लडाख

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
(लद्दाख या पानावरून पुनर्निर्देशित)
Jump to navigation Jump to search


Wiki letter w.svg
कृपया स्वत:च्या शब्दात परिच्छेद लेखन करून या लेखाचा / विभागाचा विस्तार करण्यास मदत करा.
अधिक माहितीसाठी या लेखाचे चर्चा पान, विस्तार कसा करावा? किंवा इतर विस्तार विनंत्या पाहा.
  ?ལ་དྭགས་
लडाख लदाख ला हिमभूमिचा प्रदेश,जगाचे छपर,MARYUL अशा अनेक नावानी ओळखले जाते
जम्मू आणि काश्मीर • भारत
—  प्रांत  —
लडाखमधील तंगलंग पर्वतातून जाणारा रस्ता
लडाखमधील तंगलंग पर्वतातून जाणारा रस्ता
लडाख  लदाख ला  हिमभूमिचा प्रदेश,जगाचे छपर,MARYUL अशा अनेक नावानी ओळखले जाते दर्शविणारा नकाशा
जम्मू आणि काश्मीर दर्शविणारा छोटा भारत नकाशा
लाल बिंदूने लडाख दर्शविलेला जम्मू आणि काश्मीरचा नकाशा[α]
गुणक: 34°08′N 77°33′E / 34.14°N 77.55°E / 34.14; 77.55
प्रमाणवेळ भाप्रवे (यूटीसी+५:३०)
क्षेत्रफळ ४५,११० चौ. किमी[β]
मोठे शहर लेह?
लोकसंख्या
घनता
२,७०,१२६ (2001)
• ६/किमी[१]
भाषा लडाखी, उर्दूलदाख मध्ये बोधिक भाषा प्रचलित आहे
बाल मृत्यु गुणोत्तर १९%[२] (1981)
संकेतस्थळ: leh.nic.in
  1. "जनगणना २००१[[वर्ग:स्वच्छता आवश्यक असणारी सर्व पाने]][[[Wikipedia:Link rot|मृत दुवा]]]". Roof of the World. लडाख डोंगरी विकास सभा, लेह. इ.स. २००१. ऑगस्ट २३ इ.स. २००६ रोजी पाहिले.  Wikilink embedded in URL title (सहाय्य)
  2. Wiley, AS (२००१). (ईंग्रजी मजकूर) "The ecology of low natural fertility in Ladakh". Department of Anthropology, Binghamton University (SUNY) 13902-6000, USA, PubMed publication. २२/०८/२००६ रोजी पाहिले. 

गुणक: 34°08′N 77°33′E / 34.14°N 77.55°E / 34.14; 77.55


लडाख हा जगातला दुसर्‍या क्रमांकाचा थंड प्रदेश आहे. येथे हिवाळ्यात -४०सेंटिग्रेड तापमान असते. लडाख हा जम्मू आणि काश्मीर या भारतातील राज्याचा एक विभाग आहे. याचे मुख्यालय लेह या गावी आहे. लेहचा विमानतळ हा जगातील समुद्रसपाटीपासून सर्वात उंच ठिकाणी असलेला विमानतळ आहे.या विमानतळाचे नाव कुशोक बकुला रिम्पोचे असे आहे. इथेविमान उतरवण्यासाठी फार कौशल्य लागते. कुशोक बकुला रिम्पोचे हे लदाख मधले १९ वे रीम्पोचे आहेत आणि लदाख भारतीय संघराज्यात सामील होण्याचे श्रेय त्यांनाच जाते.भारताचे मन्गोलीयातले राजदूत म्हणून त्यांनी फार महत्वाची कामगिरी बजावली. लदाख मध्ये खर्दुगला, तंग्लंग ला, चांग ला अशा अत्युच्च खिंडी आहेत.खर्दुगला हा जगातला सर्वात अधिक उंचीवरचा वाहतूक मार्ग आहे

दुसरे म्हणजे येथे बांधण्यात आलेला 'बेली बिज' हा जगातील सर्वात इंचीवर बांधण्यात आलेला हा पूल आहे. हा समुद्रसपाटीपासून ५,६०२ मीटर (१८,३७९ फूट) इतक्या उंचीवर बांधण्यात आलेला आहे.त्याची लांबी ३० मीटर आहे. हा पूल भारतीय लष्कराने १९८२ साली उभारला. हा द्रास आणि सुरु नदी दरम्यान बांधण्यात आलेला पूल आहे.[१]


लडाखसंबंधी माहिती देणारी पुस्तके[संपादन]

  • बर्फाच्छादित दुर्गम प्रदेशाची सफर लेहा-लडाख (सुधीर फडके)
  • लडाख... प्रवास अजून सुरू आहे (आत्माराम परब आणि नरेंद्र प्रभू)
 सियाचेन
 नाते लदाखशी

लडाखवरील माहितीपट[संपादन]

  • ‘रायडिंग सोलो टू द टॉप ऑफ द वर्ल्ड’ (निर्माते - गौरव जानी आणि पी.टी. गिरिधर राव) : या माहितीपटाला भारत सरकारच्या राष्ट्रीय पुरस्कारासह, विविध चित्रपट महोत्सवांमध्ये ११ पुरस्कार मिळाले.
  • ‘मोटरसायकल चँग पा’ (निर्माता - गौरव जानी) : संपूर्ण ऋतुचक्राचा अनुभव घेण्यासाठी आणि सोबत भटक्यांची जीवनशैली पाहण्यासाठी मुंबई ते ल़डाख दरम्यान एक वर्ष केलेल्या प्रवासावर आधारित चित्रपट.

संदर्भ[संपादन]

  1. लोकमत,नागपूर-ई-पेपर- दिनांक २९/०१/२०१७, पान क्रमांक ८ , रंगबिरंगी क्रॉसवर्ल्ड- जगातील सर्वात उंच पूल. लोकमत मीडिया प्रायव्हेट लि. नागपूर. दिनांक २९/०१/२०१७ रोजी पाहिले.