सार्वजनिक बांधकाम विभाग, महाराष्ट्र शासन

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
Jump to navigation Jump to search



अंतर्गत विभाग[संपादन]

  • सार्वजनिक बांधकाम विभाग
  • छत्रपती शिवाजी महाराज स्मारक
  • महाराष्ट्र राज्य रस्ते विकास महामंडळ लि.

इतिहास[संपादन]

या विभागास सुमारे १५० वर्षांचा इतिहास आहे.या विभागाकडे मुख्यत: रस्याचे बांधकाम व देखरेख/सुचालन, पुलांची बांधणी व शासकीय ईमारती हे काम आहे. हे खाते महाराष्ट्र शासनासाठी तांत्रिक सल्लागार म्हणूनही काम करते. फार पूर्वी, पाटबंधारे, रस्ते व पुल तसेच सार्वजनिक ईमारतींचे बांधकामही या विभागाकडे होते.सन १९६० मध्ये जेंव्हा वेगळे महाराष्ट्र राज्य अस्तित्वात आले, त्यानंतर या विभागाचे दोन विभागांमध्ये विभाजन करण्यात आले.पाटबंधारे विभाग आणि ईमारती व दळणवळण विभाग. सध्याचा सार्वजनिक बांधकाम विभाग तसाच राहीला.[१]


करण्यात येणारी कामे(थोडक्यात)[संपादन]

शासनाचे नेमून दिलेल्या अंदाजपत्रकानुसार कामे करणे. शासकीय इमारतींचे बांधकाम, राज्यातील जनतेच्या सोयींसाठी रस्ते, पुल इत्यादिंचे निर्माण व त्यांचे सुचालन/देखरेख, वाहतूक निविघ्नपणे व सुरळीत रहावी या दृष्टीने बांधकामविषयक उपाययोजना, आकस्मिक आपत्ती जसे पूर, अतिवृष्टी, भूकंप इत्यादींमध्ये तातडीच्या उपाययोजना करणे.महाराष्ट्र शासन किंवा त्यांचे अखत्यारित असणाऱ्या कोणत्याही स्थानिक संस्थेने डिपॉझिट करुन सोपविलेली कामे स्वीकारणे व पूर्ण करणे. रोजगार हमी योजने-अंतर्गत रस्त्यांचे बांधकाम करणे.अति-महत्त्वाच्या व्यक्तिंसाठी हेलिपॅडचे बांधकाम करणे. खाजगी ईमारती शासनाच्या कार्यालयांसाठी हव्या असल्यास त्याचा किराया/भाडे निर्धारीत करणे.हवाई वाहतूकीसंबंधी धावपट्ट्यांचे आरेखन, बांधकाम,सुचालन व दुरुस्ती करणे. महत्त्वाच्या सार्वजनिक ईमारतींचे बाजूस किंवा सभोवताल बाग-बगीचे तयार करणे लँडस्केपींग[मराठी शब्द सुचवा] तयार करणे.शासकीय विश्रामगृहांचे आरक्षण करणे.रस्त्यांचे कडेस असणाऱ्या फळझाडांच्या फळांचा लिलाव करणे.रस्याचे कडेस झालेले अतिक्रमण हटविणे. सिनेमा रेल्युलेशन ॲक्ट प्रमाणे सार्वजनिक वावराच्या ईमारतींना (चित्रपटगृह) आवश्यक ते स्थिरता प्रमाणपत्र व त्यांचे विद्युतीकरण तपासून आवश्यक ते प्रमाणपत्र देणे.उद्वहन(लिफ्ट)साठी प्रमाणपत्र देणे. आवश्यक ते अहवाल शासनास पाठविणे. शासनाने वेळोवेळी निर्गमित केलेल्या आदेशांची,महाराष्ट्र राज्याचे अधिनियमंची अंमलबजावणी करणे.इत्यादी.[२]

कार्यक्षेत्र[संपादन]

संपूर्ण महाराष्ट्र राज्य

कार्यक्षेत्राचे दृष्टीने विभाजन[संपादन]

प्रमुखत:, कामावर योग्य ते नियंत्रण रहावे म्हणून विकेंद्रीकरण व स्थानिक पातळीवर लक्ष देण्याचे अनुषंगाने व प्रशासकिय दृष्टीकोनातून याचे खालील विभाग करण्यात आलेले आहेत. या सर्व क्षेत्रांचे प्रमुख 'मुख्य अभियंता' हे असतात:

विभागीय मुख्यलये[संपादन]

  • साबां पुणे क्षेत्र, पुणे
  • साबां मुंबई क्षेत्र, मुंबई
  • साबां विशेष प्रकल्प,मुंबई
  • साबां नागपूर क्षेत्र, नागपूर
  • साबां नाशिक क्षेत्र, नाशिक
  • साबां औरंगाबाद क्षेत्र, औरंगाबाद
  • साबां अमरावती क्षेत्र, अमरावती
  • साबां राष्ट्रीय महामार्ग क्षेत्र, मुंबई
  • साबां विद्युत क्षेत्र, मुंबई
  • मुख्य अभियंता जलसंधारण विभाग (यंत्र)

या विभागातर्फे प्रकाशित पुस्तके[संपादन]

इंग्रजी:

  • BRIDGES IN MAHARASHTRA - प्रकाशन - १९९७


महाराष्ट्र राज्य रस्ते विकास महामंडळ[संपादन]

  • रस्त्याचे विविध प्रकल्प प्रस्तावित करणे त्यांचे चालन करणे.
  • विनिर्देशित रस्ते प्रकल्पांचे नियोजन, अन्वेक्षण/सर्वेक्षण,आरेखन, बांधकाम व व्यवस्थापन करणेव त्यांचे क्षेत्रांचा विकास
  • शासनातर्फे महामंडळास सोपविण्यात आलेल्या कोणत्याही बांधकामांच्या कामांबाबत किंवा इतर बाबतीत आवश्यक तो करार करणे
  • महामंडळाच्या सर्व कामांचे दृष्टीने निविदा, बोल्या व प्रगटने आमंत्रित करणे
  • वाहतूक प्रकल्प व त्यांचे क्षेत्राच्या विकासाबाबत, जसे नियोजन,अन्वेक्षण, आरेखन, बांधकाम किंवा व्यवस्थापनासाठी कोणत्याही व्यक्तिस, मंडळास किंवा कंपनीस, व्यक्तिगत संघटनेस कंपनीगत असेल किंवा नसेल तरीही, सहभागी करुन घेण्याबाबत बढती देणे
  • ज्या कामांसाठी या महामंडळाची स्थापना झाली आहे अश्या कोणत्याही योजना अथवा कामे, एकतर इतर कॉर्पोरेट मंडळांशी अथवा संस्थांशी किंवा शासन अथवा स्थानिक प्रशासनाशी किंवा अभिकरण म्हणून स्वीकार करणे व त्यासंबंधी सर्व बाबींसह.‌
  • शासनाने प्रदत्त केलेली इतर कोणतेही प्रकल्प अथवा कामे स्वीकारणे[३]

हे ही पहा[संपादन]

महाराष्ट्र शासनाचे विभाग

संदर्भ[संपादन]

  1. ^ महाराष्ट्र शासनाच्या सार्वजनिक बांधकाम विभागाबद्दल. प्रकाशक:महाराष्ट्र सार्वजनिक बांधकाम विभाग महाराष्ट्र राज्य. दिनांक ०३/०१/२०१७ रोजी पाहिले. 
  2. ^ महाराष्ट्र शासनाच्या सार्वजनिक बांधकाम विभागाचे संकेतस्थळावर त्या खात्याबद्दलची माहिती. प्रकाशक:महाराष्ट्र सार्वजनिक बांधकाम विभाग महाराष्ट्र राज्य. दिनांक ०२/०१/२०१७ रोजी पाहिले. 
  3. ^ महाराष्ट्र राज्य रस्ते विकास महामंडळाबद्दलची माहिती. प्रकाशक:महाराष्ट्र राज्य रस्ते विकास महामंडळ. दिनांक ०२/०१/२०१७ रोजी पाहिले. 



Wiki letter w.svg
कृपया स्वत:च्या शब्दात परिच्छेद लेखन करून या लेखाचा / विभागाचा विस्तार करण्यास मदत करा.
अधिक माहितीसाठी या लेखाचे चर्चा पान, विस्तार कसा करावा? किंवा इतर विस्तार विनंत्या पाहा.