हैती

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
हैती
Repiblik d Ayiti
République d'Haïti
हैतीचे प्रजासत्ताक
हैतीचा ध्वज हैतीचे चिन्ह
ध्वज चिन्ह
ब्रीद वाक्य: L'Union Fait La Force
राष्ट्रगीत: ला देस्सालिनिएन
हैतीचे स्थान
हैतीचे जागतिक नकाशावरील स्थान
राजधानी पोर्ट औ प्रिन्स
सर्वात मोठे शहर पोर्ट ओ प्रिन्स
अधिकृत भाषा हैतियन क्रिओल, फ्रेंच
इतर प्रमुख भाषा -
सरकार
 - राष्ट्रप्रमुख रेने प्रेवाल
 - पंतप्रधान जाक एदुआर्द आलेक्सिस
 - सर्वोच्च न्यायालयाचे न्यायाधीश -
महत्त्वपूर्ण घटना
 - स्वातंत्र्य दिवस (फ्रान्सपासून)
जानेवारी १, १८०४ 
 - प्रजासत्ताक दिन
क्षेत्रफळ
 - एकूण २७,७५० किमी (१४७वा क्रमांक)
 - पाणी (%) ०.७
लोकसंख्या
 -एकूण ८५,२८,००० (८८वा क्रमांक)
 - घनता २९२.७/किमी²
वार्षिक सकल उत्पन्न (पीपीपी)
 - एकूण १२.९४ अब्ज अमेरिकन डॉलर (१२४वा क्रमांक)
 - वार्षिक दरडोई उत्पन्न १,६०० अमेरिकन डॉलर (१४८वा क्रमांक)
राष्ट्रीय चलन हैती गॉर्दे (HTG)
आंतरराष्ट्रीय कालविभाग यूटीसी -५/-४
आय.एस.ओ. ३१६६-१ HT
आंतरजाल प्रत्यय .ht
आंतरराष्ट्रीय दूरध्वनी क्रमांक +५०९
राष्ट्र_नकाशा


हैती हा देश कॅरिबियन समुद्रातील हिस्पॅनियोला बेटाच्या पश्चिम भागात आहे. हैतीच्या पूर्वेला डॉमिनिकन प्रजासत्ताक हा देश आहे. हैती ग्रेटर अँटिल्सचा भाग आहे. पोर्ट औ प्रिन्स ही हैतीची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे.

हैती हा स्वातंत्र्य मिळालेला लॅटिन अमेरिकेतील सर्वात पहिला देश होता.

इतिहास[संपादन]

नावाची व्युत्पत्ती[संपादन]

प्रागैतिहासिक कालखंड[संपादन]

अर्वाचीन इतिहास[संपादन]

२०१०चा भूकंप[संपादन]

जानेवारी १२, इ.स. २०१० रोजी स्थानिक वेळेप्रमाणे संध्याकाळी ४:५३ वाजता हैती रिश्टर मापनपद्धतीनुसार ७.० इतकी तीव्रता असलेल्या भूकंपाने हादरले. हा भूकंप मागील २०० वर्षांतील सगळ्यात तीव्र भूकंप होता..[१] यामुळे कॅरिबियन समुद्रात त्सुनामी होण्याची शक्यता निर्माण झाली होती.[२]

या भूकंपात हैतीमध्ये अतोनात नुकसान झाले. भूकंपाच्या केंद्रबिंदूपासून जवळ असलेले राजधानीचे शहर पोर्ट-औ-प्रिन्स जमीनदोस्त झाले. हैतीतील बहुतांश इमारती बांधतानाच कमकुवत बांधल्यामुळे कोसळल्या. राष्ट्रपती महाल, संसद आणि राष्ट्रीय कॅथेड्रल या इमारतीही कोसळल्या. जमीनीखाली अंदाजे १० किमी केंद्रबिंदू असलेल्या या भूकंपामुळे १ लाख पर्यंत व्यक्ती मरण पावल्याचा अंदाज आहे.

भूगोल[संपादन]

चतु:सीमा[संपादन]

राजकीय विभाग[संपादन]

मोठी शहरे[संपादन]

समाजव्यवस्था[संपादन]

वस्तीविभागणी[संपादन]

धर्म[संपादन]

हैती ख्रिश्चन देश आहे. येथील ८०% व्यक्ती रोमन कॅथोलिक धर्म पाळतात. प्रोटेस्टंट १६% आहेत तर उरलेले इतर धर्म पाळतात. येथील ख्रिश्चन व इतर लोक हैती व्हूडू हा धर्मही मानतात.[३]

शिक्षण[संपादन]

संस्कृती[संपादन]

राजकारण[संपादन]

अर्थतंत्र[संपादन]

संदर्भ आणि नोंदी[संपादन]

  1. Magnitude 7.0 – Haiti Region. 2010-01-12 रोजी पाहिले.
  2. Major earthquake off Haiti causes hospital to collapse – Telegraph. telegraph.co.uk. 2010-01-12 रोजी पाहिले.
  3. CIA World Facts Book - Haiti