भारताच्या लोकसभेचे अध्यक्ष

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
Jump to navigation Jump to search

भारताच्या लोकसभेचे सभापती हा भारतीय संसदेच्या लोकसभा ह्या कनिष्ठ सभागृहाचा सभापती आहे. प्रत्येक लोकसभेच्या पहिल्या अधिवेशनादरम्यान नवनिर्वाचित लोकसभा सदस्यांपैकी एकाची सभापतीपदी निवड केली जाते. लोकसभा सभापतीचा कार्यकाळ ५ वर्षाचा असून साधारणपणे तो सत्ताधारी पक्षाचाच सदस्य असतो. लोकसभेचे कामकाज सुरळीत चालवण्याची व शिस्त राखण्याची जबाबदारी सभापतीवर असते. कामकाजामध्ये सतत व्यत्यय आणणाऱ्या सदस्यांना तात्पुरते निलंबित करण्याचा हक्क देखील अध्यक्षाला आहे. लोकसभा सभापती लोकसभेपुढे अनेक विधायके व ठराव मांडतो व त्यावर चर्चा व मतदान घडवून आणतो.

सुमित्रा महाजन ह्या लोकसभेच्या माजी सभापती आहेत.ओम बिर्ला हे 17व्या लोकसभेचे विद्यमान अध्यक्ष.निवड बिनविरोध झाली.

लोकसभा अध्यक्षांची यादी[संपादन]

क्रम. नाव चित्र कार्यकाळ पक्ष
सुरूवात शेवट काळ लोकसभा
1 ग.वा. मावळणकर 15 मे 1952 27 फेब्रुवारी 1956 &0000000000000003.000000३ वर्षे, &0000000000000288.000000२८८ दिवस पहिली भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस
2 एम.ए. अय्यंगार 8 मार्च 1956 10 मे 1957 &0000000000000001.000000१ वर्ष, &0000000000000063.000000६३ दिवस
11 मे 1957 16 एप्रिल 1962 &0000000000000004.000000४ वर्षे, &0000000000000340.000000३४० दिवस दुसरी
3 सरदार हुकम सिंग 17 एप्रिल 1962 16 मार्च 1967 &0000000000000004.000000४ वर्षे, &0000000000000333.000000३३३ दिवस तिसरी
4 नीलम संजीव रेड्डी NeelamSanjeevaReddy.jpg 17 मार्च 1967 19 जुलै 1969 &0000000000000002.000000२ वर्षे, &0000000000000124.000000१२४ दिवस चौथी
5 गुरदयाल सिंग धिल्लन 8 ऑगस्ट 1969 19 मार्च 1971 &0000000000000001.000000१ वर्ष, &0000000000000221.000000२२१ दिवस
22 मार्च 1971 1 डिसेंबर 1975 &0000000000000004.000000४ वर्षे, &0000000000000254.000000२५४ दिवस पाचवी
6 बलीराम भगत 15 जानेवारी 1976 25 March 1977 &0000000000000001.000000१ वर्ष, &0000000000000069.000000६९ दिवस
(4) नीलम संजीव रेड्डी NeelamSanjeevaReddy.jpg 26 मार्च 1977 13 जुलै 1977 &-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1.000000० वर्षे, &0000000000000109.000000१०९ दिवस सहावी जनता पक्ष
7 के.एस. हेगडे K. S. Hegde.jpg 21 जुलै 1977 21 जानेवारी 1980 &0000000000000002.000000२ वर्षे, &0000000000000184.000000१८४ दिवस
8 बलराम जाखड Dr Balram Jakhar.jpg 22 जानेवारी 1980 15 जानेवारी 1985 &0000000000000004.000000४ वर्षे, &0000000000000359.000000३५९ दिवस सातवी भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस
16 जानेवारी 1985 18 डिसेंबर 1989 &0000000000000004.000000४ वर्षे, &0000000000000336.000000३३६ दिवस आठवी
9 रवी रे 19 डिसेंबर 1989 9 जुलै 1991 &0000000000000001.000000१ वर्ष, &0000000000000202.000000२०२ दिवस नववी जनता दल
10 शिवराज पाटील Shivraj Patil.jpg 10 जुलै 1991 22 मे 1996 &0000000000000004.000000४ वर्षे, &0000000000000317.000000३१७ दिवस दहावी भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस
11 पी.ए. संगमा 23 मे 1996 23 मार्च 1998 &0000000000000001.000000१ वर्ष, &0000000000000304.000000३०४ दिवस अकरावी
12 जी.एम‌.सी. बालयोगी 24 मार्च 1998 19 ऑक्टोबर 1999 &0000000000000001.000000१ वर्ष, &0000000000000209.000000२०९ दिवस बारावी तेलुगू देसम पक्ष
22 ऑक्टोबर 1999 3 मार्च 2002 &0000000000000002.000000२ वर्षे, &0000000000000132.000000१३२ दिवस तेरावी
13 मनोहर जोशी Manohar Joshi cropped.jpg 10 मे 2002 2 जून 2004 &0000000000000002.000000२ वर्षे, &0000000000000023.000000२३ दिवस शिवसेना
14 सोमनाथ चॅटर्जी 4 जून 2004 31 मे 2009 &0000000000000004.000000४ वर्षे, &0000000000000361.000000३६१ दिवस चौदावी मार्क्सवादी कम्युनिस्ट पक्ष
15 मीरा कुमार Meira Kumar.jpg 4 जून 2009 4 जून 2014 &0000000000000005.000000५ वर्षे, &-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1.000000० दिवस पंधरावी भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस
16 सुमित्रा महाजन 5 जून 2014 विद्यमान &0000000000000005.000000५ वर्षे, &0000000000000165.000000१६५ दिवस सोळावी भारतीय जनता पक्ष

बाह्य दुवे[संपादन]