विकिपीडिया:चावडी/तांत्रिक प्रश्न

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
Jump to navigation Jump to search

विषयांतर करणारे प्रतिसाद टाळण्याकरिता हे पान तात्पुरते अर्धसुरक्षीत केलेले आहे. अनामिक आणि नवीन सदस्यांनी आपले प्रतिसाद देण्याकरिता येते काही दिवस या पानाच्या चर्चा पानावर आपले प्रतिसाद द्यावेत .

(सर्व चावड्यातील बदल | मुख्य चावडीतील अलीकडील बदल | सर्व चावड्या एकत्र पहा)
चावडी विभागवार:

Chavdi-main.PNG
चर्चा
(विपी इतर चर्चा)

इतर विभागात समाविष्ट न होणारे चर्चा विषय नवी चर्चा जोडा | वाचा

वादनिवारण
वादांवर उहापोह करण्यासाठी नवीन विषय जोडा | वाचा
Help-browser.svg
साहाय्य | मदतकेंद्र
नवागतांसाठी मदतकेंद्रनवाप्रश्न जोडा | वाचा
Wikipedia-logo-v2.svg
दूतावास
(Embassy)

नवी चर्चा जोडा
(Start new discussion)
Edit-find-replace.svg
प्रचालकांना निवेदन
प्रचालकांना निवेदन देण्यासाठीनिवेदन जोडा | वाचा


प्रचालकांचे मूल्यांकन
प्रचालकांचे कार्य आणि कृतींबद्दल उहापोह करण्यासाठीनवीन विषय जोडा | वाचा

Preferences-system.svg
तांत्रिक
तांत्रिक मुद्दयांवर चर्चा.
विपी आज्ञावलीच्या त्रुटी अहवाला साठी बगझीला वापरा.
नवीचर्चा जोडा | वाचा
Dheya-beta.PNG
ध्येय आणि धोरणे
सद्द आणि प्रस्तावित ध्येय आणि धोरणे, नीती-संकेत इत्यादींबाबत चर्चेसाठी नवीचर्चा जोडा | वाचा
Dialog-information on.svg
प्रगती
मराठी विकिपीडियाच्या प्रगती बाबत चर्चा
नवीचर्चा जोडा | वाचा


सोशल मीडिया
मराठी विकिपीडियाचे सोशल मीडिया बाबत नवीन विषय जोडा | वाचा
Suggest.jpg
चावडी (सुचालन)

स्थापना
___

स्वागत आणि साहाय्य चमू ,आलेले सदस्य,विकिभेट,कळपट हवा,सुलभीकरण,लेख/मजकुराची दखल पात्रता? चर्चा








०. खालील मुद्दे फक्त या पानासाठी लागू आहेत. या मुद्दांतील संकेतांनुसार या पानाचे काम चालेल.




 • विकितंत्रज्ञान वार्ता(मेटा) (इंग्रजी मजकुर )

T)

Broken filter to be fixed[संपादन]

Hello all! Lately, we've been switching all wikis to use a new, faster parser for the AbuseFilter. Unfortunately, this highlighted a new syntax error for filter 21 on this wiki. In order to fix it, you should check the function call at line 3, and ensure to give it enough parameters. Could anyone please take a look? Should you have any questions, please feel free to ping me back! Thanks, --Daimona Eaytoy (चर्चा) २२:४६, ५ ऑक्टोबर २०१९ (IST)

pinging Gnome-edit-redo.svgअभय नातू: --Tiven2240 (चर्चा) ०९:२४, ७ ऑक्टोबर २०१९ (IST)
Let me also ping Gnome-edit-redo.svgMahitgar: who wrote the filter. --Nullzero (चर्चा) १३:४३, १४ नोव्हेंबर २०१९ (IST)
Hello, is there any update on this? It's been several months now. --Nullzero (चर्चा) २२:४८, १ मे २०२० (IST)

Gnome-edit-redo.svgअभय नातू: --Tiven2240 (चर्चा) १०:३२, २ मे २०२० (IS->


Gnome-edit-redo.svgNullzero:,
The link you posted above (AbuseFilter) is coming up as empty, making this fix a bit difficult to guess and make.
Can you elaborate what you mean by give it enough parameters? Are there not default values for the parameters? If not, what parameters are expected for a nominally regular function?
This abusefilter has not been triggered in a long time and is not a critical filter. If it helps, we can disable it.
Let me know.
अभय नातू (चर्चा) ११:०७, २ मे २०२० (IST)

संदर्भ साचे[संपादन]

काही महत्वपूर्ण बदल करत असल्यामुळे संदर्भ त्रुटी दिसत आहेत. काही दिवसात त्याला सुधारले जाईल. कृपया याची नोंद घ्यावी धन्यवाद --Tiven2240 (चर्चा) २१:०१, २० एप्रिल २०२० (IST)

संदर्भ[संपादन]

Gnome-edit-redo.svgTiven2240: Gnome-edit-redo.svgअभय नातू: संदर्भसाच्यांत काही बदल होत आहेत हे टायविन ह्यांनी नोंदवले आहे. काही बाबी लक्षात आणून देत आहे. साचा स्रोत पुस्तक ह्या साच्यात अनेक त्रुटी मला आढळल्या होत्या. पुस्तकातील एका प्रकरणाचा संदर्भ देताना ते पुस्तक संपादित असेल तर संपादकाचे नाव नीट येत नसे. आता शीर्षक ह्याऐवजी title असे वापरल्यावाचून पुस्तकाचे नावही दिसत नाहीए. पण इंग्लिश संदर्भशीर्षके वापरल्यावर नोंद हवी तशी दिसू लागली आहे. पण त्यातले संक्षेप इंग्लिशच येत आहेत. संदर्भासाठी सदाशिव आठवले ह्या लेखातील संदर्भसूचीतील पहिली नोंद पाहावी.

