बिहारमधील जिल्हे
Appearance

भारताचे बिहार राज्य ९ प्रशासकीय विभागांत विभागले गेले आहे. सर्व विभागांत मिळून एकूण ३८ जिल्हे आहेत. २००१ मध्ये जहानाबाद जिल्ह्यामधून अरवल जिल्हा वेगळा झाला होता.[१]
पश्चिम चंपारणमधून वाल्मिकी नगर (बगाहा) आणि पाटणामधून बाढ हे नवीन जिल्हे निर्माण करण्याचा प्रस्ताव आहे.
विभाग
[संपादन]बिहार मधील ९ विभाग खालील प्रमाणे आहेत:
| क्र. | विभाग | मुख्यालय | जिल्हे संख्या | जिल्हे | लोकसंख्या (२००१) | क्षेत्रफळ (किमी²) | नकाशा |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| १ | पाटणा विभाग | पाटणा | ६ | भोजपुर, बक्सर, कैमुर, पाटणा, रोहतास, नालंदा | १,७७,३४,७३९ | १६,९६० | |
| २ | मगध विभाग | गया | ५ | अरवल, औरंगाबाद, गया, जहानाबाद, नवदा | १,०९,३१,०१८ | १२,३४५ | |
| ३ | सरन विभाग | छप्रा | ३ | सरन, शिवन, गोपालगंज | १,०८,१९,३११ | ६,८९३ | |
| ४ | तिरहुत विभाग | मुझफ्फरपुर | ६ | पूर्व चम्पारण, मुझफ्फरपुर, शिवहर, सीतामढी, वैशाली, पश्चिम चम्पारण | २,१३,५६,०४५ | १७,१४७ | |
| ५ | पूर्णिया विभाग | पूर्णिया | ४ | अरारिया, कटिहार, किशनगंज, पूर्णिया | १,०८,३८,५२५ | १०,००९ | |
| ६ | भागलपूर विभाग | भागलपूर | २ | बांका, भागलपुर | ५०,६१,५६५ | ५,५८९ | |
| ७ | दरभंगा विभाग | दरभंगा | ३ | दरभंगा, मधुबनी, समस्तीपुर | १,५६,५२,७९९ | ८,६८४ | |
| ८ | कोसी विभाग | सहर्सा | ३ | माधेपुरा , सहर्सा, सुपौल | ६१,२०,११७ | ५,८९९ | |
| ९ | मुंगेर विभाग | मुंगेर | ६ | बेगुसराई, जमुई, खगरिया, मुंगेर, लखीसराई, शेखपुरा | ६१,२०,११७ | ९,८६२ | |
जिल्ह्यांची यादी
[संपादन]| क्र. | संकेत | जिल्हा | प्रशासकीय केंद्र | लोकसंख्या (२००१ची गणना) | क्षेत्रफळ (किमी²) | घनता (प्रती किमी²) | नकाशा |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| १ | AW | अरवल | अरवल | ६,९९,००० | ६३७ | ९१८ | |
| २ | AR | अरारिया | अरारिया | २१,२४,८३१ | २,८२९ | ७५१ | |
| ३ | AU | औरंगाबाद | औरंगाबाद | २०,०४,९६० | ३,३०३ | ६०७ | |
| ४ | BA | बांका | बांका | १६,०८,७७८ | ३,०१८ | ५३३ | |
| ५ | BE | बेगुसराई | बेगुसराई | २३,४२,९८९ | १,९१७ | १,२२२ | |
| ६ | BG | भागलपुर | भागलपुर | २४,३०,३३१ | २,५६९ | ९४६ | |
| ७ | BJ | भोजपुर | अरा | २२,३३,४१५ | २,४७३ | ९०३ | |
| ८ | BU | बक्सर | बक्सर | १४,०३,४६२ | १,६२४ | ८६४ | |
| ९ | DA | दरभंगा | दरभंगा | ३२,८५,४७३ | २,२७८ | १,४४२ | |
| १० | EC | पूर्व चम्पारण | मोतीहारी | ३९,३३,६३६ | ३,९६९ | ९९१ | |
| ११ | GA | गया | गया | ३४,६४,९८३ | ४,९७८ | ६९६ | |
| १२ | GO | गोपालगंज | गोपालगंज | २१,४९,३४३ | २,०३३ | १,०५७ | |
| १३ | JA | जमुई | जमुई | १३,९७,४७४ | ३,०९९ | ४५१ | |
| १४ | JE | जहानाबाद | जहानाबाद | १५,११,४०६ | १,५६९ | ९६३ | |
| १५ | KH | खगरिया | खगरिया | १२,७६,६७७ | १,४८६ | ८५९ | |
| १६ | KI | किशनगंज | किशनगंज | १२,९४,०६३ | १,८८४ | ६८७ | |
| १७ | KM | कैमुर | भबुआ | १२,८४,५७५ | ३,३६३ | ३८२ | |
| १८ | KT | कटिहार | कटिहार | २३,८९,५३३ | ३,०५६ | ७८२ | |
| १९ | LA | लखीसराई | लखीसराई | ८,०१,१७३ | १,२२९ | ६५२ | |
| २० | MB | मधुबनी | मधुबनी | ३५,७०,६५१ | ३,५०१ | १,०२० | |
| २१ | MG | मुंगेर | मुंगेर | ११,३५,४९९ | १,४१९ | ८०० | |
| २२ | MP | माधेपुरा | माधेपुरा | १५,२४,५९६ | १,७८७ | ८५३ | |
| २३ | MZ | मुझफ्फरपुर | मुझफ्फरपुर | ३७,४३,८३६ | ३,१७३ | १,१८० | |
| २४ | NL | नालंदा | बिहार शरीफ | २३,६८,३२७ | २,३५४ | १,००६ | |
| २५ | NW | नवदा | नवदा | १८,०९,४२५ | २,४९२ | ७२६ | |
| २६ | PA | पाटणा | पाटणा | ४७,०९,८५१ | ३,२०२ | १,४७१ | |
| २७ | PU | पुर्णिया | पुर्णिया | २५,४०,७८८ | ३,२२८ | ७८७ | |
| २८ | RO | रोहतास | सुसाराम | २४,४८,७६२ | ३,८५० | ६३६ | |
| २९ | SH | सहर्सा | सहर्सा | १५,०६,४१८ | १,७०२ | ८८५ | |
| ३० | SM | समस्तीपुर | समस्तीपुर | ३४,१३,४१३ | २,९०५ | १,१७५ | |
| ३१ | SO | शिवहर | शिवहर | ५,१४,२८८ | ४४३ | १,१६१ | |
| ३२ | SP | शेखपुरा | शेखपुरा | ५,२५,१३७ | ६८९ | ७६२ | |
| ३३ | SR | सरन | छप्रा | ३२,५१,४७४ | २,६४१ | १,२३१ | |
| ३४ | ST | सीतामढी | सीतामढी | २६,६९,८८७ | २,१९९ | १,२१४ | |
| ३५ | SU | सुपौल | सुपौल | १७,४५,०६९ | २,४१० | ७२४ | |
| ३६ | SW | शिवन | शिवन | २७,०८,८४० | २,२१९ | १,२२१ | |
| ३७ | VA | वैशाली | हाजीपुर | २७,१२,३८९ | २,०३६ | १,३३२ | |
| ३८ | WC | पश्चिम चम्पारण | बेट्टिया | ३०,४३,०४४ | ५,२२९ | ५८२ | |
संदर्भ
[संपादन]- ↑ "Bihar Government Rules Out Creation of New Districts Ahead of Elections". Patna Press. 27 March 2025. 27 July 2026 रोजी पाहिले.