ज्योतिर्लिंग

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
Jump to navigation Jump to search
ज्योतिर्लिंग is located in भारत
सोमनाथ
सोमनाथ
मल्लिकार्जुन
मल्लिकार्जुन
महाकालेश्वर
महाकालेश्वर
ओंकारेश्वर
ओंकारेश्वर
घृष्णेश्वर
घृष्णेश्वर
भीमाशंकर
भीमाशंकर
रामेश्वरम
रामेश्वरम
नागनाथ
नागनाथ
त्र्यंबकेश्वर
त्र्यंबकेश्वर
विश्वेश्वर
विश्वेश्वर
वैजनाथ
वैजनाथ
केदारनाथ
केदारनाथ
१२ ज्योतिर्लिंगांचे स्थान.
ज्योतिर्लिंग 
शिवाचे प्रतिक असलेली काही मोजकी लिंगे
अधिकार नियंत्रण
Blue pencil.svg
Jyotirlinga (es); জ্যোতির্লিঙ্গ (bn); Jyotirlinga (fr); જ્યોતિર્લિંગ (gu); Джьотирлингам (ru); ज्योतिर्लिंग (mr); Jyotirlinga (de); ଜ୍ୟୋତିର୍ଲିଙ୍ଗ (or); Jyotirlingat (sq); ज्योतिर्लिङ्ग (new); ज्योतिर्लिंग (ne); ジョーティルリンガ (ja); ज्योतिर्लिङ्ग (mai); सोमनाथः (sa); Джйотірлінґа (uk); Dźjotirlinga (pl); ജ്യോതിർലിംഗങ്ങൾ (ml); Jyotirlinga (nl); 十二光輝林伽 (zh-hant); द्वादश ज्योतिर्लिंग (hi); ద్వాదశ జ్యోతిర్లింగాలు (te); ג'וטירלינגה (he); Jyotirlinga (en); ದ್ವಾದಶ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗಗಳು (kn); 十二光辉林伽 (zh-hans); சோதிலிங்கம் (ta) Tempujt më të shenjtë të hyjnisë hindu Shiva, që si objekt të veçant adhurimi përmbajnë jyotirlingën (sq); शिवाचे प्रतिक असलेली काही मोजकी लिंगे (mr); ಶಿವ ದೇವರನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಭಕ್ತಿ ವಸ್ತು (kn); devotional object representing the god Shiva (en) Jyotirlung, Yiotir-linga, Jyotirlingas, Yiotirlinga (es); দ্বাদশ জ্যোতির্লিঙ্গ (bn); Jyotirlinga, ജ്യോതിർലിംഗം, ദ്വാദശ ജ്യോതിർലിംഗങ്ങൾ (ml); Джьотирлинга, Джьотирлинг (ru); ज्योतिर्लिग, जोतिर्लिंगों, ज्योतिर्लिंग (hi); Jyotirlingam, Jyotir Lingams (de); Jyotirlinga (or); Jyotirlinga, Jyotirlingam, Jyotirling, Xhjotirlinga, Xhjotirlingat (sq); व्दादश ज्योतिर्लिंग (mr); జ్యోతిర్లింగాలు, ద్వాదశజ్యోతిర్లింగములు (te); ஜோதிர்லிங்கம், சோதிலிங்க சிவத்தலங்கள் (ta)

भारतात शंकराची एकूण १२ महत्त्वाची मंदिरे आहेत. त्यांना १२ (द्वादश) ज्योतिर्लिंगे म्हणतात. धर्मशास्त्राने या ज्योतिर्लिंगांच्या यात्रेचा क्रम सांगितला आहे, तो असा :

सौराष्ट्रे सोमनाथं च श्रीशैले मल्लिकार्जुनम्। उज्जयिन्यां महाकालमोङ्कारममलेश्वरम् ॥१॥

परल्यां वैद्यनाथं च डाकिन्यां भीमशंकरम्। सेतुबन्धे तु रामेशं नागेशं दारुकावने ॥२॥

वाराणस्यां तु विश्वेशं त्र्यम्बकं गौतमीतटे। हिमालये तु केदारं घृष्णेशं च शिवालये ॥३॥

एतानि ज्योतिर्लिङ्गानि सायं प्रातः पठेन्नरः। सप्तजन्मकृतं पापं स्मरणेन विनश्यति ॥४॥

हिंदु धर्मानुसार अस म्‍हणल जात की जी व्‍यक्ति "वरील बारा ज्‍योर्तिलिंगाचे नावानुरुप मंत्र" जर दररोज पहाटे व सायंकाळी जपन केला तर सात जन्‍मातील झालेला पाप ज्‍योर्तिलिंगाच्‍या स्‍मरणामुळे / जप केल्‍यामुळे सर्व पापांचा विनाश होतो.

  1. सोमनाथ (गुजरात - वेरावळ)
  2. मल्लिकार्जुन (आंध्रप्रदेश - श्रीशैल्य)
  3. महांकालेश्वर (मध्यप्रदेश - उज्जैन)
  4. ओंकारेश्वर (मध्यप्रदेश - ओंकारेश्वर)
  5. वैजनाथ (महाराष्ट्र - परळी)
  6. भीमाशंकर (महाराष्ट्र - भीमाशंकर)
  7. रामेश्वर (तामिळनाडु - रामेश्वर)
  8. नागनाथ (महाराष्ट्र - औंढा नागनाथ)
  9. विश्वेश्वर (उत्तर प्रदेश - वाराणसी)
  10. त्र्यंबकेश्वर (महाराष्ट्र - त्र्यंबकेश्वर)
  11. केदारनाथ (उत्तरांचल - केदारनाथ)
  12. घृष्णेश्वर (महाराष्ट्र - औरंगाबाद)


Wiki letter w.svg
कृपया स्वत:च्या शब्दात परिच्छेद लेखन करून या लेखाचा / विभागाचा विस्तार करण्यास मदत करा.
अधिक माहितीसाठी या लेखाचे चर्चा पान, विस्तार कसा करावा? किंवा इतर विस्तार विनंत्या पाहा.