सुशान्त देवळेकर (चर्चा) ०९:३९, ३१ मे २०२० (IST)

Gnome-edit-redo.svgसुशान्त देवळेकर: संदर्भ साच्यात काही महत्वाचे बदल केल्यामुळे शीर्षक याला title असे लिहिणे गरजेचे आहे. आपण ed व pp बाबत सांगत आहेत का? त्याचे भाषांतर करता येईल असे वाटते --Tiven2240 (चर्चा) १०:४३, ३१ मे २०२० (IST)

Gnome-edit-redo.svgTiven2240: ed, pp ह्यांऐवजी अनुक्रमे संपा. आणि पृ. असे दिसणे आवश्यक आहेच. शीर्षक ह्याऐवजी title असे घालण्याची निकड का भासू लागली ह्याचे कारण कळू शकेल का? कारण हा साचा मी अनेकदा वापरत असतो. आजवर अशी अडचण कधी आली नव्हती.

दुसरे म्हणजे मराठी विकिपीडियावर साच्यांमधील नोंदशीर्षके मराठीतच असणे केव्हाही चांगले. आता आपण बहुभाषिक संगणन करत आहोत आणि विकिपीडिया हे त्याचे सर्वात उत्तम उदाहरण आहे. विकिपीडियातच इंग्लिशेला पर्याय देता येत नसेल तर ते बरे नाही. कृपया आपल्याला जे करता येईल ते करून मराठीतच नोंदशीर्षके येतील हे पाहावे. माझ्याकडून काही साहाय्य होण्यासारखे असल्यास मी अवश्य करीन.

सुशान्त देवळेकर (चर्चा) १२:२५, ३१ मे २०२० (IST)

संदर्भ साचे संपादित करण्यासाठी मोकळे आहेत आणि कोणत्याही सदस्यद्वारे सुधारित केले जाऊ शकतात. धन्यवाद --Tiven2240 (चर्चा) १२:५५, ३१ मे २०२० (IST)

पीएचडी प्रबंधांचे संदर्भ[संपादन]

पीएचडी प्रबंधांचे संदर्भ देण्यासाठी कोणताही संदर्भसाचा माझ्या मते उपलब्ध नाहीए. असल्यास कृपया मार्गदर्शन करावे. नसल्यास असा साचा उपलब्ध करून द्यावा. माझ्याकडून ह्याबाबत काही साहाय्य होण्यासारखे असल्यास कळवावे. सुशान्त देवळेकर (चर्चा) १०:१२, ३१ मे २०२० (IST)

Gnome-edit-redo.svgसुशान्त देवळेकर: इतर विकिपीडियावर असे साचा उपलब्ध आहे का? असल्यास त्याचे दुवा द्यावे त्याला आयात करता येईल. --Tiven2240 (चर्चा) १०:४५, ३१ मे २०२० (IST)

Gnome-edit-redo.svgTiven2240: इंग्लिश विकिपीडियावर आहे. पण तो मी माझ्या धूळपाटीवर वापरून पाहिला असता चालत नाही असे दिसते. त्याचे उदाहरण मी आपल्या माहितीसाठी इथे देत आहे.

इंग्लिश विकिपीडियावरील प्रबंधासाठीचा साचा. मला ह्यासाच्यात एक महत्त्वाची त्रुटी जाणवली ती म्हणजे ह्यावर मार्गदर्शकाचे नाव देता येत नाही.

मी वापरून पाहिलेले उदाहरण

  • यार्दी, अमृत. मराठीतील कालिदास-साहित्य : एक तौलनिक अभ्यास (पीएचडी प्रबंध). कर्नाटक विद्यापीठ.


सुशान्त देवळेकर (चर्चा) १२:२९, ३१ मे २०२० (IST)

Gnome-edit-redo.svgसुशान्त देवळेकर:Yes check.svg झाले. --Tiven2240 (चर्चा) १२:५०, ३१ मे २०२० (IST)

Gnome-edit-redo.svgTiven2240: आभारी आहे. सुशान्त देवळेकर (चर्चा) १३:४१, ३१ मे २०२० (IST)

Gnome-edit-redo.svgTiven2240: ह्या साच्यातली नोंदशीर्षकेही उदा. title इ. मराठीत उदा. शीर्षक करावीत ही विनंती. सुशान्त देवळेकर (चर्चा) १३:४५, ३१ मे २०२० (IST)

Editing news 2020 #2[संपादन]

०२:०३, १८ जून २०२० (IST)

Editing news 2020 #3[संपादन]

१८:२५, ९ जुलै २०२० (IST)

संदर्भातील त्रुटी[संपादन]

Gnome-edit-redo.svgअभय नातू, Tiven2240:

काही कालावधी पासून reFill 2 द्वारे संदर्भ भरत असता त्यात तारीखांच्या त्रुटी दिसत आहेत. मात्र पूर्वी असे दिसत नव्हते. या टूल द्वारे सुधारलेले सर्व संदर्भ नादुरुस्त दिसत आहेत व त्यात तारीख तपासा म्हणूनची सूचनाही झळकते आहे. उदा. म्हणून डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्याबद्दल व्यक्त झालेली मते या लेखातील संदर्भ पहावेत. कृपया ही त्रुटी सुधारावी, याने संदर्भ खराब सुद्धा दिसत आहेत. --संदेश हिवाळेचर्चा २०:००, ११ जुलै २०२० (IST)

