आशिया चषक

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
(एशिया चषक या पानावरून पुनर्निर्देशित)
आशिया चषक
आयोजक आशिया क्रिकेट संघटन
प्रकार एकदिवसीय(१९८४-२०१४, २०१८)
टी२०(२०१६, २०२०)
प्रथम १९८४ (संयुक्त अरब अमिराती संयुक्त अरब अमिराती)
शेवटची २०२२ (संयुक्त अरब अमिराती संयुक्त अरब अमिराती)
पुढील २०२३ (पाकिस्तान पाकिस्तान)
स्पर्धा प्रकार साखळी सामने
बाद फेरी
संघ सद्य ६
(आशियातील सर्व ५ कसोटी देश,
१ पात्रता फेरीतून असोसिएट देश)
सद्य विजेता श्रीलंकाचा ध्वज श्रीलंका
यशस्वी संघ भारतचा ध्वज भारत (७ वेळा)
सर्वाधिक धावा श्रीलंका सनथ जयसुर्या (१२२०)
सर्वाधिक बळी श्रीलंका मुथिया मुरलीधरन (३०)
संकेतस्थळ अधिकृत संकेतस्थळ
स्पर्धा

आशियाई क्रिकेट परिषद आशिया चषक ही पुरुषांची आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय आणि आंतरराष्ट्रीय टी२० क्रिकेट स्पर्धा आहे. आशियाई देशांमधील सद्भावना वाढवण्यासाठी आशिया क्रिकेट समितीची स्थापना १९८३ मध्ये करण्यात आल्यानंतर सदर स्पर्धा सुरू करण्यात आली. ही स्पर्धा सुरुवातीला दर दोन वर्षांनी होणार होती. आशिया चषक ही क्रिकेटमधील एकमेव महाद्वीपीय चॅम्पियनशिप आहे आणि जिंकणारा संघ आशिया खंडाचा चॅम्पियन बनतो. स्पर्धेचे स्वरूप हे दर २ वर्षांनी एकदिवसीय आणि टी२० असे बदलते.

पहिला आशिया चषक १९८२ मध्ये संयुक्त अरब अमिरातीमधील शारजा येथे आयोजित करण्यात आला होता जेथे परिषदेचे कार्यालय (१९९५ पर्यंत) होते . श्रीलंकेसोबतच्या ताणलेल्या क्रिकेट संबंधांमुळे भारताने १९८६ च्या स्पर्धेवर बहिष्कार टाकला होता. भारतासोबतच्या तणावपूर्ण राजकीय संबंधांमुळे पाकिस्तानने १९९०-९१ च्या स्पर्धेवर बहिष्कार टाकला आणि त्याच कारणास्तव १९९३ ची स्पर्धा रद्द करण्यात आली. एसीसी ने घोषणा केली की २००९ पासून ही स्पर्धा दर दोन वर्षांनी आयोजित केली जाईल.[१] आशिया चषक स्पर्धेमध्ये खेळल्या जाणाऱ्या सर्व सामन्यांना अधिकृत एकदिवसीय सामन्यांचा दर्जा असल्याचा निर्णय आयसीसीने दिला आहे.

२०१५ मध्ये आशियाई क्रिकेट परिषदेचा आकार कमी केल्यानंतर, आयसीसीने जाहीर केले की २०१६ पासून आशिया चषक स्पर्धा आगामी जागतिक स्पर्धांच्या स्वरूपाच्या आधारावर, आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय आणि आंतरराष्ट्रीय टी२० स्वरूपात आळीपाळीने खेळवली जाईल.[२] परिणामी, २०१६ ही स्पर्धा आंतरराष्ट्रीय टी२० स्वरूपामध्ये खेळवली गेलेली पहिली स्पर्धा होती आणि २०१६ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०च्या आधी एक तयारी स्पर्धा म्हणून कार्य करते.

