Jump to content

छत्तीसगढमधील जिल्हे

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
छत्तीसगढमधील विभाग व जिल्हे.

भारताच्या छत्तीसगढ राज्यात एकूण ३३ जिल्हे आहेत. मध्य प्रदेशमधून इ.स. २००० मध्ये छत्तीसगढ राज्य वेगळे करण्यात आले तेव्हा येथे १६ जिल्हे होते.[] २००७ साली २, तर २०१२ साली ९, २०१९ साली १ आणि २०२२ साली ५ नवे जिल्हे वेगळे करण्यात आले ज्यामुळे राज्यातील जिल्ह्यांची संख्या ३३ वर पोचली.

इतिहास

[संपादन]

१ नोव्हेंबर २००० रोजी, मध्य प्रदेशातून १६ जिल्हे वेगळे करून छत्तीसगड हे नवीन राज्य निर्माण करण्यात आले.[] ११ मे २००७ रोजी बिजापूर आणि नारायणपूर हे दोन नवीन जिल्हे निर्माण करण्यात आले. १ जानेवारी २०१२ रोजी छत्तीसगड सरकारने ९ नवीन जिल्ह्यांची घोषणा केली, ज्यामुळे एकूण जिल्ह्यांची संख्या २७ झाली; यामध्ये सुकमा, कोंडागाव, बालोद, बेमेतरा, बलोदा बाजार, गरियाबंद, मुंगेली, सूरजपूर आणि बलरामपूर या नवीन जिल्ह्यांचा समावेश होता.[]

१५ ऑगस्ट २०१९ रोजी छत्तीसगडच्या मुख्यमंत्र्यांनी छत्तीसगडच्या २८ व्या जिल्ह्याची, म्हणजेच गौरेला-पेंड्रा-मरवाहीची घोषणा केली आणि १० फेब्रुवारी २०२० रोजी या नवीन जिल्ह्याचे अधिकृत उद्घाटन करण्यात आले.[]

सप्टेंबर २०२२ मध्ये पाच नवीन जिल्ह्यांचे उद्घाटन करण्यात आले, ज्यामुळे एकूण जिल्ह्यांची संख्या ३३ झाली; यामध्ये मानपूर-मोहला, सारंगढ-बिलाईगड, मनेन्द्रगड, खैरागढ-छुईखदान-गंडई आणि शक्ती या नवीन जिल्ह्यांचा समावेश होता.[][]

विभाग

[संपादन]

छत्तीसगढ राज्याचे पाच विभाग आहेत.

  1. सुरगुजा विभाग - ६ - बलरामपूर रामानुजगंज, जशपूर, कोरिया, मनेंद्रगढ-चिरमिरी-भरतपूर, सुरजपूर आणि सुरगुजा
  2. बिलासपूर विभाग - ८ - बिलासपूर, गौरेला-पेंड्रा-मरवाही, जांजगिर-चांपा, कोर्बा, मुंगेली, रायगढ, सक्ती आणि सारंगढ-बिलाईगढ
  3. दुर्ग विभाग - ७ - बालोद, बेमेतरा, दुर्ग, कबीरधाम, खैरागढ-छुईखदान-गंडई, मोहला-मानपूर-अंबागढ चौकी आणि राजनांदगांव
  4. रायपूर विभाग - ५ - बलौदा बाजार जिल्हा, धमतरी, गरियाबंद, महासमुंद आणि रायपूर
  5. बस्तर विभाग - ७ - बस्तर, बीजापूर, दांतेवाडा, कांकेर, कोंडागांव, नारायणपूर आणि सुकमा

