कॅनडा
विकिपीडिया, मुक्त ज्ञानकोशातून
| कॅनडा
Canada
कॅनडा |
|||||
|
|||||
.svg) जागतिक नकाशावरील स्थान |
|||||
| ब्रीदवाक्य | A Mari Usque Ad Mare (लॅटिन) (समुद्रापासून समुद्रापर्यंत) |
||||
| राजधानी | ओटावा | ||||
| सर्वात मोठे शहर | टोराँटो | ||||
| राष्ट्रप्रमुख | एलिझाबेथ दुसरी (राणी), मिकाएल ज्याँ (गव्हर्नर जनरल) | ||||
| पंतप्रधान | स्टीवन हार्पर | ||||
| राष्ट्रगीत | ओ कॅनडा | ||||
| राष्ट्रगान | गॉड सेव्ह द क्वीन | ||||
| स्वातंत्र्यदिवस | (ब्रिटनपासून) जुलै १, १८६७ |
||||
| राष्ट्रीय भाषा | इंग्लिश, फ्रेंच | ||||
| राष्ट्रीय चलन | कॅनेडियन डॉलर | ||||
| क्षेत्रफळ एकूण– पाणी– |
२वा क्रमांक ९९,८४,६७० वर्ग किमी |
||||
| लोकसंख्या एकूण– घनता– |
३६वा क्रमांक ३,२६,०१,३६० ३.३ प्रती वर्ग किमी |
||||
| आंतरराष्ट्रीय दूरध्वनी क्रमांक | +१ | ||||
| आंतरजाल प्रत्यय | .ca | ||||
| वार्षिक सकल उत्पन्न (GDP) |
११वा क्रमांक १.१०५ निखर्व अमेरिकन डॉलर |
||||
| वार्षिक दरडोई उत्पन्न (GDP per capita) |
७वा क्रमांक ३४,२७३ अमेरिकन डॉलर |
||||
 राष्ट्र नकाशा |
|||||
कॅनडा हा उत्तर अमेरिकेतील एक प्रमुख देश आहे. कॅनडा जगातील दुसर्या क्रमांकाचा मोठा देश (रशिया सर्वात मोठा देश) आहे.
अनुक्रमणिका |
[संपादन] इतिहास
[संपादन] नावाची व्युत्पत्ती
कॅनडा हे नाव इराक्वॉस जमातीतील गाव किंवा वाडी या अर्थाच्या शब्दापासून आलेले आहे.
[संपादन] प्रागैतिहासिक कालखंड
[संपादन] भूगोल
कॅनडा उत्तर अमेरिकेच्या उत्तर भागात पसरलेला विशाल देश आहे. याला फक्त अमेरिकेशी सीमा आहे व कॅनडाच्या इतर तीन बाजूंना समुद्र आहेत.
[संपादन] चतु:सीमा
कॅनडाच्या दक्षिणेला अमेरिका, पूर्वेला अटलांटिक महासागर, उत्तरेला आर्क्टिक समुद्र तर पश्चिमेला पॅसिफिक महासागर व अमेरिकेचे अलास्का राज्य आहेत.
[संपादन] राजकीय विभाग
कॅनडाचे १० प्रांत व तीन इतर राजकीय प्रदेश आहेत.
[संपादन] प्रांत
| प्रांत व ध्वज | राजधानी | सर्वात मोठे शहर | गणराज्यात सामील | लोकसंख्या | क्षेत्रफळ (वर्ग किमी) | ||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| जमीन | पाणी | एकुण | |||||
 ऑन्टारियो |
टोरोंटो | टोरोंटो | जुलै १, १८६७ | 12,891,787 | 917,741 | 158,654 | 1,076,395 |
 क्वेबेक |
क्वेबेक शहर | मॉँत्रियाल | 7,744,530 | 1,356,128 | 185,928 | 1,542,056 | |
 नोव्हा स्कॉशिया |
हॅलिफॅक्स | हॅलिफॅक्स | 935,962 | 53,338 | 1,946 | 55,284 | |
 न्यू ब्रुन्सविक |
फ्रेडरिक्टन | सेंट जॉन | 751,527 | 71,450 | 1,458 | 72,908 | |
 मॅनिटोबा |
विनिपेग | विनिपेग | जुलै १५, १८७० | 1,196,291 | 553,556 | 94,241 | 647,797 |
 ब्रिटिश कोलंबिया |
व्हिक्टोरिया | व्हॅनकुवर | जुलै २०, १८७१ | 4,428,356 | 925,186 | 19,549 | 944,735 |
 प्रिन्स एडवर्ड आयलंड |
शार्लटटाउन | शार्लटटाउन | जुलै १, १८७३ | 139,407 | 5,660 | — | 5,660 |
 सास्काचेवान |
रेजिना | सास्काटून | सप्टेंबर १, १९०५ | 1,010,146 | 591,670 | 59,366 | 651,036 |
 आल्बर्टा |
एडमंटन | कॅल्गरी | 3,512,368 | 642,317 | 19,531 | 661,848 | |
 न्यू फाउंडलंड व लाब्राडोर |
सेंट जॉन्स | सेंट जॉन्स | मार्च ३१, १९४९ | 508,270 | 373,872 | 31,340 | 405,212 |
[संपादन] प्रदेश
| विभाग व ध्वज | राजधानी व सर्वात मोठे शहर | गणराज्यात सामील | लोकसंख्या | क्षेत्रफळ (वर्ग किमी) | ||
|---|---|---|---|---|---|---|
| जमीन | पाणी | एकुण | ||||
 नॉर्थवेस्ट टेरिटोरीज |
यलोनाईफ | जुलै १५, १८७० | 42,514 | 1,183,085 | 163,021 | 1,346,106 |
 युकॉन |
व्हाइटहॉर्स | जुन १३, १८९८ | 31,530 | 474,391 | 8,052 | 482,443 |
 नुनाव्हुत |
इक्वाल्युईत | एप्रिल १, १९९९ | 31,152 | 1,936,113 | 157,077 | 2,093,190 |
[संपादन] मोठी शहरे
[संपादन] समाजव्यवस्था
[संपादन] वस्तीविभागणी
इ.स. २००६च्या अंदाजानुसार कॅनडाची लोकसंख्या ३,१६,१२,८९७ आहे. येथील लोकसंख्येतील वाढ मुख्यत्वे बाहेरदेशातून येणार्या लोकांमुळे आहे. वस्तीवृद्धीचा दर वर्षास ५.४% आहे.
