श्रीरामपूर

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
श्रीरामपूर
जिल्हा अहमदनगर
राज्य महाराष्ट्र
लोकसंख्या ८९,२८२
२०११
दूरध्वनी संकेतांक +९१ २४२२
टपाल संकेतांक ४१३७०९
वाहन संकेतांक MH-१७ श्रीरामपूर
संकेतस्थळ shrirampurmc.gov.in
Disambig-dark.svg
हा लेख श्रीरामपूर शहराविषयी आहे. श्रीरामपूर तालुक्याच्या माहितीसाठी पहा, श्रीरामपूर तालुका

श्रीरामपूर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील अहमदनगर जिल्ह्याच्या श्रीरामपूर तालुक्याचे मुख्यालय असलेले शहर आहे. हे शहर अहमदनगर जिल्ह्यातील अहमदनगरच्या खालोखाल आकारमानाने दुसऱ्या क्रमांकाचे पण लहान शहर आहे.


भौगोलिक स्थान[संपादन]

श्रीरामपूर अहमदनगर जिल्ह्याच्या उत्तरेकडील भागात नगर शहरापासून ७० किमी अंतरावर आहे. शहराच्या उत्तरेस कोपरगाव, दक्षिणेस राहुरी, पूर्वेस नेवासा तर पश्चिमेस संगमनेर ही महत्त्वाची शहरे आहेत.

इतिहास[संपादन]

दौंड - मनमाड रेेल्वेमार्गाचे काम सुरू झाल्यानंतर अहमदनगर जिल्ह्यातील बेेलापूर गावाजवळ रेेेल्वे स्थानक बांधण्यात आले तसेच बेलापूरपासून १५ किमी अंतरावर असलेल्या हरेगाव येथे महाराष्ट्रातील पहिला सरकारी क्षेत्रातील साखर कारखाना बेलापूर शुगर इंडस्ट्रीज हा १९२० मध्ये सुरू झाला. या कारखान्यामध्ये उत्पादित होणा-या साखरेच्या वाहतुकीसाठी कारखान्यापासुन बेलापूर रेल्वे स्थानकापर्यंत एक नवी रेल्वेलाइन टाकण्यात आली. मालाची चढ उतार करणारे मजूर रेेेल्वे स्थानक परिसरात राहू लागले. इतरही काही व्यवसाय, दुकाने रेल्वे स्थानकाजवळ सुुरू झाले. हळूूूहळू त्या ठिकाणी नवीन गाव वसण्यास सुरुवात झाली. ते गाव म्हणजेच आजचे श्रीरामपूर शहर होय. १९४७ साली श्रीरामपूर नगरपालिकेची स्थापना करण्यात आली.

विशेष बाब - आज रेल्वेस्थानक हे श्रीरामपूर शहरातील मध्यवर्ती भागात आहे परंतु रेल्वेस्थानकाचे नाव आजही बेलापूर असेच आहे.

शहरातील सोईसुविधा[संपादन]

श्रीरामपूरचे टाऊन प्लॅनिंग उत्तम असून बस स्टॅन्ड आणि रेल्वे स्टेशन एकमेकांपासून दोन मिनिटांच्या अंतरावर आहेत. गावात उत्तम नागरी व्यवस्था, स्वच्छता आणि मुबलक पाणीपुरवठा असल्याने श्रीरामपूरच्या स्थानिकांचे जीवनमान चांगले आहे. शहरात अद्ययावत सोयींनी परिपूर्ण असे सरकारी व खाजगी दवाखाने आहेत. संत लूक हॉस्पिटल (जर्मन हॉस्पिटल), कामगार हॉस्पिटल ही शहरातील अनेक वर्षांपासून नावाजलेली रुग्णालये आहेत.

दळणवळण[संपादन]

राज्यातील अनेक जिल्हा मुख्यालयांसाठी जसे की मुंबई, ठाणे, नाशिक, धुळे, औरंगाबाद, बीड, पुणे, सातारा, कोल्हापूर इ. श्रीरामपूरहून थेट बससेवा उपलब्ध आहे.

शिर्डीहून मराठवाडा तसेच विदर्भात जाणा-या सर्व लांब पल्ल्याच्या बस या श्रीरामपूर मार्गे जातात. त्यामुळे या दोन्ही भागांतील प्रमुख शहरांपर्यंत श्रीरामपूरहून बससेवा उपलब्ध झाली आहे.

राज्यातील अनेक तीर्थक्षेत्र जसे की शिर्डी, पैठण, शेगाव, परळी वैजनाथ, त्र्यंबकेश्वर, पंढरपूर, नांदेड इ. श्रीरामपूरसोबत थेट बससेवेने जोडलेली आहेत.

राज्याबाहेरील सूरत, इंदौर या ठिकाणी श्रीरामपूरहून थेट बससेवा उपलब्ध आहे.

श्रीरामपूर हे दौंड - मनमाड रेल्वे मार्गावरील महत्त्वाचे स्थानक आहे. अनेक लांब पल्ल्याच्या गाड्यांना येथे थांबा आहे. अधिक माहितीसाठी पहा बेलापूर रेल्वे स्थानक

शेती[संपादन]

श्रीरामपूरचे हवामान हे उत्तम आहे व शेतीसाठी प्रवरा नदी व त्या वरील पाण्याचे योग्य नियोजन आहे. शेत जमीन सुपीक असल्यामुळे शेतकरी सुखी समाधानी आहे. ऊस व कांदा ही श्रीरामपूर परिसरातील प्रमुख पिके आहेत.

पर्यटन स्थळे[संपादन]

श्रीरामपूरजवळील खंडाळा गावात गणपतीचे अतिशय निसर्गरम्य परिसरात असलेले मंदिर आहे. बेेेेेेलापूर येेेेथील केेेेशव गोविंद बन हेदेखील शहरवासियांचे आवडते ठिकाण आहे.

साईबाबांची शिर्डी श्रीरामपूरहून अवघ्या ४० तेे ५० किमी अंतरावर आहे तर शनी शिंगणापूर साधारण ५५ किमी अंतरावर आहे. श्री क्षेत्र देवगड हे श्रीरामपूरपासून साधारण ५५ किमी अंतरावर आहे.

तसेच अशोकनगर फाट्यापासून जवळच वळदगाव-शिरसगाव शिवारात भव्य ११ एकर क्षेत्रावर लक्ष्मी अॅग्री ट्युरीझम हे पर्यटन केंद्र आहे अतिशय उत्तम केंद्र आहे

उल्लेखनीय व्यक्ती[संपादन]

संदर्भ[संपादन]