Gnome-edit-redo.svgSandesh9822: Kindly remove extra comma. (,) after the month name. Example 20 जून, 2016 must be 20 जून 2016. Thank you --Tiven2240 (चर्चा) २०:३२, ११ जुलै २०२० (IST)
Gnome-edit-redo.svgTiven2240:
माझा प्रश्न तोच आहे. reFill 2 द्वारे संदर्भ भरताना/सुधारताना हा कॉमा ( , ) आपोआप गाळला गेला पाहिजे. अर्थात reFill 2 उपकरणानेच परफेक्ट संदर्भ भरता आला पाहिजे. --संदेश हिवाळेचर्चा २३:५३, ११ जुलै २०२० (IST)
Gnome-edit-redo.svgअभय नातू, Tiven2240: पुनः स्मरण.
कृपया संदर्भ भरले जाणारे साचे सुधारणे गरजेचे आहे. तांत्रिक प्रचालक Tiven2240 यांनी सांगितलेले निदान उपयुक्त नाही, कारण प्रत्येकदा reFill किंवा दृश्य संपादन यांद्वारे संदर्भ भरणे आणि परत भरलेल्या संदर्भांतील ताराखांमध्ये एक एक करुन संपादन करणे हे किचकट व अव्यवहार्य काम आहे, शिवाय ज्या लेखांत १००-५०० संदर्भ जोडलेले आहेत तेथे कसे सुधार करायचे!? त्यामुळे संदर्भ साचाच्या मूळ ठिकाणीच योग्य तो बदल करावा व संदर्भ भरल्यानंतर पुन्हा तो सुधारण्याची गरज भासणार नाही असे विधायक बदल करावे, विनंती.--संदेश हिवाळेचर्चा १९:१५, १७ जुलै २०२० (IST)

Science / Vignyan[संपादन]

समाज हा सतत सामाजिक संवादात सहभागी असणार्‍या व्यक्तींचा समूह किंवा समान स्थानिक किंवा सामाजिक प्रदेशात सामायिक करणारा मोठा सामाजिक गट असतो जो सामान्यत: समान राजकीय अधिकार आणि प्रबळ सांस्कृतिक अपेक्षांच्या अधीन असतो. जे लोक विशिष्ट संस्कृती आणि संस्था सामायिक करतात त्यांच्यामध्ये संबंधांचे (सामाजिक संबंध) नमुन्यांद्वारे समाज वैशिष्ट्यीकृत असतात; दिलेल्या समाजात त्याचे सदस्य असलेल्या घटकांमधील अशा प्रकारच्या संबंधांची बेरीज म्हणून वर्णन केले जाऊ शकते. सामाजिक विज्ञानांमध्ये, एक मोठा समाज बहुतेकदा उपसमूहांमध्ये स्तरीकरण किंवा वर्चस्व नमुना दर्शवितो.

सोसायटी विशिष्ट कृती किंवा भाषण स्वीकार्य किंवा न स्वीकारलेले मानून वर्तनाचे नमुने तयार करतात. दिलेल्या समाजात वागण्याच्या या पद्धतींना सामाजिक निकष म्हणून ओळखले जाते. संस्था आणि त्यांचे निकष हळूहळू आणि सतत बदलत असतात.

सहकार्याने एक समाज आपल्या सदस्यांना अशा प्रकारे फायदा करण्यास सक्षम करू शकतो ज्यायोगे वैयक्तिकरित्या कठीण होईल; वैयक्तिक आणि सामाजिक (सामान्य) दोन्ही फायदे या प्रकारे ओळखले जाऊ शकतात किंवा बर्‍याच प्रकरणांमध्ये ओव्हरलॅप आढळतात. एखाद्या समाजात एक समविचारी लोकसुद्धा असू शकतात ज्यात वर्चस्व असलेल्या, मोठ्या समाजात त्यांच्या स्वत: च्या रूढी आणि मूल्ये असतात. याला कधीकधी उपसंस्कृती म्हणून संबोधले जाते, हा शब्द गुन्हेगारामध्ये मोठ्या प्रमाणात वापरला जातो.

अधिक व्यापकपणे आणि विशेषत: स्ट्रक्चरलिस्ट विचारांच्या अंतर्गत, एखाद्या व्यक्तीचे विविध संग्रह, परंतु वेगळे असले तरीही एक समाज आर्थिक, सामाजिक, औद्योगिक किंवा सांस्कृतिक पायाभूत सुविधा म्हणून दर्शविला जाऊ शकतो. या संदर्भात समाज म्हणजे व्यक्ती आणि त्यांच्या परिचित सामाजिक वातावरणापेक्षा "इतर लोक" ऐवजी भौतिक जगाशी आणि इतर लोकांशी असलेले वस्तुनिष्ठ संबंध.


"सोसायटी" हा शब्द लॅटिन शब्दाच्या सोशियटॅसमधून आला आहे, जो संयोग सॉसियस ("कॉम्रेड, मित्र, मित्र, सहयोगी"; विशेषणात्मक फॉर्म सोशलिस) मधून आला आहे जो अनुकूल असलेल्या पक्षांमधील बंध किंवा परस्परसंवादाचे वर्णन करतो. नागरी लेखाशिवाय, हा शब्द मानवतेच्या संपूर्णतेचा संदर्भ घेऊ शकतो (देखील: "सामान्यत: समाज", "मोठ्या प्रमाणात समाज" इ.), जरी या अर्थाने समाजातील उर्वरित लोक मैत्री किंवा असुरक्षित आहेत असे मानले जाऊ शकते "असामाजिक" असणे तथापि, स्कॉटिश अर्थशास्त्रज्ञ अ‍ॅडम स्मिथ यांनी शिकवले की समाज “एकमेकांना दुखापत करण्यापासून परावृत्त झाले तरच“ परस्पर प्रेम किंवा आपुलकी न घेता वेगवेगळ्या व्यापाts्यांप्रमाणेच वेगवेगळ्या व्यापा among्यांप्रमाणेच वेगवेगळ्या पुरुषांमध्येही टिकून राहू शकेल. ” [१]

संघटनेच्या अर्थाने वापरली जाणारी एक संस्था म्हणजे कार्यशील परस्परावलंबनाच्या मर्यादेनुसार आखलेल्या व्यक्तींचा एक समूह, ज्यामध्ये राष्ट्रीय किंवा सांस्कृतिक ओळख, सामाजिक एकता, भाषा किंवा श्रेणीबद्ध रचना यासारख्या वैशिष्ट्यांचा समावेश आहे.


