Jump to content

कालीमंतान

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
(कालिमंतान या पानावरून पुनर्निर्देशित)
कालीमंतान
कालमंथन
प्रदेश
बॉर्नियो बेटावरील कालीमंतानचे स्थान
बॉर्नियो बेटावरील कालीमंतानचे स्थान
गुणक: 1°S 114°E / 1°S 114°E / -1; 114
देश इंडोनेशिया
प्रांत पश्चिम कालीमंतान
मध्य कालीमंतान
दक्षिण कालीमंतान
पूर्व कालीमंतान
उत्तर कालीमंतान
मोठी शहरे बालिकपपन
बंजरमसिन
पलंगकराया
पाँटियानाक
सामरिंद
तराकान
तांजुंग सेलोर
क्षेत्रफळ
 • एकूण ५,३९,२७७ km२ (२,०८,२१६ sq mi)
लोकसंख्या
 (२०२० जनगणना)[१]
 • एकूण १६६२५७९६
आयएसओ ३१६६ कोड ID-KA
वाहन नोंदणी DA
KB
KH
KT
KU

कालीमंतान, कालीमंथन तथा कालमंथन हा इंडोनेशिया देशाचा बोर्नियो बेटावरील भाग आहे. [२] हा भाग बेटाच्या क्षेत्रफळाच्या ७३% आहे. या बेटाचे इतर भाग ब्रुनेई आणि पूर्व मलेशिया आहेत. इंडोनेशियामध्ये बोर्नियोच्या संपूर्ण बेटाला कालिमंतान असे म्हणतात. [२]

इंडोनेशियाचे अध्यक्ष जोको विडोडो यांनी २०१९मध्ये इंडोनेशियाची राजधानी जकार्तापासून कालीमंतानमध्ये हलवण्याचा प्रस्ताव मांडला आणि जानेवारी २०२२ मध्ये इंडोनेशियाच्या संसदेने या प्रस्तावाला मान्यता दिली. [३] हे घडण्यासाठी १० वर्षे लागण्याचा अंदाज आहे. [४]

नावाची व्युत्पत्ती

[संपादन]

इंडोनेशियामधील समजानुसार कालीमंतान हे कालमंथन या संस्कृत शब्दापासून आलेलेआहे. याचा अर्थ उष्ण, उकळणारे बेट असे होऊ शकतो. [५] सोळाव्या शतकात पोर्तुगीज भटक्या होर्हे दे मेनझेस येथे आला तेव्हा या प्रदेशातील लोक आपल्या द्वीपाचा उल्लेख पुलु क्लेमंतान किंवा कालीमंतान असा करीत अस.[६] [७]

कालीमंतन (हलका रंग) आणि त्यातील घटक प्रांतांचा नकाशा.

कालीमंतानचे एकूण क्षेत्रफळ ५,३९,२३७.७७ चौरस किमी (२,०८,२०१ चौ. मैल) आहे . [८]

प्रशासकीय विभाग

[संपादन]
कालीमंतन प्रांत
प्रांत क्षेत्रफळ (किमी २ ) लोकसंख्या(२००५) लोकसंख्या(२०१०) लोकसंख्या(२०१५) लोकसंख्या(२०२०)[९] लोकसंख्या घनता
(२०२०)		 राजधानी सर्वात मोठे शहर
पश्चिम कालीमंतन १४७,३०७.०० ४,०४२,८१७ ४,३९३,२३९ ४,७८३,२०९ ५,४१४,३९० ३६.८ पोंटियानाक पोंटियानाक
मध्य कालीमंतन १५३,५६४.५० 1,913,026 २,२०२,५९९ 2,490,178 2,669,969 १७.४ पलंगकराया पलंगकराया
दक्षिण कालीमंतन ३८,७४४.२३ ३,२७१,४१३ ३,६२६,११९ ३,९८४,३१५ ४,०७३,५८४ १०५.१ बंजारबारू बंजारमसीन
पूर्व कालीमंतन १२७,३४६.९२ 2,840,874 ३,५५०,५८६ ३,४२२,६७६* ३,७६६,०३९ २९.६ समरिंदा बालिकापन
उत्तर कालीमंतन ७२,२७५.१२ ४७३,४२४ ५२४,५२६ ६३९,६३९ ७०१,८१४ ९.७ तनजंग सेलोर तारकन
एकूण ५३९,२३७.७७ १२,५४१,५५४ १४,२९७,०६९ १५,३२०,०१७ १६,६२५,७९६ ३०.८ - बंजारमसीन

वस्ती विभागणी

[संपादन]
ऐतिहासिक लोकसंख्या
वर्ष लोक. ±%
इ.स. १९७१ ५१,५४,७७४ —
इ.स. १९८० ६७,२३,०८६ +३०%
इ.स. १९९० ९०,९९,८७४ +३५%
इ.स. १९९५ १,०४,७०,८४३ +१५%
इ.स. २००० १,१३,३१,५५८ +८%
इ.स. २००५ १,२५,४१,५५४ +१०%
इ.स. २०१० १,४२,९७,०६९ +१४%
इ.स. २०१५ १,५३,२०,०१७ +७%
इ.स. २०२० १,६६,२५,७९६ +८%
Sources: Statistics Indonesia[१०]

धर्म

[संपादन]

<div style="border:solid transparent;position:absolute;width:100px;line-height:0;<div style="border:solid transparent;position:absolute;width:100px;line-height:0;<div style="border:solid transparent;position:absolute;width:100px;line-height:0;<div style="border:solid transparent;position:absolute;width:100px;line-height:0;<div style="border:solid transparent;position:absolute;width:100px;line-height:0;<div style="border:solid transparent;position:absolute;width:100px;line-height:0;<div style="border:solid transparent;position:absolute;width:100px;line-height:0;

