
एकूण १,११,२३४ ३,५०,०३,६७४ ५८९ ३१५ ३८.८८ ६६.५४ ९८८

हे देखील पहा[संपादन]

संदर्भ[संपादन]

  1. ^ Hyderabad State (इंग्रजी भाषेत). Atlantic Publishers & Distri. 1937.
  2. ^ "Know Your Corporation". www.gwmc.gov.in. 2022-01-23 रोजी पाहिले.
  3. ^ "India Districts". www.statoids.com. 2022-01-23 रोजी पाहिले.
  4. ^ a b "KCR renames Warangal Urban Hanamkonda; Warangal Rural becomes Warangal". NewsMeter.
  5. ^ "Collectorate". Ranga Reddy district. 19 September 2021 रोजी पाहिले.