जयपूर

?जयपूर राजस्थान • भारत
—  राजधानी  —
जंतर मंतर
जयपूर
गुणक: 26.55, 75.52
प्रमाणवेळ	भाप्रवे (यूटीसी+५:३०)
क्षेत्रफळ • उंची	२००.४ km² (७७ sq mi) • ४३१ m (१,४१४ ft)
जिल्हा	जयपूर
लोकसंख्या • घनता	३३,२४,३१९ (२००५) • १६,५८८/km² (४२,९६३/sq mi)
महापौर	अशोक परनामी
कोड • पिन कोड • दूरध्वनी • UN/LOCODE • आरटीओ कोड	• ३०२ • +141 • INJAI • RJ-14
संकेतस्थळ: जयपूर महानगरपालिका संकेतस्थळ

जयपूर हे राजस्थानची राजधानी आहे. जयपूरला 'गुलाबी शहर' म्हणुनही ओळखले जाते. जयपूर पूर्वीच्या संस्थानाचेही राजधानीचे ठिकाण होते. या शहराची स्थापना इ.स. १७२८ मध्ये महाराजा जयसिंह द्वितीय यांनी केली. येथील लोकसंख्या इ.स. २००३ मध्ये जवळजवळ २७ लाख होती.

जयपूर शहर येथील महाल आणि जुन्या घरांसाठी वापरलेल्या गुलाबी दगडांसाठी प्रसिद्ध आहे. पूर्ण शहर सहा भागांत १११ फुटी रस्त्यांनी विभागले आहे.

जयपूरमधील हवामहाल

जयपुरला आधुनिक शहरी योजनाकार सर्वात नियोजित आणि व्यवस्थित शहरांमध्ये गणतात. एकोणविसाव्या शतकात जयपूर शहराचा विस्तार सुरु झाला. त्यावेळी त्याची लोकसंख्या १,६०,००० होती. येथील मुख्य उद्योग धातूकाम, संगमरमर, वस्त्र-छपाई इत्यादी आहेत.

जयपूर सिटी पॅलेस ,जंतर मंतर, हवामहल, अंबर महाल, मुबारक महल, जलमहल, इ प्रेक्षणीय स्थळे आहेत. जयपूर हे भारतातील सर्वात सुंदर शहरांत एक आहे. भारतातील पर्यटनातील सुवर्ण त्रिकोणात (जयपूर-आग्रा-दिल्ली) जयपूर शहर मोडते. जयपूर हे शहर महाराजा सवाई जयसिंह २ यांनी स्थापन केले. त्यांनी १६९९ ते १७४४ पर्यंत राज्य केले तेव्हा त्यांची राजधानी अंबर होती. अंबर जयपूरपासून जी आजच्या जयपुर पासून ११ किमीवर आहे.

बाह्य दुवे

• राजस्थान विद्यापीठाचे संकेतस्थळ