भारताच्या लोकसभेचे अध्यक्ष

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
(लोकसभेचे अध्यक्ष या पानावरून पुनर्निर्देशित)

भारताच्या लोकसभेचे अध्यक्ष हा भारतीय संसदेच्या लोकसभा ह्या कनिष्ठ सभागृहाचा अध्यक्ष व सभापती आहे. प्रत्येक लोकसभेच्या पहिल्या अधिवेशनादरम्यान नवनिर्वाचित लोकसभा सदस्यांपैकी एकाची अध्यक्षपदी निवड केली जाते. लोकसभा अध्यक्षाचा कार्यकाळ ५ वर्षाचा असून साधारणपणे तो सत्ताधारी पक्षाचाच सदस्य असतो. लोकसभेचे कामकाज सुरळीत चालवण्याची व शिस्त राखण्याची जबाबदारी अध्यक्षावर असते. कामकाजामध्ये सतत व्यत्यय आणणाऱ्या सदस्यांना तात्पुरते निलंबित करण्याचा हक्क देखील अध्यक्षाला आहे. लोकसभा अध्यक्ष लोकसभेपुढे अनेक विधायके व ठराव मांडतो व त्यावर चर्चा व मतदान घडवून आणतो.

सुमित्रा महाजन ह्या लोकसभेच्या विद्यमान अध्यक्ष आहेत.

लोकसभा अध्यक्षांची यादी[संपादन]

क्रम. नाव चित्र कार्यकाळ पक्ष
सुरूवात शेवट काळ लोकसभा
1 ग.वा. मावळणकर 15 मे 1952 27 फेब्रुवारी 1956 &0000000000000003.000000३ वर्षे, &0000000000000288.000000२८८ दिवस पहिली भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस
2 एम.ए. अय्यंगार 8 मार्च 1956 10 मे 1957 &0000000000000001.000000१ वर्ष, &0000000000000063.000000६३ दिवस
11 मे 1957 16 एप्रिल 1962 &0000000000000004.000000४ वर्षे, &0000000000000340.000000३४० दिवस दुसरी
3 सरदार हुकम सिंग 17 एप्रिल 1962 16 मार्च 1967 &0000000000000004.000000४ वर्षे, &0000000000000333.000000३३३ दिवस तिसरी
4 नीलम संजीव रेड्डी NeelamSanjeevaReddy.jpg 17 मार्च 1967 19 जुलै 1969 &0000000000000002.000000२ वर्षे, &0000000000000124.000000१२४ दिवस चौथी
5 गुरदयाल सिंग धिल्लन 8 ऑगस्ट 1969 19 मार्च 1971 &0000000000000001.000000१ वर्ष, &0000000000000221.000000२२१ दिवस
22 मार्च 1971 1 डिसेंबर 1975 &0000000000000004.000000४ वर्षे, &0000000000000254.000000२५४ दिवस पाचवी
6 बलीराम भगत 15 जानेवारी 1976 25 March 1977 &0000000000000001.000000१ वर्ष, &0000000000000069.000000६९ दिवस
(4) नीलम संजीव रेड्डी NeelamSanjeevaReddy.jpg 26 मार्च 1977 13 जुलै 1977 &-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1.000000० वर्षे, &0000000000000109.000000१०९ दिवस सहावी जनता पक्ष
7 के.एस. हेगडे K. S. Hegde.jpg 21 जुलै 1977 21 जानेवारी 1980 &0000000000000002.000000२ वर्षे, &0000000000000184.000000१८४ दिवस
8 बलराम जाखड Dr Balram Jakhar.jpg 22 जानेवारी 1980 15 जानेवारी 1985 &0000000000000004.000000४ वर्षे, &0000000000000359.000000३५९ दिवस सातवी भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस
16 जानेवारी 1985 18 डिसेंबर 1989 &0000000000000004.000000४ वर्षे, &0000000000000336.000000३३६ दिवस आठवी
9 रवी रे 19 डिसेंबर 1989 9 जुलै 1991 &0000000000000001.000000१ वर्ष, &0000000000000202.000000२०२ दिवस नववी जनता दल
10 शिवराज पाटील Shivraj Patil.jpg 10 जुलै 1991 22 मे 1996 &0000000000000004.000000४ वर्षे, &0000000000000317.000000३१७ दिवस दहावी भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस
11 पी.ए. संगमा 23 मे 1996 23 मार्च 1998 &0000000000000001.000000१ वर्ष, &0000000000000304.000000३०४ दिवस अकरावी
12 जी.एम‌.सी. बालयोगी 24 मार्च 1998 19 ऑक्टोबर 1999 &0000000000000001.000000१ वर्ष, &0000000000000209.000000२०९ दिवस बारावी तेलुगू देसम पक्ष
22 ऑक्टोबर 1999 3 मार्च 2002 &0000000000000002.000000२ वर्षे, &0000000000000132.000000१३२ दिवस तेरावी
13 मनोहर जोशी Manohar Joshi cropped.jpg 10 मे 2002 2 जून 2004 &0000000000000002.000000२ वर्षे, &0000000000000023.000000२३ दिवस शिवसेना
14 सोमनाथ चॅटर्जी 4 जून 2004 31 मे 2009 &0000000000000004.000000४ वर्षे, &0000000000000361.000000३६१ दिवस चौदावी मार्क्सवादी कम्युनिस्ट पक्ष
15 मीरा कुमार Meira Kumar.jpg 4 जून 2009 4 जून 2014 &0000000000000005.000000५ वर्षे, &-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1.000000० दिवस पंधरावी भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस
16 सुमित्रा महाजन 5 जून 2014 विद्यमान &0000000000000003.000000३ वर्षे, &0000000000000171.000000१७१ दिवस सोळावी भारतीय जनता पक्ष

बाह्य दुवे[संपादन]