सात विजेतेपदांसह (सहा एकदिवसीय आणि एक टी-२०) भारत हा स्पर्धेतील सर्वात यशस्वी संघ आहे. तर सहावेळा स्पर्धेचे विजेतेपद मिळवून श्रीलंका दुसऱ्या क्रमांकाचा यशस्वी संघ आहे. श्रीलंकेचा संघ सर्वाधिक १४ वेळा आशिया चषक स्पर्धेत सहभागी झाला आहे, त्यानंतर भारत, पाकिस्तान आणि बांगलादेशने प्रत्येकी १३ स्पर्धांमध्ये खेळले आहेत. श्रीलंकेने सर्वात अलीकडील २०२२चा आशिया चषक जिंकला.

निकाल[संपादन]

वर्ष स्वरूप यजमान देश संघांची संख्या अंतिम स्थळ अंतिम सामना
विजेते निकाल उपविजेते
१९८४
तपशील
आं.ए.दि. संयुक्त अरब अमिराती
संयुक्त अरब अमिराती
शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम,
शारजा
भारतचा ध्वज भारत भारताने स्पर्धा जिंकली श्रीलंकाचा ध्वज श्रीलंका
[३]
१९८६
तपशील
आं.ए.दि. श्रीलंका
श्रीलंका
सिंहलीझ क्रीडा क्लब क्रिकेट मैदान,
कोलंबो
श्रीलंकाचा ध्वज श्रीलंका
१९५/५ (४२.२ षटके)
श्रीलंका ५ गडी राखून विजयी
(धावफलक)
पाकिस्तानचा ध्वज पाकिस्तान
१९१/९ (४५ षटके)
१९८८
तपशील
आं.ए.दि. बांगलादेश
बांगलादेश
बंगबंधू राष्ट्रीय स्टेडियम,
ढाका
भारतचा ध्वज भारत
१८०/४ (३७.१ षटके)
भारत ६ गडी राखून विजयी
(धावफलक)
श्रीलंकाचा ध्वज श्रीलंका
१७६ (४३.५ षटके)
१९९०-९१
तपशील
आं.ए.दि. भारत
भारत
इडन गार्डन्स,
कोलकाता
भारतचा ध्वज भारत
२०५/३ (४२.१ षटके)
भारत ७ गडी राखून विजयी
(धावफलक)
श्रीलंकाचा ध्वज श्रीलंका
२०४/९ (४५ षटके)
१९९५
तपशील
आं.ए.दि. संयुक्त अरब अमिराती
संयुक्त अरब अमिराती
शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम,
शारजा
भारतचा ध्वज भारत
२३३/२ (४१.५ षटके)
भारत ८ गडी राखून विजयी
(धावफलक)
श्रीलंकाचा ध्वज श्रीलंका
२३०/७ (५० षटके)
१९९७
तपशील
आं.ए.दि. श्रीलंका
श्रीलंका
आर. प्रेमदासा स्टेडियम,
कोलंबो
श्रीलंकाचा ध्वज श्रीलंका
२४०/२ (३६.५ षटके)
श्रीलंका ८ गडी राखून विजयी
(धावफलक)
भारतचा ध्वज भारत
२३९/७ (५० षटके)
२०००
तपशील
आं.ए.दि. बांगलादेश
बांगलादेश
बंगबंधू राष्ट्रीय स्टेडियम,
ढाका
पाकिस्तानचा ध्वज पाकिस्तान
२७७/४ (५० षटके)
पाकिस्तान ३९ धावांनी विजयी
(धावफलक)
श्रीलंकाचा ध्वज श्रीलंका
२३८ (४५.२ षटके)
२००४
तपशील
आं.ए.दि. श्रीलंका
श्रीलंका
आर. प्रेमदासा स्टेडियम,
कोलंबो
श्रीलंकाचा ध्वज श्रीलंका
२२८/९ (५० षटके)
श्रीलंका २५ धावांनी विजयी
(धावफलक)
भारतचा ध्वज भारत
२०३/९ (५० षटके)
२००८
तपशील
आं.ए.दि. पाकिस्तान
पाकिस्तान
राष्ट्रीय स्टेडियम,
कराची
श्रीलंकाचा ध्वज श्रीलंका
२७३ (४९.५ षटके)
श्रीलंका १०० धावांनी विजयी
(धावफलक)
भारतचा ध्वज भारत
१७३ (३९.३ षटके)
२०१०
तपशील
आं.ए.दि. श्रीलंका
श्रीलंका
रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम,
डंबुला
भारतचा ध्वज भारत
२६८/६ (५० षटके)
भारत ८१ धावांनी विजयी
(धावफलक)
श्रीलंकाचा ध्वज श्रीलंका
१८७ (४४.४ षटके)
२०१२
तपशील
आं.ए.दि. बांगलादेश
बांगलादेश
शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय मैदान,
मीरपूर
पाकिस्तानचा ध्वज पाकिस्तान
२३६/९ (५० षटके)
पाकिस्तान २ धावांनी विजयी
(धावफलक)
बांगलादेशचा ध्वज बांगलादेश
२३४/८ (५० षटके)
२०१४
तपशील
आं.ए.दि. बांगलादेश
बांगलादेश
शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय मैदान,
मीरपूर
श्रीलंकाचा ध्वज श्रीलंका
२६१/५ (४६.२ षटके)
श्रीलंका ५ गडी राखून विजयी
(धावफलक)
पाकिस्तानचा ध्वज पाकिस्तान
२६०/५ (५० षटके)
२०१६
तपशील
आं.टी२० बांगलादेश
बांगलादेश
शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय मैदान,
मीरपूर
भारतचा ध्वज भारत
१२२/२ (१३.५ षटके)
भारत ८ गडी राखून विजयी
(धावफलक)
बांगलादेशचा ध्वज बांगलादेश
१२०/५ (१५ षटके)
२०१८
तपशील
आं.ए.दि. संयुक्त अरब अमिराती
संयुक्त अरब अमिराती
दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम,
दुबई
भारतचा ध्वज भारत
२२३/७ (५० षटके)
भारत ३ गडी राखून विजयी
(धावफलक)
बांगलादेशचा ध्वज बांगलादेश
२२२ (४८.३ षटके)
२०२२
तपशील [४]
आं.टी२० संयुक्त अरब अमिराती
संयुक्त अरब अमिराती
दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम,
दुबई
श्रीलंकाचा ध्वज श्रीलंका
१७०/६ (२० षटके)
श्रीलंका २३ धावांनी विजयी
(धावफलक)
पाकिस्तानचा ध्वज पाकिस्तान
१४७ (२० षटके)
२०२३
तपशील [५]
आं.ए.दि. पाकिस्तान
पाकिस्तान
TBA TBA