संकल्पना सर्वसाधारणपणे समाज हा एक स्वायत्त घटक म्हणून मर्यादित अर्थ ठेवतो या वस्तुस्थितीकडे लक्ष देतो. महान वानर नेहमीच जास्त असतात (बोनोबो, होमो, पॅन) किंवा त्याहून कमी (गोरिल्ला, पोंगो) सामाजिक प्राणी, म्हणून रॉबिनसन क्रुसोसारखी परिस्थिती एकतर कल्पनारम्य आहे किंवा मानवांच्या सामाजिक संदर्भाच्या व्याप्तीसाठी असामान्य कोपराची प्रकरणे आहेत जी प्रीकॉशियलच्या दरम्यान येतात. आणि प्राणी नीतिशास्त्र स्पेक्ट्रम मध्ये eusocial.

सांस्कृतिक सापेक्षतेचा व्यापक दृष्टीकोन किंवा नीतिनियम म्हणून मोठ्या प्रमाणात "आदिम", चांगले / वाईट किंवा संस्कृतींच्या संदर्भात "प्रगती" (त्यांची भौतिक संस्कृती / तंत्रज्ञान आणि सामाजिक संघटना) या धारणा बदलल्या आहेत.

मानववंशशास्त्रज्ञ मॉरिस गोडेलियर यांच्या मते, माणुसकीच्या सर्वात जवळच्या जैविक नातेवाईकांच्या (चिंपांझी आणि बोनोबोस) विरुध्द समाजातील एक महत्त्वपूर्ण नाविन्यपूर्ण भूमिका ही पुरुषांच्या जवळच्या नातेवाईकांमधे अनुपस्थित असेल, ज्यांच्यासाठी पितृत्व सामान्यतः निर्धारित केले जात नाही. . [२] []]

राज्यशास्त्रात सोसायटीची रचनाही राजकीय असू शकते. आकार आणि जटिलता वाढविण्यासाठी, तेथे बँड, जमाती, चीफडॉम आणि राज्य संस्था आहेत. या संस्थांमध्ये राजकीय शक्तीचे वेगवेगळे स्तर असू शकतात, ज्याचे सांस्कृतिक, भौगोलिक आणि ऐतिहासिक वातावरण या सोसायट्यांनी संघर्ष करणे आवश्यक आहे. अशा प्रकारे, तंत्रज्ञानाची आणि संस्कृतीच्या समान स्तरासह एक वेगळ्या समाजात इतर लोकांच्या सान्निध्यात राहून त्यांच्या संसाधनांचा अतिक्रमण होऊ शकेल इतकेच जगण्याची शक्यता जास्त आहे. ज्या सोसायटीशी स्पर्धा करते अशा इतर समाजांना प्रभावी प्रतिसाद देऊ शकत नाही असा समाज सहसा प्रतिस्पर्धी समाजाच्या संस्कृतीत ग्रहण करतो.

समाजशास्त्रात

सामाजिक गट आपल्या सदस्यांना अशा प्रकारे फायदा करण्यास सक्षम करतो जे अन्यथा वैयक्तिक आधारावर शक्य होणार नाही. वैयक्तिक आणि सामाजिक (सामान्य) दोन्ही लक्ष्ये अशा प्रकारे ओळखली जाऊ शकतात आणि त्यांचा विचार केला जाऊ शकतो. मुंगी (फॉर्मिकिडे) सामाजिक नीतिशास्त्र. समाजशास्त्रज्ञ पीटर एल. बर्गर यांनी समाज ... "मानवी उत्पादन आणि मानवी उत्पादनाशिवाय काहीच दिले नाही जे अद्याप उत्पादकांवर सतत कार्य करते." त्यांच्या मते, समाज मनुष्यांनी तयार केला होता, परंतु ही सृष्टी मागे वळून दररोज मानवाची निर्मिती किंवा आकार घडवते. []]


कॅनिस ल्युपस सोशल एथॉलॉजी समाजशास्त्रज्ञ गेरहार्ड लेन्स्की त्यांच्या तंत्रज्ञानाच्या पातळीवर, संप्रेषणांवर आणि अर्थव्यवस्थेच्या आधारे संघटनांमध्ये फरक करते: (१) शिकारी आणि जमणारे, (२) साधे कृषी, ()) प्रगत शेती, ()) औद्योगिक आणि ()) विशेष (उदा. मासेमारी संस्था) किंवा सागरी संस्था). []] हे पूर्वी मानववंशशास्त्रज्ञ मोर्टन एच. फ्राइड, संघर्ष सिद्धांताद्वारे विकसित केलेल्या आणि एल्मन सर्व्हिस या एकत्रीकरण सिद्धांताने विकसित केलेल्या सिस्टमसारखेच आहे ज्याने सामाजिक असमानतेच्या उत्क्रांतीवर आणि भूमिकेच्या आधारे सर्व मानवी संस्कृतीत समाजांच्या वर्गीकरणाची एक प्रणाली तयार केली आहे. राज्याचे. या वर्गीकरण प्रणालीत चार विभाग आहेत:

हंटर-गोळा करणारे बँड (कर्तव्ये आणि जबाबदा .्यांचे वर्गीकरण). मग कृषी समाज आला. आदिवासी संस्था ज्यामध्ये सामाजिक रँक आणि प्रतिष्ठेची मर्यादित उदाहरणे आहेत. सरदारांच्या नेतृत्वात स्ट्रॅटिस्ड स्ट्रक्चर्स. जटिल सामाजिक पदानुक्रम आणि संघटित, संस्थागत सरकारांसह संस्कृती. या व्यतिरिक्त येथे आहेत:

मानवता, मानवजात, ज्यावर समाजाच्या विश्वासांसहित समाजातील सर्व घटक विश्रांती घेतात. व्हर्च्युअल सोसायटी, ऑनलाइन ओळखीवर आधारित एक समाज, जो माहिती युगात विकसित होत आहे. कालांतराने, काही संस्कृतींनी संस्था आणि नियंत्रणाच्या अधिक जटिल स्वरूपाकडे प्रगती केली आहे. या सांस्कृतिक उत्क्रांतीचा समुदायाच्या नमुन्यावर गहन प्रभाव पडतो. शिकारी जमाती जमाती शेतीच्या हंगामात अन्नधान्याच्या साठ्यातून शेती करतात. गावे मोठी शहरे आणि शहरे बनली. शहरे शहर-राज्ये आणि देश-राज्ये मध्ये बदलली. []]


