भारतातील राजकीय पक्ष

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून

मान्यताप्राप्त राष्ट्रस्तरीय पक्ष[संपादन]

क्रमांक निवडणूक चिन्ह ध्वज पक्ष संक्षेप वर्ष[१] पक्ष नेता
1. A flag with a green, white and orange horizontal stripe, and a palm-facing hand in the center भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस INC (काँ) १८८५ सोनिया गांधी
२. 50px 60px बहुजन समाज पक्ष BSP (बसप/बसपा) १९९८ मायावती
३. Red flag with an ear of corn crossed over a sickle भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष CPI (भाकप) १९२५[B] सुरवरम सुधाकर रेड्डी
४. भारतीय जनता पक्ष BJP (भाजप’भाजपा) १९८० राजनाथ सिंह
५. Red flag with an ear of corn crossed over a sickle मार्क्सवादी कम्युनिस्ट पक्ष CPI (M) (मार्क्सवादी) १९९६ प्रकाश कारत
६. A flag with a green, white and orange horizontal stripe, and a clock in the center राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष NCP (राष्ट्रवादी) १९९९ शरद पवार

मान्यताप्राप्त राज्यस्तरीय पक्ष[संपादन]

Symbol Name Acronym Year[१] Party leader States
ऑल झारखंड स्टुडंट्स युनियन माहतो, सुदेशसुदेश माहतो झारखंड
अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम १९७२ जे. जयललिता तमिळनाडू, पुदुचेरी
फॉरवर्ड ब्लॉक एआयएफबी १९३९ बिस्वास, देबब्रतादेबब्रता बिस्वास पश्चिम बंगाल
तृणमुल काँग्रेस एआयटीसी १९९८ बॅनरजी, ममताममता बॅनरजी अरुणाचल प्रदेश, West Bengal
Lock & Key All India United Democratic Front AUDF 2004 Ajmal, BadruddinBadruddin Ajmal Assam
Elephant आसाम गण परिषद AGP 1985 Mahanta, Prafulla KumarPrafulla Kumar Mahanta आसाम
बिजू जनता दल BJD 1997 Patnaik, NaveenNaveen Patnaik Orissa
Nangol Bodoland People's Front BPF आसाम
द्रवीड मुनेत्र कळघम DMK द्रमुक 1949 Karunanidhi, MM Karunanidhi Tamil Nadu, Puducherry
Paniharin Haryana Janhit Congress (BL) HJC(BL) Haryana
Indian National Lok Dal INLD 1999 Chautala, Om PrakashOm Prakash Chautala Haryana
नॅशनल काँफरंस पक्ष JKNC 1932 Abdullah, OmarOmar Abdullah Jammu and Kashmir
Jammu & Kashmir National Panthers Party JKNPP NA[D] Singh, BhimBhim Singh Jammu and Kashmir
Jammu and Kashmir People's Democratic Party PDP 1998 Sayeed, Mufti MohammedMufti Mohammed Sayeed Jammu and Kashmir
जनता दल (धर्मनिरपेक्ष) JD (S) 1999 Deve Gowda, H.D.H.D. Deve Gowda Karnataka, Kerala
जनता दल (संयुक्त) JD (U) 1999 kumar, NitishNitish kumar Bihar
झारखंड मुक्ति मोर्चा JMM 1972 Soren, ShibuShibu Soren Jharkhand, Orissa
Jharkhand Vikas Morcha (Prajatantrik) JVM(P) Jharkhand
Kerala Congress KEC 1964 Joseph, P.J.P.J. Joseph Kerala
Kerala Congress (M) KEC (M) 1979 Thomas, C.F.C.F. Thomas Kerala