यादी

[संपादन]
क्र.कोडजिल्हामुख्यालयलोकसंख्या (२०११)क्षेत्रफळ (किमी²)घनता (/किमी²)संकेतस्थळनिर्मीतीनकाशा
बालोदबालोद८,२६,१६५३,५२७२३४http://balod.gov.in/२०१२
बलौदा बाजार जिल्हाबलौदा बाजार१०,७८,९११३७३३२९०http://www.balodabazar.gov.in/ Archived 2017-09-25 at the वेबॅक मशीन.२०१२
बलरामपूर रामानुजगंजबलरामपूर७,३०,४९१६,०१६१००http://balrampur.gov.in२०१२
BAबस्तरजगदलपूर८,३४,८७३६,५९६२१३http://bastar.gov.in/२०००
बेमेतराबेमेतरा७,९५,७५९२८५४२७९http://bemetara.gov.in/२०१२
बीजापूरबीजापूर२,५५,२३०६,५५२३९http://bijapur.gov.in/२००७
BIबिलासपूरबिलासपूर१६,२५,५०२३,५११४६३http://bilaspur.gov.in/२०००
DAदांतेवाडादांतेवाडा२,८३,४७९३,४१०८३http://dantewada.gov.in/२०००
DHधमतरीधमतरी७,९९,७८१४,०८११९६http://dhamtari.gov.in/२०००
१०DUदुर्गदुर्ग१७,२१,९४८२,३२०७४२http://durg.gov.in/२०००
११गरियाबंदगरियाबंद५,९७,६५३५,८५५१०३http://gariaband.gov.in/२०१२
१२गौरेला-पेंड्रा-मरवाहीगौरेला३,३६,४२०२,३०७१६६https://gaurela-pendra-marwahi.cg.gov.in/२०२०
१३JCजांजगिर-चांपाजांजगिर९,७२,४५३२,३७५३६०http://janjgir-champa.gov.in/२०००
१४JAजशपूरजशपूर८,५१,६६९६,४५७१३२http://jashpur.gov.in/२०००
१५KWकबीरधामकवर्धा८,२२,५२६४,४४७१८५http://kawardha.gov.in/२०००
१६KKकांकेरकांकेर७,४८,९४१६,४३२११७http://kanker.gov.in/२०००
१७कोंडागांवकोंडागांव५,७८,३२६६,०५०९६http://kondagaon.gov.in/२०१२
१८खैरागढ-छुईखदान-गंडईखैरागढ३,६८,४४४१,५५३२३७२०२२
१९KBकोर्बाकोरबा१२,०६,६४०७,१४५१६९http://korba.gov.in/२०००
२०KJकोरियावैकुंठपूर२,४७,४२७२००२३७http://korea.gov.in/२०००
२१MAमहासमुंदमहासमुंद१०,३२,७५४४,९६३२०८http://mahasamund.gov.in/२०००
२२मनेंद्रगढ-चिरमिरी-भरतपूरमनेंद्रगढ३,७६,०००४,२२६८९https://manendragarh-chirmiri-bharatpur.cg.gov.in/en/२०२२
२३MMमोहला-मानपूर-अंबागढ चौकीमोहला२,८३,९४७२१४५१३२https://mohla-manpur-ambagarhchowki.cg.gov.in/en/२०२२
२४मुंगेलीमुंगेली७,०१,७०७२७५०२५५http://cg.nic.in/mungeli/[permanent dead link]२०१२
२५नारायणपूरनारायणपूर१,३९,८२०६,९२२२०http://narayanpur.gov.in/२००७
२६RGरायगढरायगढ११,१२,९८२६,५७२१६९http://raigarh.gov.in/२०००
२७RPरायपूररायपूर२१,६०,८७६२,९१४७४२http://raipur.gov.in/२०००
२८RN राजनांदगांवराजनांदगांव८,८४,७४२८,०७०११०http://rajnandgaon.gov.in/२०००
२९SBसारंगढ-बिलाईगढसारंगढ६,०७,४३४१,६५०३६८https://sarangarh-bilaigarh.cg.gov.in/२०२२
३०SKTसक्तीसक्ती६,५३,०३६१,६००४०८https://sakti.cg.gov.in/२०२२
३१SKसुकमासुकमा२५०,१५९५,७६७४३http://www.sukma.gov.in/ Archived 2015-08-09 at the वेबॅक मशीन.२०१२
३२SJसुरजपूरसुरजपूर७,८९,०४३४९९८१५८http://surajpur.gov.in/२०१२
३३SUसुरगुजाअंबिकापूर८,४०,३५२५,०१९१६७http://surguja.gov.in/२०००

संदर्भ

[संपादन]
  1. "2 new districts formed in Chhattisgarh". 12 May 2007.
  2. Creation of Chhattisgarh Archived 2007-02-03 at the वेबॅक मशीन. Government of Chhattisgarh.
  3. Anita (2 January 2012). "Chhattisgarh gets New Year gift - 9 new districts!". Oneindia. 16 February 2016 रोजी पाहिले.
  4. "Bhupesh Baghel inaugurates Gaurela-Pendra-Marwahi as Chhattisgarh's 28th district". India Today. Press Trust of India. 11 February 2020. 12 June 2020 रोजी पाहिले.
  5. "छत्तीसगढ़ का 33वां जिला होगा खैरागढ़-छुईखदान-गंडई, CM भूपेश ने जीत के 3 घंटे बाद ही पूरा किया चुनावी वादा". Hindustan (हिंदी भाषेत). 2022-04-17 रोजी पाहिले.
  6. "Chhattisgarh CM announces four new districts, 18 tehsils on Independence Day". The New Indian Express. Express News Service. 15 August 2021. 15 August 2021 रोजी पाहिले.

बाह्य दुवे

[संपादन]