बर्‍याच सोसायट्या काही व्यक्ती किंवा काही मोठ्या लोकांच्या सांगण्यानुसार लास वितरीत करतात. या प्रकारची औदार्य सर्व ज्ञात संस्कृतींमध्ये दिसून येते; सामान्यत: प्रतिष्ठा उदार व्यक्ती किंवा गटाला मिळते. याउलट, सोसायटीचे सदस्य नियमांचे उल्लंघन करणा who्या कोणत्याही सदस्यापासून दूर जाऊ शकतात किंवा बळीचा बकरा घेऊ शकतात. भेटवस्तू देणे, विनोद करणारे नातेसंबंध आणि बळी देणे यासारख्या यंत्रणा, ज्या विविध प्रकारच्या मानवी गटांमध्ये दिसू शकतात, ते समाजात संस्थात्मक बनतात. एक घटना म्हणून सामाजिक उत्क्रांतीमध्ये असे काही घटक असतात जे ते सेवा देणार्‍या लोकांच्यासाठी हानिकारक असू शकतात.

जेव्हा एखादी व्यक्ती किंवा गटाने प्रशंसा केलेली किंवा इच्छित कृती केली तेव्हा काही संस्था एखाद्या व्यक्तीवर किंवा लोकांच्या गटाला दर्जा देतात. या प्रकारची ओळख नाव, शीर्षक, ड्रेसचा प्रकार किंवा आर्थिक बक्षीस स्वरूपात प्रदान केली जाते. बर्‍याच समाजांमध्ये, प्रौढ पुरुष किंवा स्त्रीची स्थिती या प्रकारच्या विधी किंवा प्रक्रियेच्या अधीन असते. मोठ्या समुदायाच्या हितासाठी परोपकारी कृती अक्षरशः सर्व समाजात दिसून येते. समाजातील अनेक प्रकारांमध्ये समुदायातील कृती, दूर करणे, बळी पडणे, औदार्य, सामायिक जोखीम आणि बक्षीस ही सामान्य गोष्ट आहे.


प्रकार सोसायटी असे सामाजिक गट आहेत जे निर्वाह करण्याच्या रणनीतीनुसार भिन्न आहेत, मानवांनी स्वतःसाठी गरजा पुरवण्यासाठी तंत्रज्ञानाचा वापर केला. इतिहासात मानवांनी बर्‍याच प्रकारचे समाज स्थापन केले असले तरी मानववंशशास्त्रज्ञांनी समाजातील विविध गटांना संसाधने, प्रतिष्ठा किंवा शक्ती यासारख्या सुविधांमध्ये असमान प्रवेश असलेल्या पदवीनुसार वेगवेगळे समाज वर्गीकृत केले आहेत. अक्षरशः सर्व समाजांनी सामाजिक स्तरीकरणाच्या प्रक्रियेद्वारे, समाजातील सदस्यांचे असमान संपत्ती, प्रतिष्ठा किंवा शक्ती असलेल्या स्तरांमध्ये विभागणी करून त्यांच्यातील काही प्रमाणात असमानता विकसित केली आहे. समाजशास्त्रज्ञांनी समाजांना पूर्व-औद्योगिक, औद्योगिक आणि उत्तरोत्तर - तीन विस्तृत प्रकारात स्थान दिले आहे.

पूर्व औद्योगिक मुख्य लेख: पूर्व औद्योगिक संस्था औद्योगिक-पूर्व समाजात मानवी आणि पशु श्रमांच्या वापराद्वारे अन्नधान्य उत्पादन ही मुख्य आर्थिक क्रिया आहे. तंत्रज्ञानाच्या त्यांच्या पातळीनुसार आणि त्यांच्या खाद्यपदार्थाच्या पद्धतीनुसार या सोसायट्यांना विभाजित केले जाऊ शकते. हे उपविभाग शिकार करणे आणि गोळा करणे, खेडूत, बागायती, शेती आणि सरंजाम आहेत.

शिकार करणे आणि एकत्र करणे मुख्य लेख: शिकारी गोळा करणारा समाज

बोत्सवानामधील सॅन लोकांनी हाताने आग सुरू केली. अशा सोसायट्यांमध्ये अन्न उत्पादनाचे मुख्य रूप म्हणजे वन्य वनस्पतींचा दररोज संग्रह आणि वन्य प्राण्यांचा शिकार. शिकारी लोक अन्नाच्या शोधात सतत फिरत असतात. परिणामी, ते कायमस्वरुपी गावे तयार करत नाहीत किंवा विविध प्रकारच्या कृत्रिम वस्तू तयार करीत नाहीत आणि सामान्यत: फक्त बँड आणि टोळ्यांसारखे छोटे गट तयार करतात. तथापि, मुबलक स्त्रोतांसह (जसे की टिंग्लिटचे लोक) काही शिकार करणारे आणि गोळा करणारे सोसायटी मोठ्या गटात राहत असत आणि सरपंच म्हणून जटिल श्रेणीबद्ध सामाजिक संरचना तयार करतात. गतिशीलतेची आवश्यकता देखील या संस्थांचा आकार मर्यादित करते. ते सामान्यत: 60 पेक्षा कमी लोक असतात आणि क्वचितच 100 पेक्षा जास्त असतात. जमातीमधील स्थिती तुलनेने समान असतात आणि सामान्य कराराद्वारे निर्णय घेतले जातात. जमातीला बांधलेले संबंध बँडच्या तुलनेत अधिक गुंतागुंतीचे असतात. नेतृत्व वैयक्तिक — करिष्माई "आहे आणि ते केवळ आदिवासी समाजात विशेष हेतूंसाठी वापरले जाते. अशी कोणतीही राजकीय कार्यालये नाहीत ज्यात वास्तविक सत्ता असते आणि मुख्य हा केवळ प्रभावशाली व्यक्ती असतो, एक प्रकारचा सल्लागार असतो; म्हणूनच, सामुहिक कृतीसाठी आदिवासी एकत्रीकरण शासकीय नाहीत. कुटुंब मुख्य सामाजिक एकक बनवते, बहुतेक सदस्य जन्म किंवा लग्नाशी संबंधित असतात. या प्रकारच्या संस्थेस कुटुंबाने उत्पादन आणि शिक्षणासह बर्‍याच सामाजिक कार्ये करण्याची आवश्यकता असते.