स्पर्धेचा सारांश[संपादन]

आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय[संपादन]

खालील तक्ता मागील आशिया कप एकदिवसीय स्पर्धांमधील संघांच्या कामगिरीचे विहंगावलोकन प्रदान करतो. .[६]

संघ सहभाग सर्वोत्कृष्ट निकाल आकडेवारी
एकूण प्रथम नवीनतम सामने विजय पराभव बरोबरी अनिर्णित विजय%
भारतचा ध्वज भारत १२ १९८४ २०१८ विजेते (१९८४, १९८८, १९९०-९१, १९९५, २०१०, २०१८) ४९ ३१ १६ ६५.६२
श्रीलंकाचा ध्वज श्रीलंका १३ १९८४ २०१८ विजेते (१९८६, १९९७, २००४, २००८, २०१४) ५० ३४ १६ ६८.००
पाकिस्तानचा ध्वज पाकिस्तान १२ १९८४ २०१८ विजेते (२०००, २०१२) ४५ २६ १८ ५९.०९
बांगलादेशचा ध्वज बांगलादेश १२ १९८६ २०१८ उपविजेते (२०१२,२०१६, २०१८) ४३ ३६ १६.२८
अफगाणिस्तानचा ध्वज अफगाणिस्तान २०१४ २०१८ सुपर फोर (२०१८) ३८.८९
हाँग काँगचा ध्वज हाँग काँग २००४ २०१८ गट फेरी (२००४, २००८, २०१८) ०.००
संयुक्त अरब अमिरातीचा ध्वज संयुक्त अरब अमिराती २००४ २००८ गट फेरी (२००४, २००८) ०.००

आंतरराष्ट्रीय टी२०[संपादन]