कालीमंतानमधील धर्म (२०२२)[११]

  इस्लाम (७८.२९%)
  प्रोटेस्टंट (9.29%)
  रोमन कॅथोलिक (9.13%)
  बौद्ध (2.03%)
  हिंदू (1.10%)
  कन्फ्युशियनवद (0.096%)
  आदिवासी धर्म (0.07%)
धर्म पश्चिम कालीमंतन मध्य कालीमंतन दक्षिण कालीमंतन उत्तर कालीमंतन पूर्व कालीमंतन एकूण
इस्लाम २,६०३,३१८ (५९.२२%) १,६४३,७१५ (७४.३१%) ३,५०५,८४६
(९६.६७%)		 ३७८,४७८
(७२.१४%)		 2,655,227
(८७.६८%)		 १०,७८६,५८४
(७८.२३%)
प्रोटेस्टंटवाद ५००,२५४
(११.३८%)		 353,353
(15.97%)		 ४७,९७४
(1.32%)		 १०९,३५८
(२०.८४%)		 228,022
(७.५३%)		 १,२३८,९६१
(८.९९%)
रोमन कॅथोलिक १,००८,३६८
(२२.९४%)		 ५८,२७९
(2.63%)		 १६,०४५
(०.४४%)		 २९,३६६
(5.60%)		 १०९,२६३
(3.61%)		 १,२२१,३२१
(८.८६%)
हिंदू धर्म 2,708
(०.०६%)		 11,149
(0.50%)		 १६,०६४
(०.४४%)		 288
(०.०५%)		 ७,३६९
(0.24%)		 ३७,५७८
(०.२७%)
बौद्ध धर्म २३७,७४१
(५.४१%)		 2,301
(0.10%)		 ११,६७५
(०.३२%)		 ३,८७९
(0.74%)		 १२,४७७
(०.४१%)		 २६८,०७३
(1.94%)
कन्फ्युशियनवाद २९,७३७
(०.६८%)		 ४१४
(०.०२%)		 236
(०.०१%)		 १७५
(०.०३%)		 905
(०.०३%)		 ३१,४६७
(०.२३%)
इतर धर्म २,९०७
(०.०७%)		 १३८,४१९
(6.26%)		 १६,४६५
(०.४५%)		 २५
(०.००%)		 ८२४
(०.०३%)		 १५८,६४०
(1.35%)
सांगितलेले नाही ६७१
(०.०१%)		 220
(०.०१%)		 3
(०.००%)		 ४५४
(०.०९%)		 १,४९७
(०.०५%)		 2,845
(०.०२%)
विचारले नाही १०,२७९
(०.२३%)		 ४,२३९
(०.१९%)		 १२,३०८
(0.34%)		 2,633
(0.50%)		 १२,९०३
(०.४३%)		 ४२,३६२
(0.31%)
एकूण ४,३९५,९८३
(१००%)		 2,212,089
(१००%)		 ३,६२६,६१६
(१००%)		 ५२४,६५६
(१००%)		 3,028,487
(१००%)		 १३,७८७,८३१
(१००%)

संदर्भ

[संपादन]
  1. ↑ Badan Pusat Statistik, Jakarta, 2021.
  2. 1 2 "Kalimantan". Britannica. 2008-02-26 रोजी पाहिले.
  3. ↑ "Indonesia president proposes to move capital to Borneo | Reuters". Reuters. 2021-07-16. 2021-07-16 रोजी मूळ पान पासून संग्रहित. 2022-07-01 रोजी पाहिले.
  4. ↑ "Nusantara will replace Jarkarta as the new capital of Indonesia". 18 January 2022.
  5. ↑ "Central Kalimantan Province". archipelago fastfact. 13 October 2014 रोजी पाहिले.
  6. ↑ "Notice historique du royaume Banjarmasin (Bornéo) par M. le Baron T. Van Capellen, lieutenant d'artillerie, aide-de-camp de S. Exc. le gouverneur-général des indes néerlandaises" [Historical record of the Banjarmasin Kingdom (Borneo) by Baron T. Van Capellen, lieutenant of artillery, aide-de-camp of His Excellency, the Governor General of the Dutch Indies]. Le Moniteur des Indes-Orientales et Occidentales [The Monitor of the East and West Indies] (फ्रेंच भाषेत). The Hague, Netherlands: Belinfant Brothers. 1847. pp. 164.
  7. ↑ "A Discourse Delivered at a Meeting of the Society of Arts and Sciences in Batavia, on the Twenty-fourth day of April 1813, being the Anniversary of the Institution, by the Honorable Thomas Stamford Raffles, President.". Verhandelingen van het Bataviaasch Genootschap, der Kunsten en Wetenschappen [Treatises of the Society of Arts and Sciences in Batavia]. 7. Batavia, Dutch East Indies: A. H. Hubbard. 1814. p. 21.
  8. ↑ "Indonesia General Info". Geohive.com. 2009-10-15 रोजी मूळ पान पासून संग्रहित. 2009-08-11 रोजी पाहिले.
  9. ↑ Badan Pusat Statistik, Jakarta, 2021.
  10. ↑ "Penduduk Indonesia menurut Provinsi 1971, 1980, 1990, 1995, 2000 dan 2010". 2013-07-01 रोजी मूळ पान पासून संग्रहित. 2013-07-17 रोजी पाहिले.
  11. ↑ "ArcGIS Web Application". 2021-08-05 रोजी मूळ पान पासून संग्रहित. 2023-11-12 रोजी पाहिले.

साचा:Borneo

"https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=कालीमंतान&oldid=2578293" पासून हुडकले