खेडूत मुख्य लेख: खेडूत समाज खेडूत जीवन निर्वाह करणे हा थोडा अधिक कार्यक्षम प्रकार आहे. दररोज अन्नाचा शोध घेण्याऐवजी खेडूत समाजातील सदस्यांची त्यांच्या गरजा भागवण्यासाठी पाळीव जनावरांवर अवलंबून असतात. खेडूत फिरणारे भटक्या विमुक्त जीवन जगतात आणि त्यांचे कळप एका कुरणातुन दुस past्या कुरणात फिरत असतात. त्यांचा खाद्यान्न पुरवठा जास्त विश्वासार्ह असल्याने, पशुपालक संस्था मोठ्या लोकसंख्येस समर्थन देऊ शकतात. तेथे अन्न शिल्लक असल्याने अन्न तयार करण्यासाठी कमी लोकांना आवश्यक आहे. परिणामी, श्रम विभागणे (विशिष्ट आर्थिक क्रियांच्या कामगिरीमध्ये व्यक्ती किंवा गटांद्वारे केलेले स्पेशलायझेशन) अधिक गुंतागुंतीचे होते. उदाहरणार्थ, काही लोक इतर मौल्यवान वस्तूंमध्ये हस्तकला, ​​शस्त्रे आणि दागिने तयार करतात. वस्तूंचे उत्पादन व्यापारास प्रोत्साहित करते. हा व्यवसाय असमानता निर्माण करण्यास मदत करतो, कारण काही कुटुंबे इतरांपेक्षा जास्त वस्तू मिळवतात. ही कुटुंबे त्यांच्या वाढत्या संपत्तीद्वारे बर्‍याचदा सत्ता मिळवतात. एका पिढीकडून दुसर्‍या पिढीकडे मालमत्ता गेल्यामुळे संपत्ती आणि शक्ती केंद्रीत होण्यास मदत होते. कालांतराने अनुवंशिक सरदारांच्या उदय, खेडूत समाजात सरकारचे विशिष्ट स्वरूप.

बागायती मुख्य लेख: बागायती समाज जंगल किंवा जंगलातून साफ ​​केलेल्या बागांच्या प्लॉटमध्ये वाढलेली फळे आणि भाज्या बागायती समाजातील अन्नाचा मुख्य स्त्रोत प्रदान करतात. या संस्थांमध्ये खेडूत समाजांसारखे तंत्रज्ञान आणि जटिलतेचे स्तर आहेत. काही बागायती गट पिके वाढवण्यासाठी स्लॅश-बर्न पद्धत वापरतात. वन्य वनस्पती कापून जाळून टाकली जाते आणि राख वापरली जाते. फलोत्पादक लोक एक किंवा अधिक हंगामात शेती करण्यासाठी मानवी श्रम आणि साधी साधने वापरतात. जेव्हा जमीन ओसाड बनते, फलोत्पादक नवीन कथानक साफ करतात आणि नैसर्गिक स्थितीकडे परत जाण्यासाठी जुना भूखंड सोडतात. ते बर्‍याच वर्षांनंतर मूळ देशात परत येऊ शकतात आणि पुन्हा प्रक्रिया सुरू करू शकतात. त्यांच्या बागांचे प्लॉट फिरवून बागकाम करणारे बर्‍यापैकी दीर्घ कालावधीसाठी एका भागात राहू शकतात. हे त्यांना सेमीमॅर्मंट किंवा कायमस्वरुपी गावे तयार करण्यास अनुमती देते. एखाद्या खेड्यातील लोकसंख्येचे प्रमाण शेतीसाठी उपलब्ध असलेल्या जागेवर अवलंबून असते; अशा प्रकारे गावे सुमारे 30 लोकांमधून 2000 पर्यंत असू शकतात.

खेडूत समाजांप्रमाणेच, अतिरिक्त अन्न श्रमांचे अधिक जटिल विभाजन करते. बागायती संस्थांमधील विशिष्ट भूमिकांमध्ये शिल्पकार, शमन (धार्मिक नेते) आणि व्यापारी यांचा समावेश आहे. ही भूमिका विशेषज्ञता लोकांना विविध प्रकारच्या कलाकृती तयार करण्यास अनुमती देते. खेडूत समाजांप्रमाणेच, अतिरिक्त खाद्यपदार्थ बागायती जीवनातील स्थायी स्वरूपामुळे विकसित झालेल्या बागायती राजकीय प्रणालींमध्ये संपत्ती आणि सामर्थ्यामधील असमानतेस कारणीभूत ठरू शकतात.


कृषी मुख्य लेख: कृषिप्रधान समाज

15 व्या शतकात बैलांसह नांगरणे कृषी संस्था मोठ्या क्षेत्रावर शेती करण्यासाठी शेती तंत्रज्ञानाचा उपयोग करतात. समाजशास्त्रज्ञ कृषी क्रांती या शब्दाचा वापर 8,500०० वर्षांपूर्वी झालेल्या तांत्रिक बदलांचा संदर्भ म्हणून करतात ज्यामुळे पिकाची लागवड झाली आणि शेतातील प्राणी वाढले. त्यानंतर अन्न पुरवठ्यात वाढ झाल्याने पूर्वीच्या समाजांपेक्षा जास्त लोकसंख्या वाढली. याचा अर्थ मोठ्या प्रमाणावर अधिशेष होईल, ज्यामुळे असे शहर बनले जे निरंतर राज्यकर्ते, शिक्षक, कारागीर, व्यापारी आणि धार्मिक नेत्यांना आधार देणारी शहरे बनली ज्यांना पोषण शोधण्याची चिंता करण्याची गरज नव्हती.