खालील तक्ता मागील आशिया कप ट्वेंटी२० स्पर्धांमधील संघांच्या कामगिरीचे विहंगावलोकन प्रदान करतो.[७]

संघ सहभाग सर्वोत्कृष्ट निकाल आकडेवारी
एकूण प्रथम नवीनतम सामने विजय पराभव बरोबरी अनिर्णित विजय%
भारतचा ध्वज भारत २०१६ २०२२ विजेते (२०१६) १० ८०.००
श्रीलंकाचा ध्वज श्रीलंका २०१६ २०२२ विजेते (२०२२) १० ६०.००
पाकिस्तानचा ध्वज पाकिस्तान २०१६ २०२२ उपविजेते (२०२२) १० ५०.००
बांगलादेशचा ध्वज बांगलादेश २०१६ २०२२ उपविजेते (२०१६) ४२.८५
अफगाणिस्तानचा ध्वज अफगाणिस्तान २०२२ २०२२ सुपर फोर (२०२२) ४०.००
संयुक्त अरब अमिरातीचा ध्वज संयुक्त अरब अमिराती २०१६ २०१६ गट फेरी (२०१६) ००.००
हाँग काँगचा ध्वज हाँग काँग २०२२ २०२२ गट फेरी (२०२२) ००.००

शेवटचे अद्यतन : श्रीलंका वि पाकिस्तान ११ सप्टेंबर २०२२

टीप:

  • विजयाची टक्केवारी निकाल नसलेले सामने वगळते आणि बरोबरी अर्धा विजय म्हणून गणली जाते.
  • संघ सर्वोत्कृष्ट निकालानुसार क्रमवारी लावले जातात, नंतर विजयी टक्केवारी, नंतर (समान असल्यास) वर्णक्रमानुसार.

संघांची कामगिरी[संपादन]

प्रत्येक आशिया कपमधील संघांच्या कामगिरीचे विहंगावलोकन: भारताकडे सर्वाधिक ७ जेतेपदे आहेत, तर श्रीलंका ६ विजयांसहित दुसऱ्या क्रमांकावर आहे.

यजमान
संघ
१९८४
आं.ए.दि.
(३)
१९८६
आं.ए.दि.
(३)
१९८८
आं.ए.दि.
(४)
१९९०-९१
आं.ए.दि.
(३)
१९९५
आं.ए.दि.
(४)
१९९७
आं.ए.दि.
(४)
२०००
आं.ए.दि.
(४)
२००४
आं.ए.दि.
(६)
२००८
आं.ए.दि.
(६)
२०१०
आं.ए.दि.
(४)
२०१२
आं.ए.दि.
(४)
२०१४
आं.ए.दि.
(५)
२०१६
आं.टी२०
(५)
२०१८
आं.ए.दि.
(६)
२०२२
आं.टी२०
(६)
२०२३
आं.ए.दि.
(8)
संयुक्त अरब अमिराती श्रीलंका बांगलादेश भारत संयुक्त अरब अमिराती श्रीलंका बांगलादेश श्रीलंका पाकिस्तान श्रीलंका बांगलादेश बांगलादेश बांगलादेश संयुक्त अरब अमिराती संयुक्त अरब अमिराती पाकिस्तान
अफगाणिस्तानचा ध्वज अफगाणिस्तान
४थे
४थे ४थे
ओमानचा ध्वज ओमान
कुवेतचा ध्वज कुवेत
नेपाळचा ध्वज नेपाळ
पाकिस्तानचा ध्वज पाकिस्तान ३रे २रे ३रे
मा
३रे ३रे १ले ३रे ३रे ३रे १ले २रे ३रे ३रे
२रे
पा
बांगलादेशचा ध्वज बांगलादेश ३रे ४थे ३रे ४थे ४थे ४थे ४थे ४थे ४थे २रे ५वे २रे २रे गट
भारतचा ध्वज भारत १ले
मा
१ले १ले १ले २रे ३रे २रे २रे १ले ३रे ३रे १ले १ले ३रे
मलेशियाचा ध्वज मलेशिया
श्रीलंकाचा ध्वज श्रीलंका २रे १ले २रे २रे २रे १ले २रे १ले १ले २रे ४थे १ले ४थे गट
१ले
संयुक्त अरब अमिरातीचा ध्वज संयुक्त अरब अमिराती गट गट ५वे
सिंगापूरचा ध्वज सिंगापूर
हाँग काँगचा ध्वज हाँग काँग
गट गट
गट गट
सूची अर्थ
१ले
विजेते
२रे
उपविजेते
अपात्र
पा
पात्र
मा
माघार
गट
गट फेरी
आयसीसी संपूर्ण सभासद देश