Bungalow लोक जनशक्ति पक्ष LJSP 2000 Paswan, Ram VilasRam Vilas Paswan Bihar
Railway Engine महाराष्ट्र नवनिर्माण सेना MNS 2006 Thackeray, RajRaj Thackeray महाराष्ट्र
महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष MAG 1963 Kakodkar, ShashikalaShashikala Kakodkar Goa
मणिपूर पीपल्स पक्ष MPP 1968 Singh, O. JoyO. Joy Singh मणिपूर
मिझो राष्ट्रीय दल MDF 1959 Zoramthanga, PuPu Zoramthanga मिझोरम
मिझोरम पीपल्स सम्मेलन MPC 1972 Lalhmingthanga, PuPu Lalhmingthanga मिझोरम
मुस्लिम लीग केरळ राज्य मंडळ MUL 1948 Banatwalla, G.M.G.M. Banatwalla केरळ
नागालँड पीपल्स फ्रंट NPF 2002 Rio, NeiphiuNeiphiu Rio नागालँड
National People's Party NPP Manipur
पटाली मक्कल कात्ची PMK 1989 Mani, G. K.G. K. Mani Tamil Nadu
_ Peoples Party of Arunachal Arunachal Pradesh
Full Sun with rays Praja Rajyam Party PRP 2008 Chiranjeevi Andhra Pradesh
Pudhucherry Munnetra Congress PMC 2005 Kannan, P.P. Kannan Puducherry
Hurricane Lamp राष्ट्रीय जनता दल RJD Bihar, Jharkhand, Manipur
Rashtriya Lok Dal RLD Uttar Pradesh
Revolutionary Socialist Party RSP 1940 Chandrachoodan, T.J.T.J. Chandrachoodan West Bengal
समाजवादी पक्ष SP 1992 Yadav, Mulayam SinghMulayam Singh Yadav Uttar Pradesh
Save Goa Front SGF NA Alemao, ChurchillChurchill Alemao Goa
अकाली दल SAD 1920 Badal, Parkash SinghParkash Singh Badal Punjab
शिवसेना SHS 1966 Thackeray, BalBal Thackeray[C] महाराष्ट्र
Sikkim Democratic Front SDF 1993 Chamling, Pawan KumarPawan Kumar Chamling Sikkim
Pink flag with an outline of the boundaries of a region Telangana Rashtra Samithi TRS 2001 Rao, K. ChandrashekarK. Chandrashekar Rao Andhra Pradesh
तेलुगु देशम पक्ष TDP 1982 Naidu, N. ChandrababuN. Chandrababu Naidu Andhra Pradesh
United Democratic Party UDP NA Roy, DonkuparDonkupar Roy Meghalaya
Uttarakhand Kranti Dal UKKD 1979 Tripathi, Bipin ChandraBipin Chandra Tripathi Uttarakhand
Zoram Nationalist Party ZNP 1997 Lalduhoma Mizoram


  1. तमिळ मनिला काँग्रेस
  2. तेलुगु देशम पक्ष
  3. हरियाणा विकास पक्ष
  4. काँग्रेस (समाजवादी)
  5. पुरोगामी लोकदल
  6. शेतकरी कामगार पक्ष
  7. मणिपुर काँग्रेस पक्ष
  8. हिमाचल विकास काँग्रेस
  9. तमिळ मनिला काँग्रेस
  10. तेलुगू देशम पक्ष
  11. हरियाणा विकास पक्ष
  12. बिजू जनता दल
  13. फॉरवर्ड ब्लॉक
  14. काँग्रेस (समाजवादी)
  15. पुरोगामी लोकदल
  16. शेतकरी कामगार पक्ष
  17. लोक जनशक्ति पक्ष
  18. आसाम गण परिषद
  19. मणिपुर काँग्रेस पक्ष
  20. नॅशनल काँफरन्स पक्ष
  21. झारखंड मुक्ति मोर्चा
  22. हिमाचल विकास काँग्रेस
  23. समता पक्ष
  24. राष्ट्रीय जनता दल
  25. अखिल भारतीय मुस्लिम लिग


संदर्भ[संपादन]

  1. १.० १.१ .