कृत्रिम संस्थांमध्ये सामाजिक स्तरीकरणाचे अधिक मोठे अंश दिसून आले. उदाहरणार्थ, महिलांना पूर्वी उच्च दर्जा प्राप्त होता कारण त्यांनी पुरुषांशी अधिक समान श्रम सामायिक केले. शिकार करणे आणि एकत्रित करणार्‍या सोसायटींमध्ये स्त्रिया पुरुषांपेक्षा अधिक अन्न गोळा करतात. तथापि, खाद्यपदार्थांची दुकाने सुधारत असताना आणि स्त्रियांनी कुटुंबासाठी अन्न पुरवण्यात कमी भूमिका घेतल्यामुळे ते पुरुषांच्या अधीन राहू लागले. शेजारील प्रदेशात खेडे व शहरे विस्तारत गेल्याने अन्य समाजांशी संघर्ष नक्कीच उद्भवला. शत्रूंनी आक्रमण करण्यापासून बचाव करण्याच्या मोबदल्यात शेतक्यांनी योद्ध्यांना अन्न पुरवले. उच्च सामाजिक प्रतिष्ठित राज्यकर्त्यांची प्रणाली देखील दिसू लागली. या खानदानी व्यक्तीने समाजाला स्वारीपासून बचावण्यासाठी योद्धा संघटित केले. अशाप्रकारे, खानदानी लोक समाजातील "कमी" सदस्यांकडून वस्तू घेण्यास व्यवस्थापित झाले.


मौलवी, शूरवीर आणि शेतकरी; सरंजामशाही समाजांचे एक उदाहरण सरंजामशाही मुख्य लेख: सामंत समाज सरंजामशाही हा जमीनीच्या मालकीवर आधारित समाजाचा एक प्रकार होता. आजच्या शेतकर्‍यांप्रमाणे सामंतीवादाखाली वसूल करणारे आपल्या स्वामीच्या जमिनीवर शेती करण्यास बांधील होते. लष्करी संरक्षणाच्या बदल्यात मालकांनी जमीनदारांना अन्न, पिके, हस्तकला, ​​श्रद्धांजली व इतर सेवा पुरविण्याकरिता शेतकर्‍यांचे शोषण केले. सरंजामशाहीच्या क्षेत्रातील इस्टेट बहुतेक वेळा बहुपक्षीय होते; शेतकर्‍यांच्या कुळात पिढ्यान्पिढ्या त्यांच्या स्वामीच्या जमिनीची मशागत केली असेल.

औद्योगिक मुख्य लेख: औद्योगिक संस्था १th व्या आणि १th व्या शतकादरम्यान एक नवीन आर्थिक व्यवस्था उदयास आली ज्याने सामंतवादाची जागा घेण्यास सुरुवात केली. भांडवलशाही मुक्त बाजारात खुल्या स्पर्धेद्वारे चिन्हांकित केली जाते, ज्यात उत्पादनाची साधने खाजगी मालकीची असतात. अमेरिकेच्या युरोपच्या अन्वेषणातून भांडवलशाहीच्या विकासाला चालना मिळाली. परदेशी धातू, रेशीम आणि मसाल्यांच्या परिचयांमुळे युरोपियन समाजांमध्ये मोठ्या व्यावसायिक क्रियाकलापांना चालना मिळाली.

औद्योगिक संस्था वस्तूंच्या उत्पादनासाठी इंधनाद्वारे चालविणा machines्या मशीनवर जास्त अवलंबून असतात. यामुळे कार्यक्षमतेत आणखी नाट्यमय वाढ झाली. औद्योगिक क्रांतीच्या उत्पादनाची वाढीव कार्यक्षमता यापूर्वीच्या तुलनेत आणखी जास्त अधिशेष उत्पन्न झाली. आता सरप्लस केवळ शेतीमालच नव्हता तर वस्तूंचे उत्पादनही होते. या मोठ्या अधिशेषामुळे पाळीव क्रांतीत पूर्वी चर्चा झालेल्या सर्व बदलांना अधिक स्पष्ट केले गेले.

पुन्हा एकदा लोकसंख्या वाढली. उत्पादकता वाढल्याने प्रत्येकाला अधिक वस्तू उपलब्ध झाल्या. तथापि, असमानता पूर्वीपेक्षा अधिकच मोठी झाली. शेती-आधारित सामंत समाज तुटल्यामुळे बरेच लोक जमीन सोडून शहरींमध्ये नोकरी शोधू लागले. यामुळे श्रमांचे एक मोठे अधिशेष तयार झाले आणि भांडवलदारांना भरपूर मजुरी मिळाली ज्यांना अत्यंत कमी वेतनात मजुरीवर ठेवले जाऊ शकते.

औद्योगिक नंतरचे मुख्य लेखः उत्तरोत्तर औद्योगिक संस्था हे देखील पहा: माहिती क्रांती औद्योगिक-उत्तरोत्तर सोसायटी वस्तूंच्या उत्पादनापेक्षा अधिक माहिती, सेवा आणि उच्च तंत्रज्ञानाद्वारे वर्चस्व असलेल्या सोसायट्या आहेत. प्रगत औद्योगिक संस्था आता उत्पादन आणि उत्पादनाच्या तुलनेत सेवा क्षेत्रात वाढ करण्याकडे वळत आहेत. सेवा उद्योगात कार्यरत असणा its्या अर्ध्यापेक्षा जास्त कार्य शक्ती असणारा अमेरिका पहिला देश आहे. सेवा उद्योगांमध्ये सरकार, संशोधन, शिक्षण, आरोग्य, विक्री, कायदा आणि बँकिंगचा समावेश आहे.


समकालीन वापर "समाज" हा शब्द सध्या अनेक राजकीय आणि वैज्ञानिक अर्थ तसेच विविध संघटनांना व्यापण्यासाठी वापरला जातो.