कॅनडातील तीन चतुर्थांश वस्ती कॅनडा व अमेरिकेच्या सीमेपासून १५० कि.मी. (९० मैल) अंतराच्या आत राहते.
[संपादन] धर्म
धर्मनिरपेक्षता ही कॅनडातील जनतेचे महत्त्वाचे वैशिष्ट्य आहे. इ.स. २००१च्या वस्तीगणनेनुसार कॅनडातील ७७.१% स्वतःला क्रिश्चन मानतात, पैकी कॅथोलिक पंथीय सगळ्यात जास्त (एकूण वस्तीच्या ४३.६%) तर युनायटेड चर्च ऑफ कॅनडाचे अनुयायी दुसर्या क्रमांकावर आहेत. १६.५% केनेडियन स्वतःला निधर्मी मानतात. उरलेले ६.३% लोक इतरधर्मीय आहेत पैकी १.९% मुसलमान तर १.१% ज्यू आहेत.
[संपादन] शिक्षण
कॅनडातील प्रांत व प्रदेश आपआपल्या भागातील शिक्षणव्यवस्थेची रचना ठरवतात. या सगळ्या व्यवस्था साधारण सारख्याच असतात परंतु त्यात प्रदेशानुसार संस्कृती व भूगोलाबद्दलची माहिती वेगवेगळी असते.[१] प्रदेशानुसार वयाच्या ५-७ पासून १६-१८ वर्षांपर्यंतचे शिक्षण सक्तीचे आहे. यामुळे कॅनडातील साक्षरताप्रमाण ९९% आहे. उच्चमाध्यमिक शिक्षणसुद्धा प्रांतीय व प्रादेशिक सरकार चालवतात व त्याचा खर्च सरकारी तिजोरीतून येतो. याशिवाय केन्द्र सरकारकडून संशोधनासाठी निधी आणि विद्यार्थ्यांना कर्ज तसेच शिष्यवृत्ती दिल्या जातात. इ.स. २००२मध्ये कॅनडातील २५ ते ६४ वर्षांमधील व्यक्तींपैकी ४३% व्यक्तींनी उच्चमाध्यमिक शिक्षण घेतलेले होते तर २५-३४ वर्षांमधील व्यक्तींपैकी ५१% व्यक्ती उच्चशिक्षित होत्या.[२]
[संपादन] संस्कृती
[संपादन] राजकारण
[संपादन] अर्थतंत्र
कॅनडा जगातील धनाढ्य देशांपैकी एक आहे व त्यामुळे तो ओ.ई.सी.डी. आणि जी-८ या संघटनांमध्ये शामिल आहे. कॅनडा जगातील व्यापारउदीमातील पहिल्या दहा देशांमधील एक आहे.[३] कॅनडाचे अर्थतंत्र मिश्र स्वरुपाचे आहे.[४] हेरिटेज फाउंडेशनने या देशाला आर्थिक स्वातंत्र्याच्या बाबतीत अमेरिकेपेक्षा खाली तर युरोपमधील देशांपेक्षा वर क्रमित केलेले आहे.[५]
[संपादन] संदर्भ व नोंदी
- ↑ Council of Ministers of Canada. कॅनडातील शिक्षणपद्धतीचे सिंहावलोकन. Education@Canada. बघितले 2006-05-22 ला.
- ↑ Department of Finance (2005-11-14). कॅनडातील उच्चशिक्षण. Department of Finance Canada. बघितले 2006-05-22 ला.
- ↑ WTO (2008-04-17). Latest release. WTO. बघितले 2008-07-03 ला.
- ↑ PBS, Commanding Heights, map of the world's economic systems. बघितले 2008-01-31 ला.
- ↑ The Heritage Foundation (2008). Index of Economic Freedom. The Heritage Foundation. बघितले 2009-01-09 ला.
.svg)