मुख्य स्पर्धेत पदार्पण करणारे संघ[संपादन]

वर्ष संघ
१९८४ भारतचा ध्वज भारत, पाकिस्तानचा ध्वज पाकिस्तान, श्रीलंकाचा ध्वज श्रीलंका
१९८६ बांगलादेशचा ध्वज बांगलादेश
२००४ संयुक्त अरब अमिरातीचा ध्वज संयुक्त अरब अमिराती, हाँग काँगचा ध्वज हाँग काँग
२०१४ अफगाणिस्तानचा ध्वज अफगाणिस्तान

आशिया चषक पात्रता स्पर्धेत पदार्पण करणारे संघ[संपादन]

वर्ष संघ
२००० मलेशियाचा ध्वज मलेशिया, कुवेतचा ध्वज कुवेत, संयुक्त अरब अमिरातीचा ध्वज संयुक्त अरब अमिराती, नेपाळचा ध्वज नेपाळ, जपानचा ध्वज जपान
२००६ अफगाणिस्तानचा ध्वज अफगाणिस्तान, बहरैनचा ध्वज बहरैन, भूतानचा ध्वज भूतान, ब्रुनेईचा ध्वज ब्रुनेई, इराणचा ध्वज इराण, म्यानमारचा ध्वज म्यानमार, ओमानचा ध्वज ओमान, कतारचा ध्वज कतार, सौदी अरेबियाचा ध्वज सौदी अरेबिया, थायलंडचा ध्वज थायलंड
२०१६ सर्व सहभागी संघांना आंटी२० दर्जा होता
२०१८ नेपाळ आणि यूएईला एकदिवसीय दर्जा होता
२०२२ सर्व सहभागी संघांना आंटी२० दर्जा होता

चॅम्पियनशिप सारांश[संपादन]

क्रमांक संघ सहभाग विजेतीपदे उपविजेतीपदे
भारतचा ध्वज भारत १४
श्रीलंकाचा ध्वज श्रीलंका १५
पाकिस्तानचा ध्वज पाकिस्तान १४
बांगलादेशचा ध्वज बांगलादेश १४

संदर्भयादी[संपादन]

  1. ^ "आशिया चषक द्विवार्षिक होणार". ईएसपीएन क्रिकइन्फो (इंग्रजी भाषेत). १९ सप्टेंबर २०२२ रोजी पाहिले.
  2. ^ "आशिया चषक आयसीसी अंतर्गत सुरू राहील". ईएसपीएन क्रिकइन्फो (इंग्रजी भाषेत). १९ सप्टेंबर २०२२ रोजी पाहिले.
  3. ^ चुका उधृत करा: <ref> चुकीचा कोड; stats.espncricinfo.com नावाने दिलेल्या संदर्भांमध्ये काहीही माहिती नाही
  4. ^ "२०२२ आशिया चषक स्पर्धेसाठी नवीन यजमान जाहीर". www.icc-cricket.com (इंग्रजी भाषेत). १९ सप्टेंबर २०२२ रोजी पाहिले.
  5. ^ "आशिया चषक २०२३ पाकिस्तानात खेळवला जाणार, पीसीबीचे प्रमुख रमीझ राजा यांची पुष्टी".
  6. ^ "निकाल सारांश". ईएसपीएन क्रिकइन्फो. १९ सप्टेंबर २०२२ रोजी पाहिले.
  7. ^ "निकाल सारांश". ईएसपीएन क्रिकइन्फो. १९ सप्टेंबर २०२२ रोजी पाहिले.