पाश्चात्य मुख्य लेख: पाश्चात्य जग पाश्चात्य जगाच्या विकासाने आपल्याबरोबर पाश्चात्य संस्कृती, राजकारण आणि कल्पनांच्या उदयोन्मुख संकल्पना आणल्या ज्याला बहुधा "पाश्चात्य समाज" म्हणून संबोधले जाते. भौगोलिकदृष्ट्या, हे पश्चिम युरोप, उत्तर अमेरिका, ऑस्ट्रेलिया आणि न्यूझीलंडच्या अगदी कमीतकमी देशांवर व्यापते. यात काहीवेळा पूर्व युरोप, दक्षिण अमेरिका आणि इस्त्राईलचा देखील समावेश आहे.

या सर्व प्रकारच्या संस्कृती आणि जीवनशैली पश्चिम युरोपमधील आहेत. ते सर्व तुलनेने मजबूत अर्थव्यवस्था आणि स्थिर सरकारांचा आनंद घेतात, धर्माच्या स्वातंत्र्यास परवानगी देतात, लोकशाहीला एक प्रकारचा कारभार म्हणून निवडतात, भांडवलशाही आणि आंतरराष्ट्रीय व्यापाराला अनुकूल असतात, ज्युदेव-ख्रिश्चन मूल्यांवर जोरदार प्रभाव पाडतात आणि काही प्रमाणात राजकीय आणि लष्करी युती किंवा सहकार्याचा भाग असतो. . [7]

माहिती

इन्फर्मेशन सोसायटी, जिनिव्हा येथे जागतिक शिखर परिषद मुख्य लेख: माहिती समाज १ 30 s० च्या दशकापासून माहिती संस्थेची संकल्पना चर्चेत आली असली तरी, आधुनिक जगात माहिती तंत्रज्ञानाने ज्या प्रकारे समाज आणि संस्कृतीवर परिणाम केला आहे त्याप्रमाणेच जवळजवळ नेहमीच लागू केले जाते. म्हणूनच ते घर, कामाची जागा, शाळा, सरकारी आणि विविध समुदाय आणि संघटनांवर संगणक तसेच दूरसंचार परिणाम तसेच सायबर स्पेसमध्ये नवीन सामाजिक स्वरुपाचा उदय यांचा समावेश करते. []]

युरोपियन युनियनच्या आवडीचा एक विषय म्हणजे माहिती संस्था. येथे धोरणे मुक्त आणि स्पर्धात्मक डिजिटल अर्थव्यवस्थेला चालना देण्यासाठी, माहिती आणि संप्रेषण तंत्रज्ञानाचे संशोधन तसेच सामाजिक समावेशन, सार्वजनिक सेवा आणि जीवन गुणवत्ता सुधारण्यासाठी त्यांच्या अनुप्रयोगाकडे निर्देशित आहेत. []]

जिनेव्हा आणि ट्युनिसमधील माहिती सोसायटीवरील आंतरराष्ट्रीय दूरसंचार युनियनच्या जागतिक शिखर परिषदेने (२०० and आणि २००)) बर्‍याच धोरणांचे आणि अनुप्रयोगांचे कार्य केले ज्यावर कारवाईची कल्पना केली गेली आहे. [१०]


ज्ञान मुख्य लेख: ज्ञान समाज

सोल सायवर्ल्ड कंट्रोल रूम एकविसाव्या शतकाच्या सुरूवातीस इलेक्ट्रॉनिक माहितीच्या स्त्रोतांमध्ये प्रवेश वाढत गेला, म्हणून माहिती सोसायटीपासून नॉलेज सोसायटीकडे विशेष लक्ष दिले गेले. आयरिश सरकारने केलेल्या विश्लेषणामध्ये असे म्हटले आहे की, “माहितीच्या मोठ्या प्रमाणात स्वस्तात हाताळण्याची, साठवण्याची आणि प्रसारित करण्याची क्षमता अलिकडच्या वर्षांत आश्चर्यकारक दराने वाढली आहे. माहितीचे डिजिटलायझेशन आणि इंटरनेटशी संबंधित व्यापकतेत नवीन तीव्रता सुलभ होते अर्थव्यवस्थेसाठी ज्ञानाचा उपयोग करणे, हे संपत्ती निर्माण करण्याचे मुख्य घटक बनले आहे. आता जवळजवळ to० ते percent० टक्के आर्थिक वाढ नवीन आणि चांगल्या ज्ञानामुळे होते. "[११]


इतर उपयोग शाश्वत विकास.एसव्हीजी या प्रतिमेबद्दल शाश्वत विकासाची योजनाः तीन घटक भागांच्या संगमावर. (2006) सामान्य राजकीय आणि सांस्कृतिक परंपरा, श्रद्धा किंवा मूल्ये यांनी एकत्रित केलेले अनेक राष्ट्रांचे लोक कधीकधी असेही म्हणतात की एक समाज (जसे यहूदा-ख्रिश्चन, पूर्व आणि पाश्चात्य) तयार होईल. या संदर्भात वापरली जाते तेव्हा हा शब्द दोन किंवा अधिक "सोसायटी" च्या विरोधाभास म्हणून उपयोग केला जातो ज्यांचे सदस्य वैकल्पिक विवादित आणि प्रतिस्पर्धी जागतिक दृश्ये दर्शवितात.

काही शैक्षणिक, व्यावसायिक आणि वैज्ञानिक संघटना स्वत: चे समाज म्हणून वर्णन करतात (उदाहरणार्थ, अमेरिकन मॅथमॅटिकल सोसायटी, अमेरिकन सोसायटी ऑफ सिव्हिल इंजिनियर्स किंवा रॉयल सोसायटी).

काही देशांमध्ये, उदा. युनायटेड स्टेट्स, फ्रान्स आणि लॅटिन अमेरिका या शब्दाचा वापर वाणिज्य क्षेत्रात गुंतवणूकदारांमधील भागीदारी किंवा व्यवसायाच्या सुरूवातीच्या अर्थाने केला जातो. युनाइटेड किंगडममध्ये भागीदारी सोसायटी असे म्हटले जात नाही, परंतु सहकारी किंवा परस्पर बहुतेकदा सोसायटी म्हणून ओळखले जाते (जसे की अनुकूल संस्था आणि इमारती संस्था).